Το 2020 προκάλεσε αυτό που στις μέρες μας αποκαλούμε «buzz». Για τους δημιουργούς στο YouTube κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο, καθώς η πληροφορία εκεί είναι περισσότερη από αυτή που μπορούμε να καταναλώσουμε.
Το περιεχόμενό του, όμως, ήταν διαφορετικό από το περιεχόμενο που είχε κατακλύσει εκείνη την εποχή την πλατφόρμα, ενώ ο τρόπος που μετέφερε τις γνώσεις του, απλός, χωρίς εντυπωσιασμούς.
Το μόνο που έχει αλλάξει από τότε είναι οι αριθμοί κάτω ακριβώς από τα βίντεο. Ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, γνωστός ως The Mythologist, είναι εδώ και αρκετά χρόνια viral, αλλά εξακολουθεί να μιλάει για την ελληνική μυθολογία με τον ίδιο ενθουσιώδη και απλό τρόπο που μιλούσε προ εξαετίας, την αλλόκοτη περίοδο της καραντίνας.
Στο 2026 πλέον τον βρίσκουμε παντού, σε όλες τις γνωστές πλατφόρμες. Τον βρίσκουμε επίσης και στα βιβλιοπωλεία, με το νέο του βιβλίο «Συγχαρητήρια, πέθανες!» για το οποίο θα πραγματοποιηθεί ένας ξεχωριστός περίπατος στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας στις 25 Απριλίου με θέμα «Μύθοι της Αθήνας και Αρχαίες Ιστορίες».
Πριν ο αρχαιολόγος και δημιουργός του «The Mythologist» φορέσει τα αθλητικά του για να μας ξεναγήσει στην πρωτεύουσα, κάνει μια στάση στο «Βήμα» και μιλά για το νέο του βιβλίο, τον Κάτω Κόσμο, τον παρεξηγημένο Άδη, αλλά και τον αγαπημένο του μύθο.
Πώς θα περιέγραφες το βιβλίο σε κάποιον που δεν έχει καμία σχέση με την ελληνική μυθολογία;
Το βιβλίο αυτό έρχεται να πάρει τον αναγνώστη από το χέρι και να τον ξεναγήσει στον Κάτω Κόσμο της ελληνικής μυθολογίας. Μέσα από τα μάτια μιας ψυχής που μόλις έχει ξυπνήσει στον Άδη και δεν θυμάται ούτε πώς βρέθηκε εκεί ούτε ποια ήταν όσο ζούσε, και παρέα με έναν κυνικό αλλά έμπειρο ξεναγό, θα δει όλα τα μήκη και τα πλάτη του τόπου που πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες ότι καταλήγει μια ψυχή μετά τον θάνατό της. Θα περάσει από τον ποταμό Αχέροντα, θα γνωρίσει τον Χάροντα, θα μιλήσει με γνωστές και άγνωστες ψυχές, θα δει τα όμορφα και τα άσχημα αυτού του μέρους και θα κληθεί στην πορεία να αναμετρηθεί και με την αλήθεια της δικής της ζωής, όσο αρχίζει να θυμάται ποια ήταν.
Και ο τίτλος;
Ο τίτλος έχει μεγάλη σημασία τόσο για τους πρωταγωνιστές της ιστορίας μας, όσο και για την πλοκή ολόκληρη. Πίσω από τον Άδη των αρχαίων Ελλήνων, τον τρόπο που λειτουργούσε, τα τοπία και τα πρόσωπα, κρύβονται οι αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής για τη ζωή και τον θάνατο και ο τίτλος έρχεται να το υπογραμμίσει αυτό με τον μοναδικό τρόπο του ξεναγού μας.
Τι σε οδήγησε στον Κάτω Κόσμο; Είναι ο Άδης ένας παρεξηγημένος θεός και πόσα μπορεί να μας διδάξει;
Ο Άδης, πράγματι, είναι ένας εξαιρετικά παρεξηγημένος θεός. Ο περισσότερος κόσμος θεωρεί πως ήταν ο θεός του θανάτου, πράγμα που δεν ίσχυε για τις πεποιθήσεις των αρχαίων Ελλήνων. Ήταν βασιλιάς του Κάτω Κόσμου και υπεύθυνος για τις ψυχές που ζούσαν εκεί. Δεν αποφάσιζε ποιος ζούσε και ποιος πέθανε, αυτό ήταν στη δικαιοδοσία άλλων. Φυσικά, επειδή συνδέθηκε με τον θάνατο απόλυτα, το όνομά του απέκτησε και μια αρνητική χροιά. Έτσι σταδιακά οι άνθρωποι άρχισαν να αποφεύγουν να τον αποκαλούν «Άδη» και σκέφτηκαν το όνομα «Πλούτωνας», συνδέοντάς τον έτσι με τον πλούτο που έρχεται μέσα από τη γη. Αυτό που με τράβηξε στον Άδη ήταν ότι όλες αυτές οι ιστορίες, όπως λέω και στο βιβλίο, δεν ήταν ποτέ για τους νεκρούς. Λειτουργούσαν ως ιστορίες για τους ζωντανούς, ώστε να βρίσκουν παρηγοριά στο άγνωστο του θανάτου, να βλέπουν παραδείγματα μίμησης και αποφυγής και να ζουν τη ζωή τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, πράγμα που φαίνεται και κατά τη διάρκεια της ιστορίας που θα διαβάσει ο αναγνώστης στο βιβλίο.
Αν σε πλησίαζε ένας Ξεναγός, σε ποιο κομμάτι της μυθολογίας θα ήθελες να σε ξεναγήσει;
Θα ήθελα πάρα πολύ να με ξεναγήσει κι εμένα στον Κάτω Κόσμο. Όχι μόνο επειδή θα ήθελα να δω τις διαφορές με το πώς τον έπλασα εγώ στο βιβλίο μου αντλώντας πληροφορίες από τις αρχαίες πηγές, αλλά και για να κατορθώσω να δώσω μια απάντηση στο τι συμβαίνει μετά. Σίγουρα αυτό θα άλλαζε τη ζωή μου ριζικά.
Για ποιο λόγο θεωρείς πως μας ελκύει τόσο πολύ ο Κάτω Κόσμος;
Μας ελκύει για πολλούς λόγους. Οι ιστορίες από τους πολιτισμούς ανά τον κόσμο δημιουργούν πρόσωπα, χαρακτήρες, τοπία και πρακτικές που καθορίζουν τη ζωή μετά τον θάνατο. Θα θέλαμε πολύ να υπάρχει η ζωή μετά, ώστε να δούμε τη ζωή τώρα με διαφορετικό τρόπο. Είναι ένα αντίδοτο απέναντι στο άγνωστο και την αβεβαιότητα. Είναι παρηγοριά όταν κάποιος δικός μας άνθρωπος φεύγει. Στο τέλος της ημέρας, ακόμα κι αν δεν μας ελκύει θεολογικά ή δεν ανήκει στα δικά μας «πιστεύω», ο Κάτω Κόσμος είναι γεμάτος και με πολύ ενδιαφέρουσες, διδακτικές και ψυχαγωγικές ιστορίες.
Τι μπορεί να μας διδάξει η ελληνική μυθολογία σήμερα; Βλέπεις καταστάσεις που μπορεί να έχεις διαβάσει στη μυθολογία στις μέρες μας, αλλά με έναν διαφορετικό, πιο σύγχρονο τρόπο;
Η ελληνική μυθολογία, όπως και οι μύθοι όλων των λαών, μπορεί να φαντάζουν αρχαίοι ή ξεπερασμένοι στα μάτια πολλών, αλλά η δική μου ενασχόληση μαζί τους μου έχει δείξει το ακριβώς αντίθετο. Οι μύθοι πραγματεύονται έννοιες, συναισθήματα και καταστάσεις όπως ο έρωτας, ο πόλεμος, η φτώχεια, η ειρήνη, ο πόλεμος, η δημιουργία, η φιλία, η καταστροφή, ο θάνατος… Όλα τα παραπάνω όχι μόνο δεν είναι ξεπερασμένα, αλλά είναι πανανθρώπινα και διαχρονικά. Απασχολούσαν τους ανθρώπους πριν χιλιάδες χρόνια, απασχολούν εμάς σήμερα και θα απασχολούν τον Άνθρωπο όσο υπάρχει σε αυτή τη γη. Επομένως, έχει αξία να δούμε τι πίστευαν για όλα αυτά όσοι έζησαν πριν από εμάς, να πάρουμε κάποια πράγματα κριτικά και, φυσικά, να τα αξιοποιήσουμε όσο καλύτερα μπορούμε.
Μεταθανάτια ζωή και μυθολογία. Η ερώτηση για το τι ακολουθεί μετά τον θάνατό μας ήταν αλήθεια τόσο έντονη στα αρχαία χρόνια;
Θεωρώ ότι ανέκαθεν ήταν και θα είναι έντονη. Είναι, ίσως, το μεγαλύτερο μυστήριο της ζωής και ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος φόβος μας. Ίσως το ανθρώπινο είδος να μην καταφέρει ποτέ να απαντήσει με βεβαιότητα στο ερώτημα του τι συμβαίνει μετά τον θάνατο. Καθορίζει τις ζωές μας σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ όσο μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε και ακόμα κι αν κάποιος φτάσει μέσω της φιλοσοφίας σε σημείο να συμφιλιωθεί με την ιδέα του δικού του θανάτου ή των δικών του ανθρώπων, ποτέ δεν θα μπορέσει να τον καταλάβει απόλυτα, πόσο μάλλον να τον νικήσει. Επομένως, είναι κάτι που μας ενώνει όλους, ανεξαρτήτως, και το κομμάτι της μυθολογίας ήρθε πολύ φυσικά και αρμονικά να καλύψει ένα κενό που εκ των πραγμάτων δεν θα μπορούσε να καλυφθεί. Έκανε όμως αρκετά καλή δουλειά και γι’ αυτό οι ιστορίες αυτές έμειναν μέχρι και σήμερα.
YouTube, podcast, βιβλίο. Συνεχίζεις να μοιράζεσαι περιεχόμενο το οποίο είναι διαφορετικό από όσα έχουμε συνηθίσει. Γιατί θεωρείς πως εξακολουθούμε να δείχνουμε ενδιαφέρον για το παρελθόν;
Διότι δεν υπάρχουμε χωρίς αυτό, παρά το γεγονός ότι και το ίδιο το παρελθόν δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Το μόνο που έχουμε είναι η εικόνα μας για αυτό, είτε ατομικά είτε συλλογικά. Ποτέ δεν θα μπορέσουμε να το δούμε όπως ήταν, μόνο να πλησιάσουμε σε αυτό σε κάποιο βαθμό. Αν το δούμε ατομικά, αυτό που είμαστε ο καθένας μας ξεχωριστά είναι οι μνήμες και οι αναμνήσεις μας, οι δικές μας αλλά και των άλλων για εμάς. Δίχως μνήμες και αναμνήσεις δεν έχουμε ταυτότητα, δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε, ποια είναι η θέση μας στον κόσμο, ποια είναι η σχέση μας με τους ανθρώπους γύρω μας. Αν πάμε στο συλλογικό, τον ρόλο αυτόν τον παίζει η ιστορία και το παρελθόν γενικά. Αυτά μας έφεραν μέχρι εδώ και αν θέλουμε να ξέρουμε έστω σε έναν βαθμό ποιοι και τι είμαστε, πρέπει οπωσδήποτε να στρέψουμε το βλέμμα μας σε αυτά.
O αγαπημένος σου μύθος;
Μέχρι πρόσφατα είχα στο μυαλό μου τον μύθο του Έρωτα και της Ψυχής. Ένας καταπληκτικός μύθος των ρωμαϊκών χρόνων με προσωποποιημένες έννοιες που υπογραμμίζει τις δυσκολίες στις ανθρώπινες σχέσεις, τη σημασία της εμπιστοσύνης, τα εμπόδια, τον έρωτα, το ασυμβίβαστο λογικής και συναισθήματος. Πλέον, μετά και το βιβλίο αυτό, μου έρχεται ασυναίσθητα στο μυαλό όλος ο Κάτω Κόσμος των αρχαίων Ελλήνων. Πρόκειται, ίσως, για το ακριβέστερο ψυχογράφημα ενός είδους που προσπαθεί να διαχειριστεί τους φόβους, τις αγωνίες και τις ανησυχίες του πλάθοντας έναν ολόκληρο κόσμο γεμάτο σύμβολα και νοήματα. Και όλα αυτά, επαναλαμβάνω, όχι για όταν πεθάνει, αλλά για όσο ζει!
