[…]Σε βαθιά κρίση βρίσκεται το BBC μετά τις παραιτήσεις του γενικού διευθυντή Τιμ Ντέιβι και της διευθύνουσας συμβούλου Ειδήσεων Ντέμπορα Τέρνες, μετά την αποκάλυψη ότι ένα ντοκιμαντέρ του Panorama αλλοίωνε μέσω μοντάζ ομιλία του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ]…[Η κρίση εντάθηκε μετά την επιστολή του πρώην συμβούλου Μάικλ Πρέσκοτ προς το διοικητικό συμβούλιο του BBC, ο οποίος κατήγγειλε «συστημικά προβλήματα μεροληψίας» στην κάλυψη θεμάτων όπως ο πόλεμος στη Γάζα και ζητήματα φύλου. Η Βουλή των Κοινοτήτων είχε ζητήσει από το BBC να απαντήσει στις κατηγορίες του Πρέσκοτ μέχρι τη Δευτέρα[…] (in.gr, 2025)[i]
[…]Τα τελευταία χρόνια το BBC δυσκολεύεται να διαχειριστεί πολλαπλά σκάνδαλα. Το 2023, ο Gary Lineker, τότε ο πιο καλοπληρωμένος αθλητικός παρουσιαστής του, τέθηκε σε αναστολή επειδή επέκρινε την κυβερνητική μεταναστευτική πολιτική. Αυτό οδήγησε προσωρινά πολλούς εργαζόμενους στον αθλητικό τομέα να αποχωρήσουν από την εργασία τους σε ένδειξη αλληλεγγύης. Δέχθηκε επίσης επικρίσεις επειδή πρόβαλε το πανκ-ραπ δίδυμο Bob Vylan να φωνάζει συνθήματα κατά του ισραηλινού στρατού στο φετινό μουσικό φεστιβάλ Glastonbury, ενώ νωρίτερα μέσα στη χρονιά απέσυρε ένα ντοκιμαντέρ για τη Γάζα επειδή σε αυτό εμφανιζόταν ο γιος ενός υφυπουργού της κυβέρνησης που διοικείται από τη Χαμάς. Στο ντοκιμαντέρ της εκπομπής Panorama που μεταδόθηκε πέρυσι, ο Τραμπ παρουσιάστηκε να λέει στους υποστηρικτές του ότι «θα κατέβουμε προς το Καπιτώλιο» και ότι θα «πολεμήσουν με όλη τους τη δύναμη», σχόλιο που στην πραγματικότητα είχε κάνει σε διαφορετικό σημείο της ομιλίας του[…] (Reuters, 2025)[ii]
[…]Η υπόθεση με τη «μικρή Μαρία» στον Έβρο φαίνεται να είναι ένα από τα θέματα που στοίχισαν τη θέση του Στέφεν Κλούσμαν, αρχισυντάκτη του Spiegel, που αποπέμφθηκε σήμερα. Όπως αναφέρει η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), τον θεωρεί υπεύθυνο για την «αποτυχία με την ιστορία του κοριτσιού από τη Συρία, που φέρεται να πέθανε στα ελληνοτουρκικά σύνορα, η οποία κατά πάσα πιθανότητα δεν υπήρχε»[…]. (iefimerida, 2023)[iii]
[…]NZZ: Η «Μαρία του Εβρου» αποδείχθηκε «η μεγαλύτερη υπόθεση fake news» για το Spiegel[…] (Καθημερινή, 2023)[iv]
Τα τελευταία χρόνια ιστορικά, διεθνή ειδησεογραφικά δίκτυα βρίσκονται στο επίκεντρο της κριτικής αναφορικά με τον τρόπο κάλυψης συγκεκριμένης θεματολογίας, μέρος της οποίας αγγίζει, λόγω του παγκοσμιοποιημένου χαρακτήρα της, και την ελληνική επικαιρότητα.
Ειδικότερα, η κριτική που τους ασκείται εδράζεται στο κατά πόσο η από πλευράς τους υιοθετούμενη προσέγγιση σέβεται βασικές αρχές της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, με προεξάρχουσες αυτές της αντικειμενικότητας και αμεροληψίας, της διασταύρωσης της είδησης πριν τη δημοσίευση της, και φυσικά, της εξακρίβωσης ότι αυτή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και δεν είναι απλά ένα σκόπιμο μύθευμα ή fake news, όπως είθισται ο «κιτρινισμός» να αποκαλείται πλέον στο χώρο του τύπου.
Στο παρελθόν η κάλυψη από το Der Spiegel της υπόθεσης της «μικρής Μαρίας», ενός ανήλικου παιδιού παράτυπων μεταναστών που υποτίθεται ότι είχε χάσει τη ζωή του έπειτα από δάγκωμα σκορπιού σε μια παραποτάμια νησίδα του Έβρου εντός των ελληνικών συνόρων, είχε προκαλέσει, αρχικά, θύελλα αντιδράσεων από φορείς της κοινωνίας των πολιτών αλλά και από πολιτικά κόμματα για τον τρόπο με τον οποίο οι ελληνικές Αρχές διαχειρίστηκαν το υποτιθέμενο αυτό συμβάν. Η χιονοστιβάδα καταγγελιών για κατάφορη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων πήρε τη μορφή επίσημης αναφοράς προς τις Βρυξέλλες καλώντας για παραδειγματική τιμωρία της χώρας, καταδίκη στα ευρωπαϊκά δικαστήρια, “πάγωμα” κοινοτικών πόρων και πανευρωπαϊκή διαπόμπευση της ελληνικής Πολιτείας.
Όσο, όμως, το κουβάρι της υπόθεσης ξετυλιγόταν και τα κομμάτια του παζλ των γεγονότων συνέχιζαν να μένουν ασύνδετα μεταξύ τους, φάνηκε ότι «κάτι σάπιο υπήρχε στο βασίλειο της Δανιμαρκίας», και αυτό αποδείχτηκε τελικά ότι δεν ήταν η σορός του άτυχου αυτού παιδιού, που κάποιοι πρόλαβαν να το «σκυλεύσουν» πριν ακόμα υπάρξει. Αντικρουόμενες καταθέσεις από την πλευρά των γονέων αλλά και «τακτικισμοί» της βασικής μάρτυρος οδήγησαν οριστικά στην κατάρρευση της υπόθεσης και στην άτακτη υπαναχώρηση όσων επιχείρησαν με τον αγαπημένο τους ανεμιστήρα να ρίξουν άφθονη λάσπη, αμαυρώνοντας θεσμούς και Υπηρεσίες της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Η συγγνώμη δεν έφτασε ποτέ στα αυτιά των συνοριοφυλάκων της Θράκης και το Der Spiegel φρόντισε απλώς να επισημάνει ότι αποαναρτά το επίμαχο ρεπορτάζ καθώς «εξαιτίας της κατάστασης των πηγών, θα έπρεπε να είχε διατυπώσει σαφώς πιο προσεκτικά τις αναφορές για το σημείο όπου βρίσκονταν οι πρόσφυγες και κυρίως για τον θάνατο του κοριτσιού. Ακόμα και αν απουσιάζει μια οριστική απόδειξη, υπάρχουν ενδείξεις ότι κάποιοι εκ των προσφύγων θα μπορούσαν να έχουν επινοήσει τον θάνατο του παιδιού μέσα στην απόγνωσή τους. Πιθανόν να σκέφτηκαν ότι έτσι τελικά θα σώζονταν» (CNN, 2022)[v].
Το ηθικό δίδαγμα ήταν ότι κάποιοι προκειμένου εκείνη την περίοδο να πετύχουν το σκοπό τους, ήτοι την προώθηση μιας συγκεκριμένης πολιτικής ατζέντας για τη διαχείριση της μετανάστευσης, ήταν διατεθειμένοι με τη συνεργασία «επιλεκτικών» ΜΜΕ να ασκήσουν επιρροή στην κοινή γνώμη ποδηγετώντας το θυμικό της με κατασκευασμένες, όπως περίτρανα αποδείχτηκε, ειδήσεις.
Τέσσερα (4) χρόνια μετά, στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής, ο Πρωθυπουργός της χώρας εξερχόμενος από την αίθουσα συνεδριάσεων και κατά την πραγματοποίηση των δηλώσεών του για την κρίση στη Μέση Ανατολή, δέχθηκε σχετικό ερώτημα από εκπρόσωπο του Τύπου όσον αφορά στο πρόσφατο ρεπορτάζ του BBC, σύμφωνα με το οποίο οι ελληνικές Αρχές έχουν στρατολογήσει μετανάστες για να κάνουν παράνομες επαναπροωθήσεις μεταναστών στα ελληνοτουρκικά σύνορα και αφού πρώτα τους κακοποιήσουν και τους στερήσουν τα προσωπικά τους αντικείμενα. Με άλλα λόγια, βάσει των ισχυρισμών του παραπάνω ρεπορτάζ, οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις αποποιούνται τη συνταγματική τους ευθύνη για προστασία των συνόρων και αναθέτουν σε πολίτες τρίτων χωρών να διαπράξουν εγκλήματα του κοινού Ποινικού Κώδικα καθώς και παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Από τη στιγμή εκείνη και μετά ορισμένοι έχουν αναγάγει το σχετικό δημοσίευμα σε «θέσφατο», στήνοντας ένα γαϊτανάκι αναπαραγωγής του, παρόμοιο με εκείνο της «μικρής Μαρίας», με σχεδόν ειλημμένη την ετυμηγορία και την καταδίκη του ελληνικού κράτους. Συνθήκες που προσομοιάζουν με δικαστήρια ολοκληρωτικών καθεστώτων άλλων εποχών, τα οποία στη βάση φημών αποφάσιζαν για τη φυσική και ηθική εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων τους.
Δε θα σταθώ καν στο σκέλος της ευθείας καταγγελίας για πλιάτσικο και κακοποίηση ανυπεράσπιστων πολιτών, που στρέφεται κατά των Υπηρεσιών. Μολονότι οι Υπηρεσίες αυτές έχουν διασώσει περισσότερες από 1,5 εκατομμύρια ψυχές και έχουν χορηγήσει την τελευταία δεκαετία διεθνή προστασία σε κάτι λιγότερο από 200.000 εκτοπισμένους, δεν είναι αρμοδιότητά μου να αξιολογήσω τη βασιμότητά της. Υπάρχουν αρμόδιες Αρχές και η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη για να πράξουν τα δέοντα και να διερευνήσουν σε βάθος, ως οφείλουν. Όπως συνέβη και στην περίπτωση του ναυαγίου της Πύλου, για το οποίο έχει ασκηθεί ποινική δίωξη από την Εισαγγελέα του Ναυτοδικείου Πειραιά σε βάρος 17 μελών του Λιμενικού Σώματος (δίχως αυτό, βεβαίως, να σημαίνει ενοχή, δεδομένου ότι η άσκηση ποινικής δίωξης δεν συνεπάγεται καταδίκη και το τεκμήριο της αθωότητας ισχύει μέχρι την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης).
Θα σταθώ, όμως, στη χαρακτηριστική ευκολία, στα όρια της άκριτης αποδοχής, με την οποία κάποιοι υιοθετούν αμάσητα σχετικές αναφορές δίχως να έχουν διδαχθεί από τις αστοχίες, τα λάθη και τις ανατροπές του παρελθόντος. Είτε από πρόθεση και μεροληψία, είτε από αφέλεια ή από αγνές ιδεολογικές καταβολές άκρατου ανθρωπισμού, η αβασάνιστη αποδοχή του δημοσιεύματος ενός ειδησεογραφικού δικτύου που μάχεται τα τελευταία χρόνια να βρει την υπαρξιακή του ταυτότητα αμφιταλαντευόμενο ανάμεσα στην αίγλη του ένδοξου παρελθόντος και στη σύγχρονη υπεράσπιση των νεοτερισμών της woke κουλτούρας, γεννά εύλογες απορίες για τους απώτερους σκοπούς.
Εάν πρόθεσή τους, μέσω της υπονόμευσης των Θεσμών, είναι η εν γένει στοχοποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής της χώρας -δηλαδή μιας πολιτικής προστασίας συνόρων, ενεργητικής αποτροπής και χορήγησης ασύλου σε όσους πραγματικά χρήζουν διεθνούς προστασίας-, τότε η όλη προσπάθεια γίνεται επί ματαίω. Το αφήγημα της μαζικής και ανεξέλεγκτης μετανάστευσης έχει καταρρεύσει προ πολλού, όχι επειδή οι Ευρωπαίοι πολίτες είναι κατά πλειοψηφία ρατσιστές ή ξενοφοβικοί, όπως κάποιοι τόσο επιπόλαια και υπεραπλουστευμένα ισχυρίζονται. Ούτε επειδή αρνούνται να δεχτούν τα πλεονεκτήματα της μετανάστευσης και της ευεργετικής της συνεισφοράς σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας. Αλλά γιατί αρνούνται να συναινέσουν και εναντιώνονται στην αποδοχή της κανονικοποίησης μιας μετανάστευσης που τείνει υπό την υπάρχουσα μορφή της να εξελιχθεί σε τρίτη κατά σειρά παγκοσμίως πηγή παράνομου πλουτισμού (μετά το εμπόριο όπλων και ναρκωτικών) και σε μέσο υβριδικής εργαλειοποίησης από πλευράς καθεστώτων που επιχειρούν να πετύχουν γεωπολιτικούς στόχους εκμεταλλευόμενα τον ανθρώπινο πόνο.
Συμπερασματικά, το ζητούμενο στη σημερινή εποχή της αφθονίας της ενημέρωσης είναι η κριτική ανάλυση της πληροφορίας, η έμφαση στην αξιολόγηση των πηγών, η αποφυγή λογικών αλμάτων και η άρνηση υιοθέτησης έωλων και εύπεπτων συμπερασμάτων που με το επίχρισμα της «εξειδικευμένης» γνώσης ή της «αποκλειστικής πληροφορίας» εξυπηρετούν συγκεκριμένες σκοπιμότητες. Η επιφυλακτική στάση απέναντι στα σύγχρονα ΜΜΕ και ο σκεπτικισμός αναφορικά με τις δυνάμεις χειραγώγησης που αυτά διαθέτουν οφείλουν να λειτουργούν ως οι βασικές αρχές υπό το πρίσμα των οποίων οι αναγνώστες θα διαχειρίζονται την πληροφόρηση σε όλα τα πεδία της κοινωνικής ζωής. Και η Μετανάστευση σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση.
[i] Κρίση στο BBC: Το παραποιημένο βίντεο Τραμπ που οδήγησε στις παραιτήσεις δύο στελεχών, 10 Νοεμβρίου 2025, https://www.in.gr/2025/11/10/world/krisi-sto-bbc-parapoiimeno-vinteo-tramp-pou-odigise-stis-paraitiseis-dyo-stelexon/
[ii] BBC boss and head of news quit after criticism of Trump documentary edit, November 10 2025, https://www.reuters.com/business/media-telecom/britains-bbc-boss-tim-davie-resigns-following-criticism-over-trump-documentary-2025-11-09/
[iii] Αποπέμφθηκε ο αρχισυντάκτης του Spiegel για τη «Μικρή Μαρία» του Έβρου, 23 Μαίου 2023, https://www.iefimerida.gr/kosmos/mikri-maria-ebroy-spiegel-arhisyntaktis
[iv] NZZ: Η «Μαρία του Εβρου» αποδείχθηκε «η μεγαλύτερη υπόθεση fake news» για το Spiegel, 20 Ιανουαρίου 2023, https://www.kathimerini.gr/world/562239031/nzz-i-maria-toy-evroy-apodeichthike-i-megalyteri-ypothesi-fake-news-gia-to-spiegel/
[v] Spiegel: «Συγγνώμη» και αναδίπλωση για τη «μικρή Μαρία», 31 Δεκεμβρίου 2022, https://www.cnn.gr/kosmos/story/344061/spiegel-syggnomi-kai-anadiplosi-gia-ti-mikri-maria
