Εγώ τον κ. Μπαμπινιώτη ούτε τον γνωρίζω προσωπικά ούτε άποψη έχω (γιατί γλωσσολόγος δεν είμαι) για την επιστημονική αξία του έργου του. Ο νέος «Ελληνοβουλγαρικός πόλεμος» όμως μου θύμισε ορισμένες σκέψεις που ο Καρλ Μπέρνσταϊν, ο ρεπόρτερ του Γουότεργκεϊτ, είχε εκφράσει το φθινόπωρο του 1994: «Αυτό που δημιουργούμε στην Αμερική είναι ένας αυθεντικός πολιτισμός της ηλιθιότητας. Προσοχή, όχι μια υποκουλτούρα της ηλιθιότητας, όπως αυτές που υπάρχουν σε όλες τις κοινωνίες, όλες τις εποχές. Για πρώτη φορά στην Ιστορία, η ηλιθιότητα και ο εκχυδαϊσμός αναδεικνύονται πολιτισμικά ιδεώδη».
Προκαλεί εντύπωση το πώς η περιγραφή αυτή του Μπέρνσταϊν για την αμερικανική κοινωνία φωτογραφίζει μια πραγματικότητα που δυστυχώς είναι και ελληνική. Μια πραγματικότητα που ο «πόλεμος του λεξικού» αποκάλυψε: την κυριαρχία των ηλιθίων πάνω σε μια αποβλακωμένη λαϊκο-εθνικο-τηλεοπτική μάζα.
Ισως είμαι απόλυτος. Υπάρχουν ακόμη εστίες αντίστασης στη μαζική αποβλάκωση. Υπήρξαν δημοσιογράφοι και διανοούμενοι που αντέδρασαν στο κυνήγι των μαγισσών που εξαπέλυσαν οι επαγγελματίες «Θεσσαλονικάρχες» και «Μακεδονομάχοι». Που κατήγγειλαν τη χυδαία εμπορία της «εθνικής καθαρότητας» και της «εθνικής συνείδησης» του Εθνους των Ελλήνων. Υπήρξαν τολμηροί υπερασπιστές της βολταιρικής αξίας «διαφωνώ με όσα λες αλλά θα υπερασπισθώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες». Αλλά αποτελούν την εξαίρεση. Στην κοινωνία μας σήμερα τον κανόνα επιβάλλει η πλειοψηφία των ηλιθίων. Αυτή είναι που διαμορφώνει τις μόδες, τις αγορές, τις τηλεακροαματικότητες, τις εκλογικές τάσεις.
Το φαινόμενο είναι ανησυχητικό. Ο πολλαπλασιασμός των ηλιθίων ευνοεί την ανάπτυξη «χαρισματικών ηγετών», τη δημιουργία δημαγωγών. Μεταμορφώνει την κοινωνία των πολιτών σε κοπάδι ηλιθίων έτοιμο να πιστέψει και να ακολουθήσει, όπως η Ιστορία διδάσκει, ηλίθιες υποσχέσεις «μεγάλων ανδρών», ηλίθιες περιπέτειες «εθνοσωτήρων».
Γράφω αυτές τις σκέψεις χωρίς το παραμικρό ίχνος ανωτερότητας. Εξάλλου, ηλίθιος ανάλογα με την οπτική γωνία, είμαι και εγώ και πολλοί αναγνώστες με έχουν χαρακτηρίσει ως τέτοιο. Αλλά η στάση της πολιτικής και πνευματικής ηγεσίας αυτού του τόπου απέναντι στην «υπόθεση Μπαμπινιώτη» με φοβίζει. Με φοβίζει το ότι άνθρωποι ευφυείς και με αναμφισβήτητες δημοκρατικές ευαισθησίες όπως ο κ. Βενιζέλος και ο κ. Λαζαρίδης συμμάχησαν με τους πρωταγωνιστές του πολιτισμού της ηλιθιότητας, στάθηκαν πλάι τους για να μη μείνουν έξω από το δημαγωγικό κυνήγι της ευμετάβλητης κοινής γνώμης. Με φοβίζει η σιωπή ανθρώπων ικανών, λογικών, με γνώμη και με θάρρος (στο παρελθόν) να την εκφράζουν. Με φοβίζει η δειλία της σκεπτόμενης μειοψηφίας απέναντι στην επέλαση της πλειοψηφικής ηλιθιότητας. Με φοβίζει το ότι η ελίτ αυτού του τόπου γίνεται όλο και πιο κομφορμιστική, όλο και πιο συντηρητική.
Με φοβίζει η προοπτική ότι πρέπει να ζήσω σε μια χώρα, σε μια κοινωνία χωρίς λόγο, χωρίς αισθητική, χωρίς ειρωνεία, χωρίς αυτοσαρκασμό. Σε μια χώρα οι ηγέτες της οποίας έχουν το δικαίωμα να υποστηρίζουν τα πάντα και τα αντίθετά τους ανάλογα με το ακροατήριο, όπου την εκκλησία του δήμου έχει αντικαταστήσει η λαϊκή αγορά. Σε μια κοινωνία η οποία, με μια αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι, λέει τα πάντα ανέκδοτα για Ποντίους, συνθήματα για Βουλγάρους αλλά αφαιρεί το δικαίωμα να τα γράψεις. Σε μια κοινωνία νταήδων που φοβάται τις λέξεις, που ρίχνει στην πυρά τα βιβλία που την ενοχλούν γιατί την καθρεφτίζουν.
Με φοβίζει αυτός ο κόσμος όπου οι λέξεις δεν έχουν πλέον έννοιες, όπου οι ιδέες έχουν μεταβληθεί σε τσίκλες: τις μασάς και τις φτύνεις. Και η μόνη μου ελπίδα είναι ότι οι ήρωες αυτού του πολιτισμού των ηλιθίων έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν ότι και η δική τους ζωή είναι αδιέξοδη και απελπισμένη.
