Αναζωπύρωση γνωρίζει το ζήτημα των νήσων Φόλκλαντ, κατά την αγγλική ονομασία, ή «Μαλβινών», κατά την ισπανική, αφότου ο Πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι εμφανίζεται να διεκδικεί και πάλι την κυριότητά τους με ανάρτηση στην πλατφόρμα «Χ» (24/4), όπου δηλώνει «Οι Μαλβίνες ήταν, είναι και θα είναι Αργεντινή». Οι νήσοι Φόλκλαντ ή Μαλβίνες αποτελούν ένα σύμπλεγμα νησιών που βρίσκονται στα 483 χιλιόμετρα ανατολικά των ακτών της Παταγονίας στην Αργεντινή και έχουν έναν πληθυσμό 3.600 περίπου κατοίκων.
Τα επιχειρήματα Αργεντινής και Ηνωμένου Βασιλείου
Η Αργεντινή θεωρεί ότι της έχουν κληροδοτηθεί από την Ισπανία κατά την ανεξαρτησία της το 1816, αλλά και ότι της ανήκουν λόγω γεωγραφικής γειτνίασης, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο βασίζεται στο ότι διαθέτει συνεχή παρουσία στις νήσους από το 1833. Προηγουμένως, οι Βρετανοί είχαν αποικίσει τις νήσους στα μέσα του 18ου αιώνα, μετά είχαν αποσυρθεί λόγω συγκρούσεων με τους Ισπανούς και επανήλθαν από το 1816 εν μέσω της διακήρυξης της ανεξαρτησίας της Αργεντινής από την Ισπανία. Στη δεκαετία του 1820 εποίκισαν συστηματικά τις νήσους και από το 1833 ασκούν πλήρη κατοχή επ’ αυτών.
Στην πρόσφατη ιστορία, το Ηνωμένο Βασίλειο διπλωματικώς επικαλείται το δικαίωμα αυτοδιάθεσης και αυτοπροσδιορισμού των κατοίκων. Το 1982 οι αντεκδικήσεις οδήγησαν σε έναν σύντομο αλλά αιματηρό πόλεμο με 900 νεκρούς, όταν η Αργεντινή προσπάθησε να ελέγξει τα νησιά, αλλά τελικά αναγκάστηκε να αποσυρθεί ύστερα από δυναμική παρέμβαση του Ηνωμένου Βασιλείου με διπλωματική κάλυψη και έμμεση βοήθεια των ΗΠΑ επί κυβέρνησης Ρόναλντ Ρίγκαν. Πλέον το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί σημαντική την κυριότητα επί των νήσων Φόλκλαντ και επειδή πολέμησε για αυτά με επιτυχία στην πρόσφατη ιστορία του σε μια αναμέτρηση όπου σκοτώθηκαν 649 Αργεντινοί, 255 Βρετανοί και 3 άμαχοι.
Η αμφισβήτηση της κυριότητας στα Φόλκλαντ ως αντίποινα για τη στάση του Ηνωμένου Βασιλείου στον πόλεμο
Ο Αργεντινός Πρόεδρος Μιλέι ευελπιστεί στη στενή συνεργασία του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον θεωρεί ως έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους του στη Λατινική Αμερική. Για αυτό και δηλώνει σε συνεντεύξεις ότι η εθνική κυριαρχία της Αργεντινής επί των νήσων είναι μη διαπραγματεύσιμη, αλλά η διαχείριση του θέματος πρέπει να γίνει με ευφυία και διάκριση.
Η αναζωπύρωση του ζητήματος σχετίζεται πάντως με τον πόλεμο στο Ιράν με τον εξής τρόπο: Αφέθηκε να διαρρεύσει εσωτερικό email του αμερικανικού Πενταγώνου, που φέρεται να συνδέεται με τον Έλμπριτζ Κόλμπι, Υφυπουργό Άμυνας για Θέματα Πολιτικής, το οποίο προτείνει τη μη υποστήριξη των ΗΠΑ στο Ηνωμένο Βασίλειο ως προς την υπόθεση της κυριότητας των νήσων Φόλκλαντ. Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται με ένα είδος «τιμωρίας» του Ηνωμένου Βασιλείου για το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ δεν συνέδραμε πλήρως τις ΗΠΑ στον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Στο διαρρεύσαν email γίνεται λόγος για αξιώσεις νατοϊκών συμμάχων που ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να περιστείλει. Οι ΗΠΑ, λοιπόν, φέρονται να σκέφτονται ως είδος «αντιποίνων» ή, έστω, απειλής, μία αμφισβήτηση εδαφών που οι μη συνεργάσιμες ευρωπαϊκές δυνάμεις έχουν λόγω του παλαιού αποικιακού αυτοκρατορικού παρελθόντος, με τις νήσους Φόλκλαντ να αποτελούν το πρώτο μήλο της έριδος.
Οι αντιδράσεις Ηνωμένου Βασιλείου και Ισπανίας
Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει, άλλωστε, απειλήσει ανοικτά με ένα «πολύ κακό μέλλον» τις νατοϊκές χώρες που δεν τον βοηθούν να ανοίξει τα στενά του Ορμούζ. Η αναστολή της ιδιότητας του μέλους του ΝΑΤΟ για την Ισπανία είναι επίσης μεταξύ των πιθανοτήτων που εξετάζονται στη διαρρεύσασα πρόταση. Εκπρόσωπος του Πενταγώνου αρνήθηκε να σχολιάσει περί της ύπαρξης του email, όμως απάντησε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ προσπαθεί να βεβαιώσει ότι οι νατοϊκοί σύμμαχοι δεν θα είναι «χάρτινες τίγρεις», αλλά θα συνεισφέρουν ενεργά.
Η βρετανική απάντηση είναι ότι η μοναδική φορά που έχει εφαρμοστεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ για συνδρομή σε κράτος-μέλος που δέχεται επίθεση είναι υπέρ των ΗΠΑ το 2001 μετά τα τρομοκρατικά πλήγματα της 11ης Σεπτεμβρίου. Νατοϊκοί αξιωματούχοι έχουν επίσης δηλώσει ότι οι συνθήκες του ΝΑΤΟ δεν προβλέπουν αναστολή της ιδιότητας του κράτους-μέλους ή εκδίωξη από τη συμμαχία.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε «δεν δουλεύουμε επί emails, αλλά επί επισήμων θέσεων των κυβερνήσεων». Η κυβέρνηση Στάρμερ επικεντρώνει, εξάλλου, στη διεθνή ενεργειακή κρίση, που έχει πυροδοτήσει ο πόλεμος στο Ιράν, μια κρίση που πλέον γίνεται αισθητή και στους λογαριασμούς των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Στάρμερ έχει σε κάθε περίπτωση ξεκαθαρίσει ότι ο πόλεμος στο Ιράν «δεν είναι ο δικός μας πόλεμος» (1/4), ενώ το σύνολο του πολιτικού φάσματος υποστηρίζει τη βρετανική κυριότητα στις νήσους Φόλκλαντ
Τι συμβαίνει τώρα με τις νήσους Φόλκλαντ
Ως προς τη συνθήκη των νήσων Φόλκλαντ η πάγια στάση των ΗΠΑ είναι να αναγνωρίζουν τη ντε φάκτο διοίκησή τους από το Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς να λαμβάνουν θέση περί της κυριότητας. Ωστόσο, παρείχαν διπλωματική βοήθεια προς το Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο του ΟΗΕ, εμποδίζοντας δυσμενείς εξελίξεις.
Η βρετανική κυβέρνηση τονίζει το δικαίωμα των κατοίκων στον αυτοπροσδιορισμό σύμφωνα με την πάγια βρετανική θέση. Δημοψήφισμα του 2013 μεταξύ των 1672 κατοίκων με δικαίωμα ψήφου επιβεβαίωσε με συντριπτική πλειοψηφία το να συνεχίσουν να είναι οι νήσοι Φόλκλαντ υπερπόντια βρετανική επικράτεια. Η Αργεντινή αντιτείνει ότι οι κάτοικοι των Μαλβίνων νήσων δεν έχουν ποτέ αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ ως λαός.
Τα Φόλκλαντ και η επίσκεψη του βασιλιά Κάρολου στις ΗΠΑ
Το ζήτημα των νήσων Φόλκλαντ επηρέασε και την πρόσφατη επίσκεψη του βασιλιά Καρόλου στις ΗΠΑ. Το θέμα δεν συζητήθηκε δημόσια, καθώς θα μπορούσε να λειτουργήσει υπονομευτικά για την εικόνα επιδιόρθωσης των σχέσεων ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου που φιλοδοξούσε να δημιουργήσει το βασιλικό ταξίδι. Προβλεπόταν, ωστόσο, χρόνος για κατ’ ιδίαν συζητήσεις όπου ενδέχεται να εθίγησαν ζητήματα που αποτελούν αγκάθι για την «ειδική σχέση» ΗΠΑ- Ηνωμένου Βασιλείου. Προηγουμένως, ορισμένοι πολιτικοί, όπως ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Σερ Εντ Ντέιβι, είχαν καλέσει σε ακύρωση της επίσκεψης του Βρετανού μονάρχη λόγω της υπόθεσης των Φόλκλαντ.
Βεβαίως, η επίσκεψη του βρετανικού βασιλικού ζεύγους στις ΗΠΑ ολοκληρώθηκε με επιτυχία, χωρίς το ζήτημα των νήσων Φόλκλαντ να τεθεί δημόσια. Παραμένει το γεγονός ότι ο Πρόεδρος της Αργεντινής δείχνει διατεθειμένος να συνεχίσει να εγείρει το θέμα και η κυβέρνηση Τραμπ είναι πιθανό να το εργαλειοποιεί στο πλαίσιο μιας ρυμούλκησης του Ηνωμένου Βασιλείου στις θέσεις της.
