Πριν λίγες μέρες συνελήφθη ένας Παλαιστίνιος στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, ως μέλος της Χαμάς, ο οποίος σχεδίαζε τρομοκρατικές ενέργειες σε ισραηλινό στόχο. Τον περασμένο μήνα, άλλοι δύο Παλαιστίνιοι συνελήφθησαν με παρόμοιες κατηγορίες στην Κύπρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τρεις Παλαιστίνιοι συνεργαζόντουσαν. Και οι τρεις εκπαιδεύτηκαν στην κατασκευή αυτοσχέδιων μηχανισμών στη Μαλαισία, την ίδια περίοδο.
Ποια είναι η σχέση της Μαλαισίας με τη Χαμάς; Η σύντομη απάντηση είναι μακροχρόνια και πολύ στενή.
Η Μαλαισία υποστηρίζει την Παλαιστίνη από το 1957, όταν ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Βρετανία. Ήταν η δεύτερη στον κόσμο και η πρώτη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας που απένειμε πλήρες διπλωματικό καθεστώς στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) του Γιάσερ Αραφάτ.
Η στήριξη της Μαλαισίας είναι αφενός ιδεολογική, έχει να κάνει με την ειρήνη και δικαιοσύνη στον κόσμο και υποστήριξη τους καταπιεσμένους, αλλά σε μεγάλο βαθμό σχετίζεται με τις πολιτικές «ισλαμοποίησης» στη χώρα, από το 1970 και μετά. Από τους 36 εκατομμύρια κατοίκους, το 65% είναι μουσουλμάνοι, δηλαδή η εθνοτική ομάδα των Μαλαΐων, 22% Κινέζοι και 6,5% Ινδοί. Οι εκάστοτε κυβερνήσεις της χώρας χρησιμοποιούν τη στήριξη στην Παλαιστίνη για να επιβεβαιώνουν τα ισλαμικά τους διαπιστευτήρια και να προσελκύουν την υποστήριξη της μουσουλμανικής κοινότητας.
Η Μαλαισία είναι μια από τις χώρες με τη μεγαλύτερη παρουσία φιλοπαλαιστινιακών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ), κυρίως από το 2009, δηλαδή λίγο μετά τον οικονομικό αποκλεισμό της Γάζας από το Ισραήλ. Επισήμως το έργο αυτών των ΜΚΟ αφορά την παροχή βοήθειας εντός της Γάζας, σε τομείς όπως η εκπαίδευση και η υγεία. Θεωρητικά είναι μη πολιτικοποιημένες, ωστόσο έχουν επαφές με πολιτικούς στη Γάζα και στη Μαλαισία και λειτουργούν ως «γέφυρες» για τη μεταφορά πόρων.
Τέτοιο οργανισμοί είναι, για παράδειγμα, ο Παλαιστινιακός Πολιτιστικός Οργανισμός Μαλαισίας (PCOM), από το 2011, που λειτουργεί ως μια de facto ανεπίσημη πρεσβεία της Χαμάς στην Κουάλα Λουμπούρ. Μια άλλη είναι η Aman Palestin, η οποία, σύμφωνα με έρευνα της Επιτροπής Κατά της Διαφθοράς της Μαλαισίας, συγκέντρωνε τεράστια ποσά από δωρεές, σημαντικό μέρος των οποίων αντί για ανθρωπιστική βοήθεια, κατέληγαν σε επενδύσεις σε ορυχεία χρυσού, τουριστικές και εμπορικές επιχειρήσεις, λειτουργώντας ουσιαστικά ως «κουμπαράς» για τις επιχειρήσεις της Χαμάς. Η Μαλαισιανή κυβέρνηση πάγωσε τα περιουσιακά στοιχεία της Aman Palestin τον Οκτώβριο του 2023.
Η Χαμάς συγκεντρώνει κεφάλαια μέσω φιλανθρωπικών οργανώσεων, ιδιωτών δωρητών και επενδύσεων σε πολλές άλλες χώρες, όπως στην Αλγερία, το Σουδάν, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Παρότι η κυβέρνηση της Μαλαισίας στηρίζει ανοιχτά την Παλαιστίνη και τη Χαμάς, αρνείται κατηγορηματικά ότι φιλοξενεί ή επιτρέπει τη λειτουργία κέντρων στρατιωτικής εκπαίδευσης. Τα πρόσφατα περιστατικά στην Κρήτη και στην Κύπρο, ωστόσο, δεν είναι τα πρώτα που αντικρούουν αυτούς του ισχυρισμούς.
Ήδη το 2014, η Σιν Μπετ, η υπηρεσία εσωτερικής ασφαλείας του Ισραήλ, ανέφερε ότι στελέχη της Χαμάς είχαν λάβει εξειδικευμένη στρατιωτική εκπαίδευση στο έδαφος της Μαλαισίας. Σύμφωνα με την έρευνα της ισραηλινής υπηρεσίας, ένας συλληφθείς διοικητής της οργάνωσης ομολόγησε ότι εκπαιδεύτηκε το 2010 στη Μαλαισία στη χρήση μηχανοκίνητων αλεξίπτωτων πλαγιάς, με σκοπό τη διείσδυση στο Ισραήλ. Σημειώνεται ότι τέτοιες τεχνικές χρησιμοποιήθηκαν στην αιματηρή επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ την 7η Οκτώβριου 2023.
Στο παρελθόν η Χαμάς εκπαίδευε τους μαχητές της κυρίως στο Ιράν, στον νότιο Λίβανο και στη Συρία, όμως αυτό έχει γίνει πολύ πιο δύσκολο λόγω της αλλαγής καθεστώτος στη Συρία και των πολέμων στη Γάζα και στη Μέση Ανατολή. Επίσης, υπάρχουν αναφορές ότι μέλη της Χαμάς εκπαιδεύονταν και στη Λευκορωσία καθώς και σε χώρες της Αφρικής από απομεινάρια των μισθοφόρων της ρωσικής Βάγκνερ.
Στη Γάζα υπάρχει μια ευαίσθητη εκεχειρία από τον Οκτώβριο του 2025, όπου η Χαμάς εξακολουθεί και ελέγχει περίπου το 40% της Λωρίδας, ενώ το υπόλοιπα το έχει καταλάβει το Ισραήλ. Η συμφωνία προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς και την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επεκτείνει τον ισραηλινό έλεγχο της Λωρίδας στο 70% .
Ο τελευταίος πόλεμος στη Γάζα άφησε πίσω του τουλάχιστον 73.000 νεκρούς και 172.000 τραυματίες Παλαιστινίους. Τέτοιες αιματοχυσίες οδηγούν νομοτελειακά σε ριζοσπαστικοποίηση. Η Χαμάς έχει αποδυναμωθεί αλλά δεν έχει εξαλειφθεί. Χωρίς ουσιαστική ειρήνη στην Παλαιστίνη, μαχητές της Χαμάς, στη Μαλαισία ή αλλού, θα συνεχίσουν να εκπαιδεύονται. Η ιστορία επαναλαμβάνεται δεκαετίες τώρα. Το μόνο διαφορετικό είναι ότι πλέον, όπως φάνηκε από τις συλλήψεις στην Ελλάδα και στην Κύπρο, η Χαμάς προετοιμάζει επιθέσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος.
