Δεν χρειάζεται να είσαι δημοσιογράφος ή πολιτικός επιστήμονας για να καταλάβεις πόσο δύσκολος καθίσταται πλέον ο εντοπισμός του σημείου επαφής μεταξύ σουρεαλισμού και πραγματικότητας στις ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου, κατά τη διάρκεια της δεύτερης προεδρικής θητείας Τραμπ.
Τελευταίο, εξωφρενικό δείγμα (μέχρι ασφαλώς το επόμενο), η ανάρτηση στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Χ, με αντικείμενο τη δολοφονία του βρετανού φοιτητή Χένρι Νόβακ από βρετανό νεαρό ινδικής καταγωγής και Σιχ θρησκεύματος. «Η αστυνόμευση δύο ταχυτήτων είναι δείγμα πολιτισμικής παρακμής» αναφέρεται στην εν λόγω παρέμβαση, που αναπαράγει όσα είπε ο αρχηγός του ακροδεξιού –και φυσικά φιλοτραμπικού- Reform, Νάιτζελ Φάρατζ.
Είναι κάτι τέτοιες στιγμές που δεν ξέρεις αν πρέπει να λυπηθείς τους πολιτικούς μιας πιο παραδοσιακής, θεσμικής προσέγγισης, όπως τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Δικαιοσύνης του Ηνωμένου Βασιλείου, Ντέιβιντ Λάμι, ο οποίος αρνήθηκε ότι υφίσταται οποιαδήποτε προνομιακή μεταχείριση σε βάρος των λευκών πολιτών ως προς τις κατασταλτικές μεθόδους, δηλώνοντας: «Δεν με βρίσκει σύμφωνα μια τέτοια εικόνα καρικατούρας για τη Βρετανία».
Λες και έχει δηλαδή κάποιου είδους νόημα η αντιπαράθεση επιχειρημάτων με τον περίγυρο του ανθρώπου που ισχυρίζεται ότι μέσα σε δεκαοκτώ μήνες μείωσε τις τιμές των φαρμάκων κατά 600% (!), εξαφάνισε τον πληθωρισμό και τερμάτισε οκτώ πολέμους. Χειρότερα, λες και αφορούν τον ίδιο τον 47ο –και παράλληλα 45ο- ένοικο του Οβάλ Γραφείου τα όρια μεταξύ αλήθειας και ψέματος.
«Λατρεύουν το ψέμα» έγραφε την επομένη των τελευταίων προεδρικών εκλογών ο πολύπειρος αμερικανός αρθρογράφος, Ντέιβιντ Κορν, στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Mother Jones, αναφερόμενος στους οπαδούς του Τραμπ και ειδικότερα στο ρεύμα που μάθαμε να απκαλούμε «κίνημα MAGA». «Δεν έχει σημασία αν είναι ψέματα όσα λέει ο Τραμπ για μετανάστες που τρώνε κατοικίδια, την Κάμαλα Χάρις που είναι χαμηλού IQ ή κομμουνίστρια, για τα σχολεία που πραγματοποιούν επεμβάσεις επιβεβαίωσης φύλου σε παιδιά χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών τους… Υποψιάζομαι ότι πολλοί υποστηρικτές του Τραμπ δεν ενδιαφέρονται αν όλα αυτά είναι αλήθεια ή όχι. Για αυτούς, είναι αλήθεια, στον βαθμό που αντιστοιχεί σε αυτό που αισθάνονται» σημείωνε, περιγράφοντας θαυμάσια τον κυρίαρχο ρόλο της ιδεολογίας στον σκληρό πυρήνα του κινήματος MAGA, που στήριξε τον αμερικανό πρόεδρο και με τον ενθουσιασμό που το διέπνεε έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη νίκη του.
Σίγουρα, η πρωτότυπη συνταγή του κινήματος, μια συνάντηση παραδοσιακών ρατσιστών του αμερικανικού Νότου, με δίκτυα της υπερσυντηρητικής θρησκευτικής Δεξιάς και φτωχοποιημένα λαϊκά στρώματα των μεσοδυτικών πολιτειών δεν μπορεί να δουλέψει με πανομοιότυπο τρόπο σε ευρωπαϊκό έδαφος. Στην περίπτωση της Βρετανίας όμως διαγράφεται ένα κοινό με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού εγχειρίδιο πολιτικής δράσης, που αξιοποιεί υλικό από το αμιγώς αστυνομικό δελτίο και επενδύει διαρκώς στην επιστροφή του «θυμωμένου λευκού άνδρα» στα πράγματα.
«Αν υπάρχει μία λέξη για να συνοψίσουμε το MAGA, αυτή θα ήταν ο ρεβανσισμός. Είναι ένα κίνημα που, στον πυρήνα του, βασίζεται στην πολιτική της εκδίκησης και της δυσαρέσκειας» επισήμαιναν τον Αύγουστο του 2025 σε άρθρο τους μελετητές του ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ. Οργή και δυσαρέσκεια για τους μετανάστες, που «κοστίζουν δουλειές και επιδόματα». Τη woke agenda, που «μας κάνει μαλθακούς και ευεπίφορους στην ισλαμιστική επιβολή». Τα πολλά δικαιώματα, που «απειλούν τον χριστιανικό πυρήνα του έθνους». Μικρά και μεγάλα τερατώδη αφηγήματα που ήρθαν για να μείνουν.
Υπάρχει πατέντα με λίγα λόγια, και μόνο τυχαία δεν είναι η ανάγκη πάσης φύσεως μαθητή της τραμπικής σχολής να αντιγράψει τα χούγια του πλανητάρχη. Ο πειρασμός δεν περιορίζεται αποκλειστικά τον παραδοσιακό χώρο της σκληρής Δεξιάς, αν αναλογιστούμε πόσες δηλώσεις που μέχρι πρόπερσι θα θεωρούνταν ανοικτά ρατσιστικές γίνονται κτήμα όλο και περισσότερων πολιτικών και δημοσιολόγων-ανάμεσά τους άνθρωποι που κόντρα σε κάθε αυτογνωσία εξακολουθούν εμμονικά να δηλώνουν κεντρώοι. Αρκεί μια ματιά στο editorial της άλλοτε ταυτόσημης με την κεντροδεξιά μετριοπάθεια Wall Street Journal, όπου μεταξύ γίνεται λόγος για τον «woke φόνο του Χένρι Νόβακ» και «δικαιολογημένη οργή», λίγες ώρες μετά την άγρια επίθεση ακροδεξιών ακτιβιστών κατά αστυνομικών, που είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό επτά ενστόλων.
Μέσα σε όλα αυτά κάνουν δειλή την παρουσία τους αχνοφαίνονται –για να παραπέμψουμε σε αναφορές της τηλεοπτικής μας νιότης- τα πρώτα θετικά σημάδια απομάγευσης. Στις ΗΠΑ, η δημοφιλία του Τραμπ σημειώνει κατακόρυφη πτώση, κυρίως λόγω των επιπτώσεων από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, στην τελευταία από τις άκρως αποτυχημένες πρωτοβουλίες εξωτερικής πολιτικής του αυτοδιαφημιζόμενου ως «μεγάλου dealmaker». Οι Δημοκρατικοί θα κερδίσουν -λογικά- τις ενδιάμεσες εκλογές, μεταφέροντας το άγχος στο γήπεδο των αντιπάλων που ψάχνονται για τη μετά-Τραμπ εποχή. Υπάρχει και το ακόμη πιο αισιόδοξο σενάριο, μια τέτοια αντισυσπείρωση να σημάνει την απαρχή της αποχώρησης των Ρεπουμπλικανών από το Οβάλ Γραφείο.
Αν όμως στις ΗΠΑ η «λάμψη» του Τραμπ αρχίζει να θαμπώνει, στην Ευρώπη, με όλη τη θεσμική ευπρέπεια που τη συνοδεύει, το ίδιο το προγραμματικό περιεχόμενο του τραμπισμού ενσωματώνεται στις εγχώριες πολιτικές νόρμες. Ήδη κερδίζει έδαφος μια γλώσσα που αντιμετωπίζει την ενσωμάτωση των μειονοτήτων ως αφύσικη πολυτέλεια, τις περιβαλλοντικές ανησυχίες σαν ανεφάρμοστο συναισθηματισμό, τη δημοκρατία για ομοιόμορφη άσκηση εθνικού μεγαλείου. Η απανθρωπιά πουλάει, αποφορτισμένη από την υφολογική γελοιότητα του πρωτοτύπου.
Και όχι μόνο στη Βρετανία, όπου το κόμμα του Φάρατζ σταθερά προηγείται. Στην Πορτογαλία, ανησυχία προκάλεσε η συμμετοχή του αστέρα της macho, μιλιταριστικής Ακροδεξιάς και πρώην διοικητή της Υπηρεσίας Συνοριοφυλακής των ΗΠΑ Γκρεγκ Μποβίνο, στη «Σύνοδο Επαναμετανάστευσης», εκδήλωση που διοργάνωσε το ακροδεξιό κίνημα Reconquista στο περασμένο Σάββατο (30/05). Στην Ισπανία, το Vox έχει καταστεί βασικός εταίρος του Λαΐκού Κόμματος, κοπιάροντας κάθε σύνθημα των προεκλογικών εκστρατειών του Τραμπ. Στη Πολωνία, ο πρόεδρος προτρέπει τους ευρωπαίους ηγέτες να «χαλαρώσουν την κριτική» προς την Ουάσινγκτον. Στη Γερμανία, το ανατολικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ θα γίνει πιθανότατα το πρώτο που θα κυβερνάται από το ναζιστικών καταβολών AfD. Στα καθ’ ημάς, ο αμερικανός πρόεδρος δεν μετράει λίγους θαυμαστές, από το σημερινό κυβερνητικό σχήμα μέχρι επίδοξους κομματάρχες. Κι όλα αυτά τα πολύ ευχάριστα χωρίς να συνυπολογίζεται στην εξίσωση ο αντίκτυπος μιας επικράτησης του Εθνικού Μετώπου στις ερχόμενες γαλλικές προεδρικές εκλογές, με ό,τι έχουν να ακούσουν τα αυτιά μας και να δουν τα μάτια μας αν επιβεβαιωθεί κι αυτός ο εφιάλτης.
