Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Axios, η συμφωνία που οι ΗΠΑ και το Ιράν είναι έτοιμη να υπογραφεί και προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανοίξουν εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η Τεχεράνη θα μπορεί να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο και θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματός της.
Η συμφωνία σε αυτή τη φάση του πολέμου, μπορεί να αποτρέψει την κλιμάκωσή του και θα μειώσει την πίεση στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν θα οδηγήσει σε μια διαρκή ειρηνευτική συμφωνία που θα καλύπτει και τις πυρηνικές απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Τόσο ο αμερικανός πρόεδρος, όσο και οι μεσολαβητές έχουν δηλώσει ότι η συμφωνία ενδέχεται να ανακοινωθεί την Κυριακή, αν και δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και υπάρχει ακόμα το ενδεχόμενο να ακυρωθεί.
Ο αμερικανός αξιωματούχος παρέθεσε μια λεπτομερή περιγραφή του σχεδίου, όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής, μεγάλο μέρος της οποίας επιβεβαιώθηκε από άλλες πηγές που βρίσκονται κοντά στις διαπραγματεύσεις. Αξίζει δε, να σημειωθεί πως οι λεπτομέρειες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά, αν και η Τεχεράνη έχει επίσης δηλώσει ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται κοντά σε μία συμφωνία.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ;
Και οι δύο πλευρές θα υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης (MOU) διάρκειας 60 ημερών, το οποίο θα μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας.
- Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά χωρίς διόδια, ενώ το Ιράν θα συμφωνήσει να απομακρύνει τις νάρκες που έχουν τοποθετηθεί εκεί, ώστε να επιτρέπεται η ελεύθερη διέλευση των πλοίων.
- Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και θα εκδώσουν ορισμένες απαλλαγές από τις κυρώσεις, ώστε να επιτρέψουν στην Τεχεράνη να πουλάει ελεύθερα πετρέλαιο.
- Ο αμερικανός αξιωματούχος αναγνώρισε ότι αυτό θα ήταν ευεργετικό για την ιρανική οικονομία, αλλά παρατήρησε ότι θα έδινε επίσης σημαντική ανακούφιση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Ο αξιωματούχος των ΗΠΑ τόνισε ότι όσο πιο γρήγορα οι Ιρανοί απομακρύνουν τις νάρκες και επιτρέψουν την επανέναρξη της ναυτιλίας, τόσο πιο γρήγορα θα αρθεί ο αποκλεισμός.
- Η ίδια πηγή επεσήμανε ότι η βασική αρχή του Ντόναλντ Τραμπ ως προς τη συμφωνία είναι «ανακούφιση έναντι απόδοσης».
- Το Ιράν ήθελε άμεση αποδέσμευση των κεφαλαίων και μόνιμη ανακούφιση από τις κυρώσεις, αλλά η αμερικανική πλευρά δήλωσε ότι αυτό θα συνέβαινε μόνο μετά από συγκεκριμένες παραχωρήσεις, σύμφωνα με τον αμερικανό αξιωματούχο.
Ποια είναι τα σημαντικά σημεία της συμφωνίας;
Το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
Το σχέδιο μνημονίου συνεργασίας περιλαμβάνει δεσμεύσεις από την πλευρά του Ιράν να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων, αλλά και να διαπραγματευτεί την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς και την απομάκρυνση των αποθεμάτων του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, ανέφερε ο αμερικανός αξιωματούχος.
- Σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν γνώση του θέματος, η Τεχεράνη έδωσε στην Ουάσιγκτον, μέσω των μεσολαβητών, προφορικές δεσμεύσεις σχετικά με το εύρος των παραχωρήσεων που είναι διατεθειμένο να κάνει όσον αφορά την αναστολή του εμπλουτισμού και την παράδοση του πυρηνικού υλικού.
- Οι ΗΠΑ θα συμφωνούσαν να διαπραγματευτούν την άρση των κυρώσεων και το ξεπάγωμα των ιρανικών κεφαλαίων, κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών — αν και αυτά τα μέτρα πρόκειται να εφαρμοστούν μόνο ως μέρος μιας τελικής συμφωνίας, που θα συντελόταν με αμοιβαιότητα.
- Οι αμερικανικές δυνάμεις που κινητοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες θα παραμείνουν στην περιοχή, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και θα αποσυρθούν μόνο, εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Ο πόλεμος στον Λίβανο
Σημαντικό σημείο του σχεδίου της συμφωνίας, είναι και το γεγονός ότι καταθίσταται σαφές, ότι ο πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στο Λίβανο θα τερματιστεί.
- Ο Μπένιαμιν Νετανιάχου εξέφρασε την ανησυχία του για τον συγκεκριμένο όρο, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας με τον Ντόναλντ Τραμπ το Σάββατο, σύμφωνα με ισραηλινό αξιωματούχο. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός έθεσε επίσης τους προβληματισμούς του σχετικά με άλλες πτυχές της συμφωνίας, αλλά παρουσίασε τα επιχειρήματά του με σεβασμό και ευγένεια, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.
- Ο αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι δεν πρόκειται για «μονομερή κατάπαυση του πυρός» και ότι, εάν η Χεζμπολάχ προσπαθήσει να επανεξοπλιστεί ή να υποκινήσει επιθέσεις, το Ισραήλ θα έχει το δικαίωμα να αναλάβει δράση για να το αποτρέψει. «Εάν η Χεζμπολάχ συμπεριφερθεί σωστά, το Ισραήλ θα συμπεριφερθεί σωστά», σχολίασε χαρακτηριστικά.
- «Ο Μπίμπι έχει τις εσωτερικές του προτεραιότητες, αλλά ο Τραμπ πρέπει να λάβει υπόψη του τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της παγκόσμιας οικονομίας», πρόσθεσε ο αμερικανός αξιωματούχος.
Πώς έφτασαν ένα βήμα πριν την εκεχειρία ΗΠΑ και Ιράν;
Ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε τη γνώμη αρκετών αράβων και μουσουλμάνων ηγετών σχετικά με τη συμφωνία, κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης το Σάββατο, και όλοι δήλωσαν ότι την υποστηρίζουν, σύμφωνα με τρεις πηγές που έχουν γνώση της συζήτησης.
- Σύμφωνα με τον αμερικανό αξιωματούχο, μεταξύ αυτών ήταν και ο σκληροπυρηνικός πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαΐντ. Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης, οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Πακιστάν, οι οποίοι έχουν όλοι εμπλακεί στις προσπάθειες διαμεσολάβησης.
- Υπενθυμίζεται ότι το Πακιστάν έχει αναλάβει τον κύριο ρόλο του μεσολαβητή, με επικεφαλής τον Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος βρισκόταν στην Τεχεράνη την Παρασκευή και το Σάββατο σε μια προσπάθεια να ολοκληρωθεί η συμφωνία.
- Ο αμερικανός πρόεδρος τα τελευταία 24ωρα προσπαθούσε να επιλέξει ανάμεσα στην προώθηση της συμφωνίας και της εκτόξευσης ενός μαζικού κύματος επιθέσεων εναντίον του Ιράν. Μέχρι το βράδυ του Σαββάτου, έκλινε προς μια διπλωματική λύση.
Ο Λευκός Οίκος έχει την ελπίδα ότι οι τελευταίες διαφορές θα επιλυθούν εντός των επόμενων ωρών και ότι η συμφωνία θα ανακοινωθεί μέσα στην ημέρα, κατά τα λεγόμενα του αμερικανού αξιωματούχου.
- Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι είναι πιθανό η συμφωνία να μη διαρκέσει καν τις 60 ημέρες, αν οι ΗΠΑ κρίνουν ότι το Ιράν δεν αντιμετωπίζει με σοβαρότητα τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Από την άλλη πλευρά, η Ουάσιγκτον πιστεύει ότι η οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Τεχεράνη αποτελεί κίνητρο για την επίτευξη μιας πλήρους συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να «δώσει» μία ανάσα μετά την άρση των κυρώσεων και το ξεπάγωμα των κεφαλαίων του.
- «Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε μέχρι πού είναι πραγματικά διατεθειμένο να φτάσει το Ιράν, αλλά αν είναι ικανό και επιθυμεί να αλλάξει την πορεία του. Αυτή η επόμενη φάση θα το αναγκάσει να λάβει ορισμένες κρίσιμες αποφάσεις σχετικά με το τι θέλει να είναι ως χώρα», υπογράμμισε ο αμερικανός αξιωματούχος.
- Εάν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ο πρόεδρος είναι έτοιμος να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς και να του δώσει την ευκαιρία να αξιοποιήσει πλήρως το οικονομικό του δυναμικό, το οποίο ο αμερικανός πρόεδρος θεωρεί «τεράστιο», όπως ισχυρίζονται οι σύμβουλοί του.
