Οι Κυκλάδες βρίσκονται πλέον στο σταυροδρόμι ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και στις πιέσεις για τουριστική και οικονομική ανάπτυξη. Το δίλημμα αυτό δεν είναι θεωρητικό· αντίθετα, αποτυπώνεται χρόνο με το χρόνο με όλο και μεγαλύτερη ένταση σε όλα τα Κυκλαδονήσια.
Μεταξύ των νησιών που έχουν αναδειχθεί τουριστικά τα τελευταία χρόνια είναι και το Άνω Κουφονήσι, το οποίο έχει γνωρίσει σημαντική αύξηση αναγνωρισιμότητας, ζήτησης κι επισκεψιμότητας. Η τουριστική του επιτυχία, αδιαμφισβήτητα, ενίσχυσε την τοπική οικονομία και δημιούργησε νέες ευκαιρίες για την τοπική κοινωνία, όμως, παράλληλα, ανέδειξε και τα όριά του· ένα νησί με περιορισμένους φυσικούς πόρους και υποδομές δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους μαζικότητας.
Η ανάπτυξη στο Άνω Κουφονήσι – όπως και σε κάθε νησί – δεν μπορεί να είναι άναρχη και ανεξέλεγκτη, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η συνιστώσα της βιωσιμότητας. Απαιτείται σαφής χωρικός σχεδιασμός, ενίσχυση των βασικών υποδομών και ρεαλιστική αποτίμηση της φέρουσας ικανότητας του νησιού. Διαφορετικά, η ίδια η επιτυχία του κινδυνεύει να αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά που το κατέστησαν ελκυστικό, οδηγώντας στην απώλεια του συγκριτικού του πλεονεκτήματος.
Η δημόσια συζήτηση που αναπτύχθηκε τις τελευταίες ημέρες γύρω από τις χρήσεις του αιγιαλού αποτέλεσε αφορμή για να αναδειχθεί αυτό το βαθύτερο ζήτημα. Στο πλαίσιο αυτό κατέθεσα κοινοβουλευτική αναφορά, επισημαίνοντας την ανάγκη σαφούς οριοθέτησης στις περιοχές αυξημένης περιβαλλοντικής ευαισθησίας, ακολούθησε η παρέμβαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την αναστολή κάθε διαδικασίας χορήγησης άδειας εγκατάστασης καντινών και ομπρελοκαθισμάτων στις παραλίες Πορί και Ιταλίδα, ενώ στη συνέχεια κατέθεσα πρόταση θεσμικής ρύθμισης για τον χαρακτηρισμό των παραλιών μικρών νησιών κάτω των 500 κατοίκων ως «απάτητες».
Το Άνω Κουφονήσι δεν χρειάζεται να αλλάξει χαρακτήρα για να αναπτυχθεί. Η ιδιαιτερότητά του έγκειται στην αυθεντικότητα και στο φυσικό του περιβάλλον. Η ποιοτική ανάπτυξη – με έλεγχο, σαφή όρια δόμησης και σεβασμό στον κοινόχρηστο χώρο – μπορεί να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα του προορισμού χωρίς να οδηγήσει στη απαξίωση του.
Ωστόσο, η πρόκληση παραμένει: πώς θα διασφαλιστεί η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του οικοσυστήματος και στην οικονομική ζωή του νησιού; Η απάντηση, απαιτεί συνεχή διάλογο, επιστημονική τεκμηρίωση και στρατηγικό σχεδιασμό που σέβεται το περιβάλλον και ενισχύει την τοπική κοινωνία.
Το Άνω Κουφονήσι μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα ώριμης νησιωτικής πολιτικής: με μέτρο, θεσμική συνέπεια και σαφείς κανόνες. Έτσι θα μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα μοντέλο ανάπτυξης που σέβεται το περιβάλλον, ενισχύει την οικονομία και διατηρεί την αυθεντικότητα των Κυκλάδων. Αυτή είναι η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας και η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από σχέδιο, συνεργασία και σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.
Το Άνω Κουφονήσι μπορεί να αποτελέσει πρότυπο βιώσιμης νησιωτικής ανάπτυξης. Με σαφή χωροταξικό σχεδιασμό, έλεγχο των ξενοδοχειακών επενδύσεων και απόλυτο σεβασμό στις περιοχές Natura, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι το νησί θα παραμείνει αυθεντικό και ζωντανό. Η ανάπτυξη και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι αντίρροπες δυνάμεις· είναι οι δύο όψεις της ίδιας ευθύνης απέναντι στους κατοίκους αλλά και στις επόμενες γενιές.
*Ο κ. Μάρκος Καφούρος είναι βουλευτής Κυκλάδων με τη Νέα Δημοκρατία
