Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απέρριψε το ενδεχόμενο άμεσης συνάντησης με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρά το σχετικό αίτημα από το Κίεβο, υποστηρίζοντας ότι προτεραιότητα σε αυτή τη φάση δεν είναι μια σύνοδος κορυφής αλλά η επίτευξη «διαρκών ειρηνευτικών συμφωνιών».
Οι δηλώσεις έγιναν στο περιθώριο του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, μετά την ομιλία του, και σηματοδοτούν μια νέα σκλήρυνση της ρωσικής στάσης απέναντι στο ενδεχόμενο πολιτικής απευθείας διαπραγμάτευσης σε ανώτατο επίπεδο.
Νωρίτερα είχε γίνει γνωστό, ότι ο Ρώσος πρόεδρος είχε ενημερωθεί για το περιεχόμενο της ανοικτής επιστολής του Ζελένσκι και όπως είχαν αναφέρει στα μέσα ενημέρωσης στενοί του συνεργάτες, την αξιολογούσε ο ίδιος προσωπικά και όταν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία θα απαντήσει. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντιμίτρι Πεσκόφ μάλιστα άφησε να εννοηθεί ότι η απάντηση μπορεί να έρθει κατά την διάρκεια της ομιλίας Πούτιν στο Φόρουμ.
Ο Πούτιν παραλείπει προς το παρόν το θέμα της επιστολής
Προς το παρόν πάντως ο πρόεδρος της Ρωσίας, δεν έχει κάνει κάποια αναφορά στο ζήτημα. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά των «ευρωπαϊκών ελίτ», κατηγορώντας τις ότι τροφοδοτούν την αστάθεια και συμβάλλουν στη δημιουργία νέων εστιών έντασης σε διεθνές επίπεδο.
Ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι η πολιτική που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζεται από έλλειψη στρατηγικής προοπτικής και πλήττει τόσο την οικονομική θέση της Ευρώπης όσο και τη διεθνή ασφάλεια. Όπως ανέφερε, οι εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές και η κλιμάκωση κρίσεων σε διάφορες περιοχές του κόσμου, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Μέση Ανατολή, συνδέονται με επιλογές της ευρωπαϊκής ηγεσίας.
«Η επιθετική ρητορική και η πολιτική της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας οδηγούν σε περαιτέρω αποδυνάμωση της θέσης της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία και ταυτόχρονα υπονομεύουν την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια», υποστήριξε.
Ο Πούτιν αναφέρθηκε και στα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στη Δύση, κάνοντας λόγο για «κλοπή» που, όπως είπε, έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη στο δολάριο και το ευρώ ως διεθνή αποθεματικά νομίσματα.
Στο οικονομικό σκέλος της ομιλίας του, ο Ρώσος πρόεδρος υπογράμμισε ότι οι χώρες των BRICS διαδραματίζουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια ανάπτυξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, τα κράτη του μπλοκ ευθύνονται για το 49% της αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ την τελευταία πενταετία, έναντι 18% που αντιστοιχεί στις χώρες της G7.
Παράλληλα, σημείωσε ότι περίπου το 65% των ρωσικών εξαγωγικών συναλλαγών πραγματοποιείται πλέον σε ρούβλια, παρουσιάζοντας το στοιχείο ως ένδειξη ενίσχυσης της χρήσης του εθνικού νομίσματος στο εξωτερικό εμπόριο.
Αναφερόμενος στην πορεία της ρωσικής οικονομίας, εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός συνεχίζει να αποκλιμακώνεται και θα διαμορφωθεί κοντά στο 5,2% το 2025, αν και προειδοποίησε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα ενδέχεται να διευρυνθεί κατά τη διάρκεια του έτους.
Τι ανέφερε ο Ζελένσκι στην επιστολή του
Στην επιστολή του, ο Ουκρανός πρόεδρος κάλεσε ευθέως τον Πούτιν σε άμεση συνάντηση, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, ενώ πρότεινε ως πιθανό τόπο διεξαγωγής ουδέτερες χώρες, όπως η Ελβετία, η Τουρκία ή κράτη του αραβικού κόσμου, αποκλείοντας τη Μόσχα και το Κίεβο.
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η συνέχιση της σύγκρουσης έχει ήδη μεταφέρει τις επιχειρήσεις βαθιά εντός ρωσικού εδάφους, επικαλούμενος και τις πρόσφατες επιθέσεις με drones μεγάλου βεληνεκούς (με τελευταίο περιστατικό την Αγία Πετρούπολη στην έναρξη του Φόρουμ), ενώ έκανε λόγο για σημαντικές ρωσικές απώλειες και κοινωνική πίεση στο εσωτερικό της Ρωσίας λόγω οικονομικών και ενεργειακών δυσκολιών.
Παράλληλα, έθεσε ως προϋποθέσεις για την έναρξη συνομιλιών την κατάπαυση του πυρός, την ανταλλαγή αιχμαλώτων και την επιστροφή εκτοπισμένων αμάχων, με τη συμμετοχή διεθνών εγγυητών όπως οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πιο συγκεκριμένα δύο είναι τα σημεία της επιστολή που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης. Στο πρώτο ο Ζελένσκι αναφέρει: «Βλέπουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλήρως επικεντρωμένες στο ζήτημα του Ιράν και θα ήταν λάθος να περιμένουμε απλώς μέχρι ο πόλεμος στην Ευρώπη να επιστρέψει στο επίκεντρο της προσοχής τους. Η Ουκρανία προτείνει να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος μέσω άμεσου διαλόγου ανάμεσα σε εμάς και σε εσάς. Προτείνω να συναντηθούμε».
Στο δεύτερο υποστηρίζει πως εάν η Ρωσία επιλέξει να συνεχίσει τον πόλεμο, η Ουκρανία θα συνεχίσει να μάχεται για την ίδια της την επιβίωση. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν βρίσκεται πλέον σε πιο ευάλωτη θέση στο εσωτερικό της Ρωσίας και αφήνει να εννοηθεί ότι η άρνησή του να αναζητήσει διπλωματική λύση ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τη θέση του.
Τα παραπάνω δεν είναι η πρώτη φορά που τα λέει ο Ζελένσκι, όμως είναι η πρώτη φορά που αυτά περιλαμβάνονται σε μια επιστολή και είναι επίσης και η πρώτη φορά που παρουσιάζονται συγκροτημένα, λίγες μόλις ώρες μετά από σχετικά διαλλακτικές δηλώσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η «φιτιλιά» του Πούτιν
Σημειώνεται ότι λίγες ώρες πριν την επιστολή ο Πούτιν σε συνέντευξη Τύπου στην Αγία Πετρούπολη, είχε επαναλάβει ότι η Ρωσία παραμένει «ανοιχτή σε μια ειρηνευτική συμφωνία», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι απαιτούνται αμοιβαίοι συμβιβασμοί και από το Κίεβο.
Ο Ρώσος πρόεδρος ανέφερε ότι οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν την προέλασή τους και ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και οπλισμό. Παράλληλα, έκανε λόγο για εδαφικά κέρδη της Μόσχας, υποστηρίζοντας ότι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν πλέον πλήρως το Λουχάνσκ, μεγάλο μέρος του Ντονέτσκ και σημαντικό τμήμα της Ζαπορίζια.
Αναφερόμενος στον πόλεμο, είχε σημειώσει ότι η Ρωσία διαθέτει επαρκείς πόρους για την επίτευξη των στρατιωτικών της στόχων, ενώ δεν απέκλεισε περαιτέρω κλιμάκωση στο πεδίο, στο πλαίσιο επιχειρησιακών σχεδιασμών.
Στο διπλωματικό επίπεδο, ο Πούτιν πρότεινε εκ νέου ως πιθανό διαμεσολαβητή τον πρώην καγκελάριο της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ, τον οποίο χαρακτήρισε «αξιόπιστο πολιτικό».
Παρέμβαση από την ΕΕ
Σε αυτό το πλαίσιο, στην δημόσια συζήτηση και σχολιάζοντας τις εξελίξεις παρενέβη και η Ευρωπαϊκή Ένωση δια στόματος της εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Ανίτα Χίπερ. Σύμφωνα με τη Χίπερ: «Χαιρετίζουμε την έκκληση του Προέδρου Ζελένσκι για άμεσες διαπραγματεύσεις και την έκκληση για κατάπαυση του πυρός. Από την πλευρά μας, εξετάζοντας τα γεγονότα, αυτό που βλέπουμε είναι ότι η Ουκρανία θέλει ειρήνη, η Ευρώπη θέλει ειρήνη». Όπως σημείωσε, πρόκειται για «μία ακόμη έκκληση προς τη Ρωσία να τερματίσει τον παράνομο επιθετικό πόλεμό της». Όπως είπε, η ουκρανική πλευρά εξακολουθεί να επιδεικνύει τη βούλησή της για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και για μια άνευ όρων κατάπαυση του πυρός – πρόταση την οποία έχει αποδεχθεί εδώ και καιρό.
Παράλληλα, η εκπρόσωπος της Επιτροπής υποστήριξε ότι η πραγματικότητα στο πεδίο των συγκρούσεων διαψεύδει τους αρχικούς στόχους της Ρωσίας. «Ο Πούτιν ανέμενε να καταλάβει το Κίεβο μέσα σε μόλις τρεις ημέρες. Τώρα οδεύουμε προς το πέμπτο έτος της παράνομης ρωσικής επιθετικότητας. Αν εξετάσουμε τι έχει επιτύχει η Ρωσία, δεν είναι ιδιαίτερα πολλά», σχολίασε, λέγοντας ότι «η πραγματικότητα επί του πεδίου έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα ισχυρίζεται ο Πούτιν».
Ερωτηθείσα σχετικά με δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι οι χώρες της E3 -το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Γαλλία- επεξεργάζονται σχέδιο συνομιλιών με τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, η εκπρόσωπος της Επιτροπής απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένα σενάρια. «Από την πλευρά μας, υποστηρίζουμε την ειρήνη σε κάθε μορφή. Δεν θα τοποθετηθούμε αυτή τη στιγμή ως προς το ποιος θα πρέπει να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή. Εστιάζουμε στη δική μας θέση, στα αιτήματα και στις προτεραιότητές μας», ανέφερε, παραπέμποντας και στις πρόσφατες τοποθετήσεις της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ κατά την άτυπη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο.
