Μετά την τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου που αφορά τη δανειοδότηση των ιδιωτών και την άρση των περιορισμών που ίσχυαν, το τοπίο στην καταναλωτική πίστη έχει αλλάξει σημαντικά προς όφελος των καταναλωτών. Νέα δανειακά προϊόντα με χαμηλότερα επιτόκια και ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην αγορά, ενώ ο μεγάλος ανταγωνισμός που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των τραπεζών οδηγεί συνεχώς σε βελτίωση των όρων δανειοδότησης. Τα δύο βασικά χαρακτηριστικά των νέων «απελευθερωμένων» προγραμμάτων αποτελούν τα υψηλά πιστωτικά όρια και το κλιμακούμενο κόστος δανεισμού ανάλογα με την πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη, τις εγγυήσεις που είναι διατεθειμένος να δώσει στην τράπεζα και το ύψος της χρηματοδότησης.
Τα νέα χορηγητικά προγράμματα δίνουν τη δυνατότητα σε όσους διαθέτουν καλή πιστοληπτική ικανότητα και τις απαιτούμενες εξασφαλίσεις να πετύχουν μείωση του δανειακού κόστους και κατά συνέπεια του ύψους των μηνιαίων δόσεων που θα κληθούν να καταβάλουν. Με αυτόν τον τρόπο οι «καλοί» πελάτες μπορούν να εξασφαλίσουν έκπτωση στο επιτόκιο δανεισμού ως και 50% και διπλασιασμό της διάρκειας αποπληρωμής, με την προσημείωση ενός ακινήτου ή με τη δέσμευση επενδύσεων ή μετρητών.
* Οι όροι της χορήγησης
Η προσημείωση ενός ακινήτου αποτελεί την ιδανικότερη περίπτωση, ενώ ακολουθούν κατά σειρά τα μετρητά, τα ομόλογα του Δημοσίου, τα αμοιβαία κεφάλαια – ανάλογα με το πού επενδύουν – και οι μετοχές. Το ποσοστό της χρηματοδότησης επί των εξασφαλίσεων που δίνεται μειώνεται όσο το ρίσκο αυξάνει. Για παράδειγμα, αν δοθούν ως εγγύηση μετοχές του ελληνικού χρηματιστηρίου, συνήθως δεν χορηγείται ποσοστό υψηλότερο του 50% επί της αξίας του χαρτοφυλακίου του δανειολήπτη, ενώ ανά τακτά χρονικά διαστήματα, π.χ. ανά εξάμηνο, πραγματοποιείται επαναξιολόγηση του δανείου. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι εφόσον η ίδια τράπεζα που χορηγεί το δάνειο διαχειρίζεται και τις επενδύσεις του πελάτη, ο έλεγχος είναι ευκολότερος για αυτήν και η δυνατότητα λήψης υψηλότερου δανείου είναι μεγαλύτερη.
Τα περισσότερα νέα προγράμματα που έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά προσφέρουν επιτόκιο συνδεδεμένο με το επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο μπορεί να ξεκινάει ακόμη και από το 5%, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών προσαυξήσεων. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι το κόστος δανεισμού των δανείων αυτών είναι κατά τι υψηλότερο των παραδοσιακών στεγαστικών δανείων καθώς, όπως έχει προκύψει από στατιστικά στοιχεία που έχουν επεξεργαστεί οι τράπεζες, οι δανειολήπτες είναι λιγότερο πρόθυμοι να τα εξοφλήσουν σε σχέση με τα δάνεια που λαμβάνουν για την αγορά ενός ακινήτου. Ετσι, ο επιπλέον αυτός κίνδυνος μεταφράζεται τελικώς σε ένα ελαφρώς υψηλότερο spread της τάξης των 50-100 μονάδων βάσης.
* Τα διάφορα έξοδα
Σχετικά με τα χορηγητικά προϊόντα που προσφέρονται με προσημείωση ακινήτου, τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι προτού παρθεί η τελική απόφαση, ο δανειολήπτης πρέπει να εξετάσει όλες τις δυνατότητες που του παρέχονται. Ο λόγος είναι ότι τα δάνεια αυτά, παρά το γεγονός ότι προσφέρουν μειωμένο επιτόκιο ως και 50% σε σχέση με τα βασικά επιτόκια καταναλωτικής πίστης των τραπεζών, επιβαρύνονται με κάποια επιπλέον έξοδα. Οπως συμβαίνει και στα στεγαστικά δάνεια, ο πελάτης πληρώνει εκτός από τις δαπάνες εξέτασης αιτήματος που κυμαίνονται ανάλογα με την τιμολογιακή πολιτική της κάθε τράπεζας από 150 έως 250 ευρώ, έξοδα μηχανικού για την εκτίμηση του ακινήτου, έξοδα δικηγόρου για τον έλεγχο των τίτλων και την εγγραφή της προσημείωσης και τέλη εγγραφής προσημείωσης ύψους 0,75 % επί του πόσου της προσημείωσης.
Επίσης, το δάνειο επιβαρύνεται με τα ετήσια έξοδα ασφάλισης του ακινήτου (πυρός – σεισμού) καθώς και τα έξοδα του κτηματολογίου που εξαρτώνται από το ακίνητο και την περιοχή στην οποία βρίσκεται. Αξίζει να σημειωθεί ακόμη ότι η εκταμίευση σε αυτήν την περίπτωση καθυστερεί σε σχέση με ένα δάνειο χωρίς προσημείωση, ενώ στα αρνητικά αναφέρεται και το γεγονός ότι αν ο πελάτης δεν καταφέρει τελικά να αποπληρώσει το δάνειο κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του. Υπάρχει βέβαια λύση και σε αυτό το μειονέκτημα που δεν είναι άλλη από την ασφάλιση του δανείου για περιπτώσεις τυχαίων και απρόβλεπτων γεγονότων τα οποία θα μπορούσαν να εμποδίσουν την ομαλή αποπληρωμή των δόσεων οι οποίες απομένουν ως την ολική εξόφλησή του.
