Η Ελλάδα, όπως κάθε παράκτιο κράτος, διαθέτει το δικαίωμα να κηρύξει ΑΟΖ, καθώς αυτό θα της επιτρέψει την εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου πλούτου της. Είναι απαραίτητο να δρομολογηθούν αυτές οι διαδικασίες, ώστε να επιτύχουμε τον οριστικό και αμετάκλητο ορισμό της ελληνικής ΑΟΖ και συνεπώς να ενισχύσουμε την ανάπτυξη του κράτους μας. Όμως, μια τέτοια απόφαση θα ταράξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες, άρα είναι κρίσιμο η χώρα μας να δείξει αποφασιστικότητα.
Το πρόσφατο παράδειγμα της Κύπρου, δείχνει το δρόμο που μπορεί να ακολουθήσει η Ελλάδα, ώστε να προστατέψει τα εθνικά της συμφέροντα και παράλληλα να πετύχει τον στόχο της. Συγκεκριμένα, η Κύπρος, αγνοώντας τις τουρκικές θέσεις, ολοκλήρωσε ταχύτατες συμφωνίες με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και την Λιβύη για τον ορισμό της δικής της ΑΟΖ. Ήδη, έχει αρχίσει ένας μεγάλος κύκλος αδειοδοτήσεων για σχετικές έρευνες κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στο κυπριακό υπέδαφος.
Ας μην ξεχνάμε, πως σε όλο τον κόσμο τα παράκτια κράτη που κάνουν χρήση της ΑΟΖ ανέρχονται σε 137. Αυτό αποδεικνύει, όχι μόνο την ευρεία διάδοση του θεσμού, αλλά και την διεθνή εγκυρότητά του, δεδομένο που μπορεί η Κυβέρνηση μας να επικαλεστεί, ενισχύοντας τα επιχειρήματά της, σε περίπτωση που η Τουρκία αμφισβητήσει εμπράκτως την ελληνική ΑΟΖ. Το πρώτο βήμα για την διασφάλιση των διεκδικήσεων μας στο Αιγαίο είναι ο ορισμός της ελληνοκυπριακής ΑΟΖ. Αξίζει να τονιστεί, ότι η κυπριακή δημοκρατία πριν έρθει σε επαφή με τα άλλα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου, προσέγγισε την Ελλάδα με σκοπό να οριοθετηθεί η μεταξύ τους οικονομική ζώνη, όμως δεν υπήρξε οριστική συμφωνία. Δυστυχώς, το αποτέλεσμα ήταν, η ελληνική πλευρά να χάσει μια μοναδική ευκαιρία δημιουργίας προηγουμένου για την αμφιλεγόμενη περιοχή του Καστελόριζου.
Οι δύο χώρες επιβάλλεται να κατοχυρώσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Καστελόριζου, γιατί οποιαδήποτε απουσία συμφωνίας για τον καθορισμό της ΑΟΖ δημιουργεί μια γκρίζα ζώνη στην περιοχή, με ενδεχόμενο το κενό αυτό που δημιουργείται να καλυφθεί με συμφωνία για τον καθορισμό ΑΟΖ ανάμεσα στην Τουρκία και την Αίγυπτο. Η Ελλάδα στο παρελθόν άρχισε συνομιλίες με την Αίγυπτο, χωρίς ωστόσο να πάρει σαφή διαβεβαίωση, ότι το Καστελόριζο θα έχει πλήρη δικαιώματα.
Βέβαια, αν η Αθήνα και η Λευκωσία συντονίσουν τις διπλωματικές τους ενέργειες στη βάση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θαλάσσης (1982) και κατοχυρώσουν το δικαίωμα τους να έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα, επιβάλουν ταυτόχρονα, ότι η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται εντός του τομέα θαλασσίων αρμοδιοτήτων των χωρών – μελών της Ε. Ε.. Μόνο τότε θα αναγκαστεί η Τουρκία να παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις της σχετικά με τις οικονομικές ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Έτσι, η Ελλάδα θα γίνει διαμεσολαβητής για τη μεταφορά του φυσικού αεριού από το Ισραήλ στην Ευρώπη και η συνεργασία μεταξύ των τριών χωρών (Ισραήλ, Κύπρος, Ελλάδα) θα αποβεί ιδιαίτερα κερδοφόρα για την οικονομία της χώρα μας.
Ιδιαίτερα σημαντικό, είναι το κοίτασμα Λεβιάθαν, που κρύβει το μεγαλύτερο απόθεμα φυσικού αερίου, προκαλώντας αναταράξεις στις γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής και σοβαρά προβλήματα διπλωματικού χαρακτήρα. Βρίσκεται 130 χλμ. βορειοδυτικά της ακτής της Χάιφα του Ισραήλ και σύμφωνα με τις μέχρι τώρα έρευνες θεωρείται ότι περιέχει 16 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (κ.μ) αερίου και περίπου 4 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Σύμφωνα με τους Ισραηλινούς, το φυσικό αέριο εντοπίστηκε, σε μια περιοχή 32.000 τετραγωνικών μίλιων ανάμεσα στο Ισραήλ, την Κύπρο, τη Συρία και τη Χερσόνησο του Σινά. Η ανακάλυψη του κοιτάσματος Λεβιάθαν, μαζί με το σύμπλεγμα των κοιτασμάτων «Ταμάρ» και «Νταλίτ», αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές ανακαλύψεις ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο και αλλάζει άρδην τα δεδομένα στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου.
Μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, οι εντάσεις για το κοίτασμα Λεβιάθαν αυξάνονται, καθώς ο Λίβανος δε συμφωνεί με τη γραμμή που χάραξε το Ισραήλ για την οριοθέτηση των συνόρων των ΑΟΖ των δύο χωρών, ζητώντας επίσημα από τον ΟΗΕ να εμποδίσει το Ισραήλ να συνεχίσει τις έρευνες. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος όλων των παραπάνω διεργασιών, η συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ στην εκμετάλλευση του Λεβιάθαν, κρίνεται επιτακτική, όπως και η διακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ. Ιδιαίτερα, στην συγκεκριμένη συγκυρία, όπου οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ έχουν υποστεί σημαντική ρήξη με κορύφωση την πρόσφατη απέλαση του Ισραηλινού πρέσβη από την τουρκική κυβέρνηση, το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών μπορεί να ασκήσει πιέσεις προκειμένου να γίνει δεκτή η ελληνοκυπριακή οικονομική ζώνη.
Δεδομένου ότι η Ελλάδα αποτελεί μεσάζοντα των αγωγών φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας – Ευρώπης και Τουρκίας – Ευρώπης, δεν θα είναι ακατόρθωτη η δημιουργία μίας νέας διόδου μεταξύ Ισραήλ – Ευρώπης, με την πατρίδα μας να αποτελεί και πάλι ενδιάμεσο σταθμό, κερδίζοντας όλα τα οφέλη που δημιουργεί μία τέτοια θετική εξέλιξη. Κλείνοντας, ο ανταγωνισμός που θα προκύψει από μία τέτοια συνεργασία, θα συμβάλλει όχι μόνο στην μείωση των τιμών προμήθειας του αερίου των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών, αλλά και στην ελάττωση των εξόδων του κάθε ελληνικού νοικοκυριού και επιχείρησης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝ.ΧΟΛΕΒΑΣ
ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ
