Η αποστολή τεσσάρων μαχητικών F-16 Viper στην Πάφο και δύο φρεγατών του Πολεμικού Ναυτικού, της «Κίμων» και της «Ψαρά», δεν είναι απλώς μια κίνηση στρατιωτικής υποστήριξης προς τη Λευκωσία. Είναι ένα μήνυμα αποτροπής, αξιοπιστίας και στρατηγικής βούλησης σε μια περίοδο αυξανόμενης περιφερειακής αστάθειας.
Εκείνο που αξίζει να αναδειχθεί είναι η ταχύτητα αντίδρασης. Η Αθήνα έδειξε ότι διαθέτει τόσο τη δυνατότητα όσο και τη βούληση να κινηθεί άμεσα όταν τίθεται ζήτημα ασφάλειας στην περιοχή.
Η ελληνική κινητοποίηση προκάλεσε θετικό διεθνή σχολιασμό και συγκρίσεις με τη στάση άλλων χωρών της Ευρώπης. Η αρχική απουσία βρετανικών ναυτικών δυνάμεων από μια περιοχή όπου το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί μάλιστα στρατιωτικές βάσεις, έκανε ακόμη πιο εμφανή την ελληνική κινητοποίηση. Ενώ άλλες δυνάμεις χρειάστηκαν χρόνο για να αντιδράσουν, η Ελλάδα βρέθηκε ήδη στο πεδίο.
Εξίσου σημαντικό είναι και το τεχνολογικό επίπεδο των μέσων που αναπτύχθηκαν. Τα F-16 στην έκδοση Viper αποτελούν την πιο εξελιγμένη μορφή του συγκεκριμένου μαχητικού διεθνώς, ενώ η αναβάθμισή τους πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα από την ΕΑΒ.
Παράλληλα, η φρεγάτα «Κίμων», η πρώτη της νέας κλάσης FDI HN, αποτελεί σήμερα το πλέον προηγμένο πλοίο του ελληνικού Στόλου και το μοναδικό με δυνατότητες αντιαεροπορικής άμυνας περιοχής μεγάλου βεληνεκούς.
Ο συνδυασμός του ψηφιακού ραντάρ SEAFIRE και των πυραύλων ASTER 30 δημιουργεί μια ισχυρή «ομπρέλα» προστασίας έναντι αεροπορικών απειλών, πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, μιας δυνατότητας που μέχρι πρόσφατα έλειπε από τον Στόλο.
Την ίδια στιγμή, η συνοδευτική φρεγάτα «Ψαρά» φέρει το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα, επίσης της ΕΑΒ, αντι-drone «Κένταυρος», το οποίο έχει ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά με επιτυχία.
Η παρουσία του αναδεικνύει μια συχνά υποτιμημένη διάσταση: ότι η Ελλάδα αρχίζει, έστω καθυστερημένα, να επενδύει και σε εγχώριες τεχνολογικές λύσεις απέναντι στις νέες μορφές απειλών, και όχι αποκλειστικά στην αγορά ξένων οπλικών συστημάτων.
Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν δικαιολογεί εφησυχασμό. Πέρα από τις νέες φρεγάτες FDI που αρχίζουν να εντάσσονται στον στόλο, μεγάλο μέρος των ελληνικών ναυτικών μονάδων έχει ήδη ξεπεράσει τα τριάντα ή και σαράντα χρόνια υπηρεσίας. Την ίδια στιγμή αυξάνονται οι παραιτήσεις στελεχών, ενώ το ενδιαφέρον των νέων για στρατιωτική σταδιοδρομία υποχωρεί.
Οι φρεγάτες τύπου FDI αποτελούν ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους για να καλύψουν τις επιχειρησιακές ανάγκες ενός ναυτικού που επιχειρεί σε ένα τόσο σύνθετο και απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Υπό αυτή την έννοια, η ανάπτυξη της «Κίμων» στην Κύπρο αποτελεί ταυτόχρονα και επιτυχία και υπενθύμιση. Επιτυχία, γιατί δείχνει ότι η Ελλάδα μπορεί ακόμη να κινητοποιεί αξιόμαχες δυνάμεις και να στέλνει σαφές μήνυμα παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Υπενθύμιση, γιατί καταδεικνύει πόσο περιορισμένο είναι το περιθώριο λαθών όταν η αποτρεπτική ισχύς βασίζεται σε λίγες, πολύτιμες μονάδες.
Ο συμβολισμός του ονόματος «Κίμων» δύσκολα περνά απαρατήρητος. Ο Αθηναίος στρατηγός που έφερε αυτό το όνομα εκστράτευσε στην Κύπρο τον 5ο αιώνα π.Χ. εναντίον των Περσών. Σήμερα, ένα σύγχρονο ελληνικό πολεμικό πλοίο βρίσκεται ξανά στην ίδια γεωγραφική ζώνη, σε μια περίοδο όπου η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει εξίσου ασταθής και γεωπολιτικά κρίσιμη. Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, αλλά υπενθυμίζει ότι ορισμένες γεωστρατηγικές πραγματικότητες παραμένουν αναλλοίωτες στον χρόνο.
Ο Δημήτρης Μητσόπουλος είναι αναλυτής ναυτικών συστημάτων και εξοπλισμών
