Τι είναι οι «Αθάνατοι Φρουροί» στους οποίους κάθε τόσο αναφέρεται ο Ρεζά Παχλαβί, ο εξόριστος πρίγκιπας του Ιράν; Πρόκειται για σώμα αντιφρονούντων ικανό να δρομολογήσει πραγματικές εξελίξεις ή μηχανισμό αυθυποβολής, που αφορά τη δημόσια εικόνα του ηγέτη της φιλομοναρχικής αντιπολίτευσης; Το ερώτημα παραμένει ανοικτό προς απάντηση.
Προτροπές
Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε προ ημερών στο Βερολίνο ενώπιον γερμανικών μέσω, ο γιός του τελευταίου ιρανού μονάρχη, αφού προσπάθησε να ενεργοποιήσει τα ευρωπαϊκά αντανακλαστικά συνδέοντας τον πόλεμο στο Ιράν με εκείνον της Ουκρανίας, εξαίροντας τη συμβολή τους στον «αγώνα υπέρ της δημοκρατίας». Δεν ήταν η πρώτη αναφορά στον συγκεκριμένο όρο, αφού στα μέσα Μαρτίου, και ενώ το μπαράζ αεροπορικών επιθέσεων του συνασπισμού ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν βρισκόταν στο αποκορύφωμά του, ο 65χρονος Παχλαβί, ο οποίος διαβιεί στην Ουάσινγκτον, απήυθηνε μέσω μακροσκελούς ανάρτησής του στο Χ πρόσκληση στους «γενναίους ήρωες της Φρουράς των Αθανάτων», επαινώντας το θάρος των -κατά τον ίδιο- χιλιάδων θυλάκων αντίστασης προς το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Μιλώντας για «θάρρος και αυτοθυσία», συνέδεσε μάλιστα την δράση των προαναφερθέντων ομάδων με τις πολυπληθείς αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2025 και διήρκεσαν περίπου τρείς εβδομάδες, συγκλονίζοντας τη χώρα και αφήνοντας πίσω τους χιλιάδες νεκρούς, στη συντριπτική πλειοψηφία τους πολίτες.
Την τοποθέτησή του ακολούθησε και η κυκλοφορία ψηφιοποιημένου εγγράφου το οποίο παροτρύνει στη δημιουργία δικτύου μικρών αντιστασιακών ομάδων που προς το παρόν θα εξαντλούνται σε πράξεις συμβολικού χαρακτήρα. Την πεποίθηση μάλιστα ότι αυτός ο τρόπος δράσης αποδίδει επανέλαβε ο Παχλεβί και στο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC) του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, όπου πριν περίπου ένα μήνα παρευρέθηκε και τοποθετήθηκε σχετικά. Παρότι τα σχέδια του τέως πρίγκιπα διαδόχου για εκτεταμένη λαϊκή κινητοποίηση δείχνουν να μην ευοδώθηκαν (ως τώρα τουλάχιστον), η ονοματοδοσία δεν είναι τυχαία.
Ιστορία
Το προσωνύμιο «Φρουρά Αθανάτων» ήταν αυτό που συνόδευε την Αυτοκρατορική Φρουρά του τελευταίου Σάχη, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί. Έλκει όμως την καταγωγή του από τον αρχαίο ιστορικό Ηρόδοτο, που καθιέρωσε τον όρο για να περιγράψει την ικανότητα των μονάδων βαρέως πεζικού της αρχαίας Αχαιμενιδικής Αυτοκρατορίας να αντικαθιστούν άμεσα τους νεκρούς ή βαριά τραυματισμένους οπλίτες, δίνοντας την εντύπωση ότι ο όγκος των δυνάμεών τους παραμένει αμετάβλητος, δίχως απώλειες. Επιστρέφοντας στον 20ο αιώνα, η δράση της Αυτοκρατορικής Φρουράς – η δύναμη της οποίας έφτασε στο ζενίθ της τα τέλη της δεκαετίας του ’70, φτάνοντας τους 18.000 άνδρες- είναι συνδεδεμένη με την σκληρότερη καταστολή διαδηλωτών πριν την εγκαθίδρυση του θεοκρατικού καθεστώτος. Η Μαύρη Κυριακή του Ιράν, στις 8 Σεπτεμβρίου 1978, στοίχισε τη ζωή σε 64 ανθρώπους και τον τραυματισμό 205, εξαιτίας των πυροβολισμών της εν λόγω φρουράς κατά διαδηλωτών.
Γελοιοποίηση
Μιλώντας για τους σημερινούς «Αθάνατους», εύλογη είναι η απορία σχετικά με τους σχεδιασμούς του εξόριστου Παχλαβί. «Πρόκειται για μια παράσταση» ανέφερε σε πρόσφατο άρθρο της 0 πολιτικός επιστήμονας, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και μέλος του Δικτύου Ελεύθερων Ιρανών Ακαδημαϊκών, Ματζίντ Ραφιζαντέχ. «Αυτό το μοτίβο της επίκλησης της “Φρουράς των Αθανάτων”κινητοποιείται με βάση περισσότερο τη νοσταλγία και το θέαμα, παρά από στρατηγική. Θα επρόκειτο μάλιστα για ασήμαντο γεγονός αν δεν υπήρχε η διαβρωτική της επίδραση στα γνήσια κινήματα της αντιπολίτευσης. Αυτές οι αποσπασματικές ενέργειες έχουν ως στόχο να διαβρώσουν τη δυναμική της οργανωμένης αντίστασης και να θολώσουν τη διάκριση μεταξύ ακτιβισμού και παράστασης» προσθέτει ο ίδιος, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία του Παχλαβί «θνησιγενές εγχείρημα, προορισμένο να αποτελέσει νέο έκθεμα στο μουσείο των αποτυχιών του επίδοξου μονάρχη». «Η αποτυχία του να συνδεθεί με τον ιρανικό λαό, στον οποίο περιστασιακά απευθύνεται προβάροντας έναν αξίωμα που κανείς δεν του αναγνωρίζει τον καθιστά γελοία φιγούρα» καταλήγει.
Σε παρόμοιο ύφος, ο ιρανοαμερικανός καθηγητής μηχανολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ και ακτιβιστής υπέρ της δημοκρατίας Καζέμ Καζερούνιαν κάλεσε τον Παχλαβί πριν να επιστρατεύσει τους «Αθάνατους» να χρησιμοποιήσει «τους εκατοντάδες χιλιάδες λιποτάκτες που το περιβάλλον του αναφέρει ότι βρίσκεται στο πλευρό του». Ακόμη πιο σκωπτικά όμως είναι τα σχόλια στην πλατφόρμα ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης Reddit, όπου μεταξύ άλλων οι διαβόητοι «Αθάνατοι» συγκρίνονται με ήρωες video games, ενώ το πολιτικό σχέδιο του Παχλαβί, χαρακτηρίζεται «μια μελαγχολική, αποκαλυπτική περιπέτεια».
