Τι θα μπορούσε να μας διδάξει σήμερα ένας αγιορείτης μοναχός; Την – για πολλούς εύλογη – ερώτηση έθεσε, στο μήνυμα που απηύθυνε στην έναρξη του Διεθνούς Συμποσίου για τον Γέροντα Αιμιλιανό Σιμωνοπετρίτη μέσω του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Μάξιμου, ο Πατριάρχης Σερβίας Πορφύριος.
Η απάντηση που έδωσε ήταν σύντομη, αλλά πολυσήμαντη: «Να επαναφέρουμε την καρδιά στο έργο της: την προσευχή».
Ο Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης
Στη φράση αυτή θα μπορούσε να κωδικοποιηθεί ο λόγος και το νόημα του Διεθνούς Συμποσίου «Μνήμη και Τιμή Γέροντος Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτη: Μάρτυς της δόξης του Θεού και οδηγός εν Πνεύματι», το οποίο ξεκίνησε τις εργασίες του χθες στο Christmas Theater στο Γαλάτσι και συνεχίζεται αυτό το σαββατοκύριακο στο ξενοδοχείο Wyndham Grand, στην πλατεία Καραϊσκάκη – με ζωντανή μετάδοση μέσω διαδικτύου.
Καρπός της σύμπραξης και της συνεργασίας της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου και της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, με την οποία ταυτίστηκε ως καθηγούμενος ο Γέροντας Αιμιλιανός, το διεθνές θεολογικό συμπόσιο έρχεται όχι μόνο να αποτίνει φόρο τιμής στη ζωή και την πνευματική παρακαταθήκη ενός φωτισμένου και επιδραστικού μοναχού, αλλά και να θέσει ερωτήματα που παραμένουν επίκαιρα σε έναν κόσμο εθισμένο στην πολυδιάσπαση.
Η Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους
Μια πρώτη εικόνα των παραπάνω έδωσε η χθεσινή επίσημη έναρξη των εργασιών του συνεδρίου μέσα από τις τοποθετήσεις των ομιλητών πατέρων, οι οποίοι φώτισαν τόσο το μοναχικό όσο και το βαθιά ανθρώπινο πρόσωπο του Γέροντα Αιμιλιανού.
Ο Μακαριότατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών στο βήμα του διεθνούς συμποσίου
Μία από τις πλέον συγκινητικές στιγμές της εκδήλωσης, η οποία άνοιξε με τον χαιρετισμό του Μακαριότατου Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου, ήταν η από καρδιάς ομιλία του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Κορωνείας Παντελεήμονα, ο οποίος υπήρξε συμμαθητής και φίλος του Σιμωνοπετρίτη μοναχού ήδη από τα γυμνασιακά του χρόνια.
Ο καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Γέροντας Ελισαίος
Για τη ζωή και την πνευματική πορεία του Γέροντα Αιμιλιανού μίλησε αναλυτικότερα ο σημερινός καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, Αρχιμανδρίτης Ελισαίος, ενώ ο καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Αρχιμανδρίτης Εφραίμ εστίασε τη δική του εισήγηση στο νηπτικό έργο του μοναχού που κοιμήθηκε το Μάιο του 2019, αφήνοντας πίσω του μια ανεξάντλητη πνευματική κληρονομιά.
Ο καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Γέροντας Εφραίμ
Ποιος όμως ήταν αυτός ο άνθρωπος του Θεού που, όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Κορωνείας, «εκδαπανήθηκε» κυριολεκτικά στο μυστήριο της εξομολόγησης;
Η διαδρομή προς το Άγιον Όρος
Γεννημένος το 1934 στη Νίκαια με το κοσμικό όνομα Αλέξανδρος Βαφείδης, ο Γέροντας Αιμιλιανός έφερε βαθιά ριζωμένη μέσα του την ευσέβεια της μικρασιατικής του καταγωγής – οι πρόγονοί του έρχονταν από την αγιοτόκο Καππαδοκία.
Μεγαλωμένος σε ένα περιβάλλον όπου η πίστη ήταν βίωμα και όχι απλώς συνήθεια ή διδαχή – ο παππούς του ήταν απόφοιτος της Σχολής της Χάλκης και η γιαγιά του αφιερώθηκε στον μοναχισμό – δεν άργησε να ανακαλύψει την κλίση του.
Ο Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης με τον Γέροντα Ιωσήφ Βατοπαιδινό
Μετά τις θεολογικές του σπουδές, η πορεία του τον οδήγησε το 1960 στα Μετέωρα. Εκεί, αναλαμβάνοντας τα ηνία της Μονής Μεταμορφώσεως, εμφύσησε νέα πνοή στον κοινοβιακό μοναχισμό, λειτουργώντας ως μαγνήτης για νέους ανθρώπους που αναζητούσαν πνευματική αυθεντικότητα σε έναν ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο.
Βεβαίως, η προσωπική διαδρομή του στον μοναχισμό και την άσκηση δεν ήταν ούτε εύκολη, ούτε ανέξοδη. Το αντίθετο θα έλεγε κανείς. Ωστόσο, ακριβώς μέσα από αυτή τη σκληρή πνευματική δοκιμασία διαμορφώθηκε η φυσιογνωμία που επηρέασε βαθιά τον σύγχρονο ορθόδοξο μοναχισμό.
Ο λόγος και το έργο του Γέροντα Αιμιλιανού υπήρξε καθοριστικό για την αναβίωση του αγιορείτικου μοναχισμού
Ο σταθμός που έμελλε να καθορίσει την πορεία του, τη νεότερη ιστορία του Αγίου Όρους και την αναζωογόνηση του σύγχρονου μοναχισμού, ήταν η μετακίνηση της αδελφότητάς του, το 1973, στην Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας. Στον επιβλητικό βράχο του Άθωνα, ο Γέροντας Αιμιλιανός συνδύασε τον νεανικό ενθουσιασμό με την πατερική σοφία, αναδεικνύοντας τη Μονή σε έναν πνευματικό φάρο παγκόσμιας ακτινοβολίας.
Κεντρικός άξονας του δοξολογικού του λόγου ήταν η χαρά, την οποία θεωρούσε την πιο αδιάψευστη απόδειξη της θείας παρουσίας, λέγοντας συχνά πως «έλλειψη χαράς σημαίνει έλλειψη Θεού». Δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιο ανάγλυφη απόδειξη από τον ίδιο. Χαμογελαστός, φωτεινός, πάντοτε γαλήνιος και χαρούμενος.
Διεθνής θεολογική συνάντηση
Την πολυσχιδή πνευματική παρακαταθήκη, το θεολογικό του βάθος αλλά και την ποιμαντική του διακονία έρχονται να ψηλαφίσουν στο κέντρο της Αθήνας οι διακεκριμένοι εισηγητές του Συμποσίου. Το εύρος των συμμετοχών αποτυπώνει και τη διεθνή επιρροή που άσκησε ο λόγος του Γέροντα Αιμιλιανού πολύ πέρα από τα όρια του Αγίου Όρους.
Οι ομιλητές του διεθνούς συμποσίου
Στο βήμα θα βρεθούν ιεράρχες που χαίρουν ευρείας εκτίμησης, όπως ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος και ο Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος.
Παράλληλα, τη διεθνή απήχηση του λόγου του Γέροντα θα μεταφέρουν ομιλητές από όλο τον κόσμο: ο Αρχιμανδρίτης Ηλίας Ragot από τη Γαλλία, η Γερόντισσα Πορφυρία από τον Λίβανο, ο Επίσκοπος Alexander Golitzin από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο Αρχιμανδρίτης Αγάπιος Corbu από τη Ρουμανία.
Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης και Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης
Το συνέδριο δεν θα μπορούσε να περιοριστεί απλώς και μόνο σε μια θεωρητική, ακαδημαϊκή προσέγγιση. Το επιστέγασμα των εργασιών θα δοθεί μέσα από την ίδια την προσευχητική πράξη, καθώς το πρωί της Κυριακής θα τελεστεί Όρθρος και Θεία Λειτουργία στο Ιερό Μετόχιο της Αναλήψεως της Μονής Σίμωνος Πέτρας στον Βύρωνα.
Μια κατανυκτική κορύφωση, αντάξια ενός ανθρώπου που δίδαξε πως η πίστη δεν εξαντλείται στα λόγια και στις αναλύσεις, αλλά βιώνεται ως εμπειρία ζωής.
