Η ιστορία του οίκου Prada: Από τη βασιλική οικογένεια της Ιταλίας μέχρι την αριστερή κληρονόμο που άλλαξε τον ρου του brand

«Ο Διάβολος φοράει Prada 2» φέρνει ξανά μαζί τους Μέριλ Στριπ, Αν Χάθαγουεϊ, Έμιλι Μπλαντ και Στάνλεϊ Τούτσι, σχεδόν 20 χρόνια μετά την πρώτη ταινία. Επιστρέφει με διασκέδαση, μόδα και «την αβεβαιότητα της στιγμής», προσφέροντας επίσης μια εικόνα για το μεταμορφωμένο τοπίο των μέσων ενημέρωσης.

Ο οίκος Prada στο προσκήνιο, παρά τις αποκαλύψεις της ενδυματολόγου Μόλι Ρότζερς ότι η Μιράντα Πρίστλεϊ, ο εμβληματικός χαρακτήρας της Μέριλ Στριπ, δεν φοράει σχεδόν καθόλου Prada.

«Και δεν φορούσε ούτε στην πρώτη ταινία», είπε η Ρότζερς, η οποία είχε δουλέψει στο πρώτο “The Devil Wears Prada” του 2006 δίπλα στη θρυλική Πατρίσια Φιλντ.

Όπως εξήγησε, είχε ζητήσει κομμάτια από τον οίκο Prada, ανάμεσά τους και ένα κόκκινο πουλόβερ που ήθελε πολύ για τη Μιράντα, αλλά δεν το πήρε ποτέ. «Ο διάβολος φοράει ό,τι θέλει. Δεν μου έλειψε».

Ποια είναι όμως η ιστορία ενός εκ των πλέον αναγνωρίσιμων και επιτυχημένων οίκων πολυετούς μόδας.

Οι ρίζες της Prada

Η Prada ιδρύθηκε το 1913 από τον Mario Prada και τον αδελφό του Martino με την επωνυμία «Fratelli Prada», ως κατάστημα δερμάτινων ειδών στο Μιλάνο. Το πρώτο κατάστημα άνοιξε στην περίφημη Galleria Vittorio Emanuele II στο Μιλάνο, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα.

Αρχικά, το κατάστημα πωλούσε υψηλής ποιότητας δερμάτινα χειροποίητα είδη και πολυτελή προϊόντα, όπως βαλίτσες εισαγωγής από την Αγγλία, αξεσουάρ ταξιδιού και άλλα είδη.

Μέσα σε λίγα χρόνια, η Fratelli Prada εξελίχθηκε από ένα όμορφο κατάστημα σε προμηθευτή των ιταλικών αριστοκρατικών οικογενειών.

Το 1919, η ποιότητα των προϊόντων της τράβηξε την προσοχή του Ιταλικού Βασιλικού Οίκου, ο οποίος όρισε την Prada ως επίσημο προμηθευτή του.

Αυτή η αναγνώριση επέτρεψε στην Prada να ενσωματώσει το οικόσημο του Οίκου της Σαβοΐας και το σχέδιο του πλεγμένου σχοινιού στο χαρακτηριστικό τριγωνικό λογότυπό της, κάτι που συνέβαλε στην ενίσχυση της φήμης της.

Η Prada έγινε σύμβολο της ιταλικής αριστοκρατίας και της ανώτερης μεσαίας τάξης. Το λογότυπο αυτό συνοδεύει την Prada καθ’ όλη τη διάρκεια των 100 και πλέον χρόνων της παρουσίας της στην αγορά.

Ο ιδρυτής Mario Prada πίστευε ότι οι γυναίκες δεν είχαν θέση στον εργασιακό χώρο και έπρεπε να μένουν στο σπίτι. Έτσι, καθώς πλησίαζε η συνταξιοδότησή του, ήθελε να παραδώσει την οικογενειακή επιχείρηση στον γιο του.

Τα σχέδια του γενάρχη της οικογένειας ναυάγησαν, αφού ο γιος του δεν είχε κανένα ενδιαφέρον να αναλάβει τη διαχείριση του brand.

Η επιχείρηση, με τις ευλογίες του, μεταβιβάστηκε στην κόρη του Mario Prada, τη Luisa Prada. Εκείνη ανέλαβε τα ηνία και διηύθυνε την οικογενειακή επιχείρηση για 20 χρόνια, μέχρι τη δεκαετία του 1970, όταν η κόρη της, Miuccia Prada, εντάχθηκε στην εταιρεία ως επικεφαλής σχεδιάστρια. Είναι η στιγμή που ο ρους της ιστορίας αλλάζει μια για πάντα.

Κυρίες και κύριοι, η Miuccia Prada

Η είσοδος της Miuccia Prada στον οίκο αποτελεί μια πραγματική καμπή. Ήταν το 1978, όταν η νεαρή τότε Miuccia αποφασίζει να πει το ναι στη μητέρα της και να ενταχθεί στην επιχείρηση που με κόπο έχτισε ο παππούς κι ο θείος της.

Τα πρώτα βήματα της Miuccia στον κλάδο δεν ήταν και τόσο εύκολα. Στη δεκαετία του 1970, ήταν μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος και συμμετείχε στο κίνημα για τα δικαιώματα των γυναικών.

Όταν αποφάσισε να ασχοληθεί με τη μόδα, λέγεται ότι ορισμένοι δεν ενέκριναν αυτή την απόφαση, καθώς δεν ήταν αυτό που αναμενόταν από μια φεμινίστρια. «Όταν ξεκίνησα, όλοι μισούσαν αυτό που έκανα, εκτός από μερικούς έξυπνους ανθρώπους».

Η ίδια σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις, ανέφερε στο Harper’s Bazaar: «δεν ήθελα να ασχοληθώ με τη μόδα – σχεδόν με έσυραν σε αυτόν τον κόσμο. Ήμουν φεμινίστρια τη δεκαετία του ’70 – η κοινωνική μου ζωή περιστρεφόταν σε έναν κύκλο διανοουμένων, ντρεπόμουν να σκέφτομαι τη μόδα.

Παρ’ όλα αυτά, συνέχισα. Και τότε γνώρισα τον Patrizio Bertelli (τον οποίο παντρεύτηκε το 1978 και έφερε στην Prada· έγινε συν-διευθύνων σύμβουλος το 2003). Αν δεν τον είχα συναντήσει, ίσως να μην είχα κάνει ποτέ αυτή τη δουλειά».

Σπούδασε πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου και ασχολήθηκε με την ερμηνευτική τέχνη ως μίμος στο Piccolo Teatro, κάτι που δεν έμοιαζε ακριβώς με το προφίλ μιας «διευθύντριας εταιρείας πολυτελών ειδών».

Αλλά ίσως αυτό ήταν ακριβώς που χρειαζόταν η Prada – μια επαναστατική, αυτοδίδακτη σχεδιάστρια και ανατρεπτική προσωπικότητα με μεγάλες φιλοδοξίες.

Είχε το ταλέντο να συνδυάζει την παράδοση με την καινοτομία, μετατρέποντας πρακτικά αντικείμενα σε υψηλή μόδα. Το χαρακτηριστικό concept της Prada, το “ugly chic”, αμφισβήτησε τα τυπικά λαμπερά και θηλυκά πρότυπα της βιομηχανίας.

Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της

Η πρώτη της μεγάλη επιτυχία; Ένα απλό μαύρο νάιλον σακίδιο πλάτης που ονομάζεται Prada Vela. Κυκλοφόρησε το 1984, ήταν κομψό, διακριτικό και απολύτως επαναστατικό.

Ήταν κατασκευασμένο από αδιάβροχο νάιλον που ονομαζόταν «Pocono», το οποίο παλαιότερα προοριζόταν αποκλειστικά για στρατιωτικές σκηνές.

Όμως, η Prada το έφερε στη μόδα – πρώτα με αξεσουάρ και στη συνέχεια με ρούχα στη συλλογή Φθινόπωρο-Χειμώνας 1994. Νάιλον; Για πολυτέλεια; Το όραμα της Miuccia ήταν σαφές: η πολυτέλεια δεν χρειαζόταν να είναι φανταχτερή.

Διακοσμημένο με το πλέον εμβληματικό τριγωνικό λογότυπο της Prada, το οποίο σήμερα αναγνωρίζουν σχεδόν όλοι, αυτό το σακίδιο έγινε σύμβολο της σύγχρονης κομψότητας. Ήταν λειτουργικό και ανεπιτήδευτο, αλλά ταυτόχρονα ψιθύριζε «έχω γούστο».

«Ποτέ δεν απαντώ στην ερώτηση “τι είναι η πολυτέλεια;”, γιατί καταλήγεις από τη μία κοινοτοπία στην άλλη. Δεν με ενδιαφέρει να την ορίσω. Και, ας είμαστε ειλικρινείς, είναι μια αρκετά χυδαία λέξη. Καλύτερα να είναι κανείς έξυπνος, όμορφος, επιθυμητός.

Αν πρέπει να διαλέξω μια λέξη, προτιμώ το “χρήσιμο”. Αν, μέσα σε ένα χρόνο, φτιάξω τρία πράγματα με τα οποία είμαι πραγματικά ευχαριστημένη, που μου αρέσουν πολύ και που με κάνουν να χαμογελάω – τέλεια. Για τα υπόλοιπα, προσπαθώ εξίσου σκληρά, αλλά δεν έχω το ίδιο αποτέλεσμα».

Η Miuccia Prada εξηγεί τον λόγο για τον οποίο δημιούργησε την τσάντα από νάιλον ως εξής: «Ξαφνικά, το νάιλον άρχισε να μου φαίνεται πιο ενδιαφέρον από τα υφάσματα υψηλής ραπτικής.

Αποφάσισα να το παρουσιάσω στην πασαρέλα και αυτό αμφισβήτησε, ακόμη και άλλαξε, την παραδοσιακή και συντηρητική αντίληψη για την πολυτέλεια. Εξακολουθώ να είμαι παθιασμένη με αυτό».

Το 2020, η εταιρεία παρουσίασε την Re-nylon Re-edition των τσαντών του 2000 και του 2005 – μια συλλογή που αποτελείται από μίνι τσάντες, τσάντες χειρός, τσάντες ώμου, τσάντες ζώνης και σακίδια σε πολλά χρώματα, εκτός από το χαρακτηριστικό μαύρο.

Σε μια προσπάθεια για βιωσιμότητα, η Prada αντικατέστησε το συνθετικό νάιλον υλικό με Econyl. Πρόκειται για μια πιο βιώσιμη εναλλακτική λύση, κατασκευασμένη από ανακυκλωμένα υλικά, όπως δίχτυα αλιείας και βιομηχανικά πλαστικά απορρίμματα.

Το 2022, η μίνι τσάντα Re-nylon Re-edition 2000 και 2005 της Prada ανακηρύχθηκε «Τσάντα της Χρονιάς» από το Lyst, αφού οι αναζητήσεις αυξήθηκαν κατά 131%, ενώ οι προβολές για το #pradanylonbag στο TikTok ξεπέρασαν τα 4,2 εκατομμύρια. Σήμερα, παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα εμβληματικά προϊόντα του οίκου.

Η πρώτη συλλογή prêt-à-porter

Αρχικά, ο ιταλικός οίκος παρήγαγε αποκλειστικά δερμάτινα είδη. Ωστόσο, με την ενθάρρυνση του Patrizio Bertelli, η Miuccia Prada έφερε επανάσταση στην εταιρεία εισάγοντας το prêt-à-porter το 1988, παρουσιάζοντας τη συλλογή φθινόπωρο/χειμώνας κατά τη διάρκεια της εβδομάδας μόδας του Μιλάνου.

Η συλλογή ήταν εμπνευσμένη από την γκαρνταρόμπα της Miuccia Prada, η οποία περιλάμβανε σχολικές στολές, με κυρίαρχα χρώματα το μαύρο και το καφέ. Αυτοί οι σκούροι τόνοι έρχονταν σε αντίθεση με τα ζωηρά χρώματα που κυριαρχούσαν στη δεκαετία του ’80.

Τα ρούχα χαρακτηρίζονταν από χαμηλή μέση και στενές ζώνες. Ήταν σέξι και σικ, αλλά και απλά, και αποτύπωναν την αντισυμβατική προσέγγιση της Miuccia στη μόδα και τη θηλυκότητα.

Σε μια «φλύαρη δεκαετία, η λιτότητα της Prada, σε συνδυασμό με την κομψότητα, τις καθαρές γραμμές και τη διακριτική πολυτέλεια, αποτέλεσε καινοτομία. Η επίδειξη έθεσε τον τόνο για τις μελλοντικές συλλογές της Prada, οι οποίες επίσης χαρακτηρίζονταν από μινιμαλισμό.

Η επιτυχία ήταν τεράστια και έκανε την Prada μία από τις πιο περιζήτητες μάρκες στον κόσμο της μόδας στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

«Αυτό που φοράς είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεις τον εαυτό σου στον κόσμο, ειδικά σήμερα που οι ανθρώπινες επαφές είναι τόσο γρήγορες.

Η μόδα είναι μια άμεση γλώσσα», είναι μία από τις εμβληματικές φράσεις της σχεδιάστριας, που υποδηλώνει τη σημασία του prêt-à-porter αλλά και το γεγονός ότι κατέχει ισχυρή θέση στην Prada.

Miuccia Prada και Raf Simons, μαζί στο τιμόνι του οίκου

Το 2020, ο Βέλγος σχεδιαστής Raf Simons εντάχθηκε στην Prada ως συν-δημιουργικός διευθυντής. Παρουσίασαν την πρώτη τους κοινή συλλογή την περίοδο Άνοιξη/Καλοκαίρι 2021, η οποία ήταν «μια μελέτη και ένας επαναπροσδιορισμός της ουσίας της Prada».

Η δημιουργική συνεργασία μεταξύ της Miuccia Prada και του Raf Simons είναι, με τον δικό της τρόπο, εξίσου πρωτοποριακή και ανατρεπτική όσο και οι ίδιοι οι σχεδιαστές.

Αρχισαν να συνεργάζονται τον Φεβρουάριο του 2020 κι έκτοτε ο συνδυασμός του εκλεπτυσμένου αισθησιασμού της Prada με την πιο εννοιολογική προσέγγιση του Simons εξελίχθηκε σε μια ενιαία οπτική που απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και σημείωσε ισχυρές πωλήσεις. η συνεργασία τους επαναπροσδιόρισε παράλληλα τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να μοιραστεί η δημιουργική δύναμη στην κορυφή ενός παγκόσμιου brand.

«Η ουσία της μόδας είναι να βρίσκεσαι στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή», έχει δηλώσει ο Simons, ίσως ο μοναδικός σχεδιαστής που θα μπορούσε να βρεθεί δίπλα στη Miuccia και να συνεχίσει το όραμά της.

Ή όπως θα έλεγε εκείνη: «πρέπει να σπάσεις τα κατεστημένα για να προχωρήσεις».

Με πληροφορίες από Harper’s Bazaar, Glam Observer, Istituto Marangoni, Dazed.