Στην επέκταση κάποιων από τα υπάρχοντα μέτρα στήριξης προσανατολίζεται η κυβέρνηση, με τις ανατιμήσεις στην ελληνική αγορά να συνεχίζονται.
Σύμφωνα με πηγές του ΟΤ, η κυβέρνηση αναμένει τα στοιχεία που θα ανακοινωθούν για το πρωτογενές πλεόνασμα από τη Eurostat στις 22 Απριλίου, ούτως ώστε να λάβουν αποφάσεις και αναλόγως των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βάζει στο τραπέζι την επέκταση της επιδότησης στο Diesel (λήγει στο τέλος Απριλίου) και τα αγροτικά λιπάσματα, ενώ θα εξεταστεί αν και εφόσον χρειάζεται ένας νέος κύκλος επιδότησης τύπου fuel pass.
Σύμφωνα με πηγές του ΟΤ, «κλειδωμένες πρέπει να θεωρούνται οι παρατάσεις των κρατικών επιδοτήσεων για το πετρέλαιο κίνησης (20 λεπτά το λίτρο) και στα αγροτικά λιπάσματα (κρατική ενίσχυση 15%) για τον Ιούνιο ή ακόμη και για τον Ιούλιο.
Τα μέτρα στήριξης και οι τιμές
Πάντως, ακόμη κι αν τελειώσει ο πόλεμος, στην κυβέρνηση δεν αναμένουν να «πέσουν» σύντομα οι τιμές, κάτι που εγείρει ερωτήματα σε σχέση με το τι θα γίνει αναφορικά με το Fuel Pass.
Ο πληθωρισμός του Μαρτίου έκλεισε στο 3,9% από 2,7% τον Φεβρουάριο, καταγράφοντας ρεκόρ 3ετίας, με το πετρέλαιο κίνησης (diesel) να αυξάνεται +22,8%, το πετρέλαιο θέρμανσης +24,6%, τη βενζίνη +9,3% και τα άλλα καύσιμα +27,4%.
Με το βλέμμα στραμμένο στις κάλπες, η κυβέρνηση προετοιμάζει το πακέτο της ΔΕΘ με τις παρεμβάσεις για το 2027. Ο σχεδιασμός ξεκινάει με «μαγιά» τα 900 εκατ. ευρώ τα οποία προκύπτουν από την ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες συν αυτά που θα… βγάλουν οι διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες.
Τι θα δείξει το πλεόνασμα για τα μέτρα στήριξης
Τα στοιχεία που θα ανακοινώσει την Τετάρτη η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία θα σημάνουν και τυπικά το κλείσιμο –δημοσιονομικά – του 2025. Το οικονομικό επιτελείο θα έχει πλέον ξεκάθαρη εικόνα (ήδη από την Τρίτη το βράδυ σύμφωνα με πληροφορίες) για το πόσα χρήματα μπορεί να κατευθύνει προς την πλευρά των έκτακτων μέτρων.
Αρμόδια πηγή του οικονομικού επιτελείου ανέφερε στον ΟΤ πως «τα πρώτα έκτακτα μέτρα που πήραμε αντιστοιχούσαν σε 300 εκατ. ευρώ και εκτιμώ ότι το αποτέλεσμα που θα δημοσιευτεί την προσεχή Τετάρτη δε θα μας δίνει περιθώριο για πάνω από 500 εκατ. επιπλέον».
Επί της ουσίας, οι αρμόδιες αρχές της Κομισιόν θα καταλήξουν σε ποιο τμήμα από αυτό το υπερπλεόνασμα που θα ανακοινωθεί την Τετάρτη είναι μόνιμου χαρακτήρα (προέρχεται π.χ. από παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής) και ποια όχι. Η σφραγίδα της Eurostat για την υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας το 2025 θα είναι η βάση για τις διαπραγματεύσεις του οικονομικού επιτελείου με τις Βρυξέλλες.
Μέτρα στήριξης
Ακόμη κι αν τελειώσει ο πόλεμος, στην κυβέρνηση δεν αναμένουν να «πέσουν» σύντομα οι τιμές, κάτι που εγείρει ερωτήματα σε σχέση με το τι θα γίνει αναφορικά με το Fuel Pass
Με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, το πρωτογενές πλεόνασμα του προηγούμενου χρόνου έφτασε τουλάχιστον το 4,8% του ΑΕΠ, έναντι της επίσημης πρόβλεψης για πλεόνασμα 3,7% του ΑΕΠ. Η υπέρβαση αυτή της επίσημης πρόβλεψης οφείλεται κυρίως στην προσπάθεια καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, η οποία έφερε περίπου 2,2 δισ. ευρώ φορολογικά έσοδα. Πάντως, κάποια άλλα στελέχη δεν αποκλείουν ο τελικός αριθμός να πλησιάσει προς το 5%.
Την υπέρβαση του τρις αναθεωρημένου επίσημου στόχου, έχουν επιβεβαιώσει και το ΔΝΤ αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδας. Το ΔΝΤ, στην τελευταία έκθεσή του για την Ελλάδα με βάση το άρθρο IV, τόνιζε ότι λόγω της υπεραπόδοσης των εσόδων, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 έφτασε το 4,4% του ΑΕΠ. Μάλιστα, εκτιμούσε ότι και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026 θα φτάσει το 3,8% του ΑΕΠ (έναντι του προϋπολογισμού για πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ).
Η εργαλειοθήκη της Κομισιόν
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει ένα «εγχειρίδιο» (playbook) διαχείρισης των οικονομικών επιπτώσεων από την κρίση στη Μέση Ανατολή, με στόχο να φρενάρει τις πιέσεις στις τιμές και να θωρακίσει την ΕΕ απέναντι σε μελλοντικά σοκ. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται, από επιδόματα σε ευάλωτους πολίτες, μέχρι ειδικά μέτρα στήριξης της βιομηχανίας.
Η επόμενη άτυπη Σύνοδος Κορυφής έχει προγραμματιστεί για τις 23-24 Απριλίου, οπότε και αναμένεται να αποφασιστεί η «εργαλειοθήκη» της Κομισιόν για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών, λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η δέσμη πολιτικής οργανώνεται γύρω από πέντε άξονες δράσης: ενισχυμένος συντονισμός μεταξύ κρατών-μελών, προστασία καταναλωτών και βιομηχανίας, εξοικονόμηση και υποκατάσταση ορυκτών καυσίμων, αναβάθμιση του ενεργειακού συστήματος και κινητοποίηση επενδύσεων. Πρόκειται περισσότερο για ένα πλαίσιο διαχείρισης της κρίσης και λιγότερο για «νέο πακέτο μέτρων», καθώς η Επιτροπή αξιοποιεί κυρίως ήδη υφιστάμενα εργαλεία και χρηματοδοτικούς μηχανισμούς.
Η Κομισιόν αποφεύγει να προτείνει ένα νέο, οριζόντιο μηχανισμό στήριξης, αλλά καλεί τα κράτη-μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προστασία των καταναλωτών, όπως η «Δέσμη για την Ενέργεια των Πολιτών» (Citizens Energy Package) και η πρόσφατη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Προκρίνονται εργαλεία όπως στοχευμένα επιδόματα εισοδήματος, ενεργειακά κουπόνια για ευάλωτα νοικοκυριά, κοινωνικά τιμολόγια, μειώσεις ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και μείωση ΦΠΑ για επενδύσεις σε αντλίες θερμότητας, φωτοβολταϊκά σε στέγες, ηλιακούς θερμοσίφωνες και μικρές μπαταρίες.
Για τις επιχειρήσεις, και ειδικά τις μικρομεσαίες και τις ενεργοβόρες μονάδες, η Κομισιόν εισηγείται στοχευμένα σχήματα στήριξης: χρηματοδοτικά εργαλεία, κουπόνια (vouchers), και μοντέλα leasing για καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες, με στόχο να μειωθεί τόσο η έκθεση στις τιμές όσο και το ενεργειακό αποτύπωμα.
Πηγή: ot.gr
