Η ποιότητα ζωής εκφράζεται με την ευημερία, με την υπαρξιακή έννοιά της και όχι με την υλική.
Η πολιτική πρέπει και μπορεί να εξαλείψει τις δημόσιες αιτίες της δυστυχίας αλλά δεν μπορεί να δημιουργήσει την ευτυχία!
Σήμερα τα προβλήματα της απασχόλησης, της ανεργίας, του αποκλεισμού αντιμετωπίζονται στη βάση οικονομικής λογικής, ενώ θα έπρεπε να εξετάζονται με βάση τις ανάγκες του πολιτισμού, χωρίς φυσικά να διαλύεται κάθε πολιτική στην πολιτική πολιτισμού.
Μια πολιτική πολιτισμού χαρακτηρίζεται από την αλληλεγγύη, την αξιοποίηση του παρελθόντος, τη συμβίωση και την ηθική διάσταση των ανθρωπίνων σχέσεων.
Στο νέο περιβάλλον, το περιβάλλον των νέων τεχνολογιών, δημιουργούνται λιγότερες θέσεις εργασίας από αυτές που καταργούνται. Η πολιτική πολιτισμού προτείνει τη μείωση των ωρών εργασίας και τον μετασχηματισμό της εργασίας σε δραστηριότητα με κυρίαρχο στόχο την ανασύσταση της οικογενειακής και ιδιωτικής ζωής.
Το καταναλωτικό σύνθημα της πολιτικής πολιτισμού είναι: λιγότερα αλλά καλύτερα. Αυτό το σύνθημα κινείται σε κατεύθυνση αντίθετη προς την τρομερή οικονομική μηχανή για την κατανάλωση που την εμψυχώνει το κέρδος!
Απέναντι στη συνεχή και αναπόφευκτη μείωση θέσεων εργασίας στους τομείς που υπόκεινται στον διεθνή ανταγωνισμό μπορούμε να σχεδιάσουμε τη δημιουργία θέσεων εργασίας οι οποίες είναι αναγκαίες για την πολιτική πολιτισμού. Τέτοιες θέσεις εργασίας μπορεί να είναι: αγροτικέςοικολογικές και αλληλεγγύης. Ετσι η πολιτική πολιτισμού θα γίνει πολιτική απασχόλησης.
Οι αγροτικές-οικολογικές θέσεις εργασίας σχετίζονται: α) με την αναγέννηση των μικρών και μεσαίων αγροτικών εκμεταλλεύσεων (σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας), β) με την αξιοποίηση της γενετικής μηχανικής για να καταστούν τα φυτά ανθεκτικά στις δυσμενείς γεωλογικές και κλιματικές συνθήκες, γ) με τη βοήθεια για επανεγκατάσταση επαγγελματιών στα χωριά, δ) με τη βοήθεια για εγκατάσταση και πολλαπλασιασμό της τηλεργασίας, ε) με την παραχώρηση κήπων για την καλλιέργεια κηπευτικών σε συνταξιούχους και τηλεργαζομένους που εγκαθίστανται στην ύπαιθρο, στ) με την ανάπτυξη θεσμών για παροχή κατ΄ οίκον βοήθειας σε αγροτικό περιβάλλον, ζ) με τη συγκρότηση σώματος επαγγελμάτων για την προστασία του περιβάλλοντος και για τη συντήρηση φυσικών πόρων… Σε ένα περιβάλλον αλληλεγγύης είναι αναγκαίο να υπάρξουν επαγγέλματα παροχής βοήθειας. Για παράδειγμα: α) θέσεις συμβούλων-βοηθών για προβλήματα της καθημερινής ζωής, β) επαγγέλματα βοήθειας σε μικρά παιδιά, σε μητέρες, σε αναπήρους, σε μοναχικά άτομα, βοήθειας σε επί τόπου επιδιόρθωση αυτοκινήτων, νομικής βοήθειας, και τέλος θα χρειαζόταν συνολική πολιτική επαγγελμάτων αλληλεγγύης και συμβίωσης σε ηλικιωμένους. Ενα άλλο μεγάλο πρόβλημα και πρόκληση είναι ο εξανθρωπισμός των πόλεων.
Μια τέτοια αντιμετώπιση απαιτεί μεγάλες δαπάνες, αλλά θα επέφερε προοδευτικά μεγάλη εξοικονόμηση δαπανών. Αυτή η εξοικονόμηση παραμένει αόρατη όσο συνεχίζουμε να καθορίζουμε τις δαπάνες και τα έσοδα ξεχωριστά για κάθε τομέα του προϋπολογισμού. Δεν βλέπουμε ποτέ ότι μια πολιτική για την ποιότητα ζωής θα μπορούσε να περιορίσει προοδευτικά τα επόμενα χρόνια σημαντικές δαπάνες Υγείας, π.χ. για βρογχίτιδες, άσθμα, στρες, αϋπνίες, κ.ά., που προέρχονται από τις συνθήκες ζωής στην πόλη, την ανεργία, τα δεινά του πολιτισμού μας, τον κυρίαρχο τρόπο σκέψης, ο οποίος ανίκανος να συλλάβει τα συνολικά προβλήματα οδηγεί σε ανυπολόγιστες δαπάνες. Είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί λογιστικό σύστημα, το οποίο να υπολογίζει τις οικονομικές συνέπειες και τις συνέπειες στην Υγεία τις οποίες φέρουν τα δεινά του πολιτισμού. Ετσι, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι οι δαπάνες για την Υγεία θα μειώνονταν με την εξοικονόμηση φαρμάκων και υγειονομικής φροντίδας, που θα προερχόταν από την επιστροφή στην ποιότητα ζωής. Μεταρρύθμιση της σκέψης, μεταρρύθμιση της ζωής και μεταρρύθμιση του πολιτισμού συμβαδίζουν για να καθορίσουν τεράστιες εξοικονομήσεις δαπανών, που θα επέτρεπαν να πραγματοποιηθούν όλες οι αλληλοεξαρτώμενες μεταρρυθμίσεις… Η πολιτική πολιτισμού επιτρέπει να αναστήσουμε την ελπίδα. Η πολιτική αντίστασης στη βαρβαρότητα περιέχει την αρχή της ελπίδας.
Το ζωτικό συστατικό που έχουμε ανάγκη όλοι μας όσο και η πολιτική είναι η ελπίδα.
Η ανάσταση της ελπίδας είναι η ανάσταση μιας δυνατότητας. Ούτε η αβεβαιότητα ούτε το άγχος καταργούνται, αλλά επειδή μπορούμε να αντέξουμε την αβεβαιότητα και το άγχος μόνο με τη συμμετοχή, την αγάπη, την αδελφοσύνη, τη δράση, η πολιτική πολιτισμού περιέχει τον ενθουσιασμό, τη συμμετοχή, την ελπίδα. Το πρόβλημα είναι να ενσωματώσουμε την πολιτική πολιτισμού στην πολιτική.
Ο κ. Χρ. Β. Μασσαλάς είναι πρόεδρος ΔΕ του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Συμβουλίου Ανώτατης Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
