ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, λοιπόν, μας ταΐζει η τηλεόραση, και μάλιστα ο «Αντέννα»; Ετσι τουλάχιστον υποστηρίζει η Επιτροπή Πολιτών που οργάνωσε, ανήμερα την 21η Απριλίου, εκδήλωση εναντίον του σταθμού για να «επισημάνει τον κίνδυνο ότι η Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών κινδυνεύει να μετατραπεί σε Ελλάδα Ελλήνων Τηλεθεατών και τα τηλεοπτικά προγράμματα τείνουν να γίνουν τα τανκς της εποχής μας», όπως δήλωσαν οι εκπρόσωποι της Επιτροπής στον Τύπο. Τεράστιες μαύρες σκουπιδοσακούλες με την επιγραφή «επιτέλους μαζί» σηματοδοτούσαν, υποτίθεται, το περιεχόμενο που μας προσφέρουν τα στούντιο των σταθμών μέσω της μικρής οθόνης.
Οσοι βέβαια έχουν βρεθεί απέναντι σε τανκς γνωρίζουν πολύ καλά ότι κάθε άλλο παρά σκουπίδια είναι. Αλλά η αντίφαση αυτή δεν ενοχλεί όσους πιστεύουν ότι τα μέσα επικοινωνίας γενικώς, και η τηλοψία ιδιαίτερα, ευθύνονται για όλα τα δεινά της εποχής μας. Είτε επειδή διαπλέκονται με τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα είτε επειδή υποβαθμίζουν την κουλτούρα είτε επειδή στις ενημερωτικές εκπομπές τους δεν σέβονται τους κανόνες της αμεροληψίας και του σεβασμού της προσωπικότητας.
Πράγματι, σε άλλα μέσα πολύ, σε άλλα λιγότερο, όλα αυτά συμβαίνουν. Κανείς δεν θα υποστηρίξει ότι ιδιαιτέρως οι τηλεοπτικοί σταθμοί είναι θεματοφύλακες των αξιών του Διαφωτισμού ή ότι δεν επιχειρούν να πλουτίσουν υποτιμώντας τη νοημοσύνη και το γούστο του κοινού. Και καλά κάνει το ΕΡΣ και μοιράζει πρόστιμα σε όσους παραβιάζουν τους στοιχειώδεις κανόνες δεοντολογίας που υπάρχουν.
Παρά τις ποινές ή τις διαδηλώσεις όμως κανείς δεν μπορεί να προστατεύσει τους τηλεθεατές από τον εαυτό τους. Κανείς δεν μπορεί να επιβάλει διά της βίας την πολιτική ορθοφροσύνη του ή το καλό γούστο του στους άλλους. Ούτε καν τα πανίσχυρα, κατά τους επικριτές τους, μέσα. Υπήρξε κανένα ολοκληρωτικό ή αυταρχικό καθεστώς που να διασώθηκε επειδή είχε υπό τον απόλυτο έλεγχό του τα μέντια; Κατάφεραν τα μέσα να αλώσουν τοπικές ή εθνικές κουλτούρες που ήθελαν να αντισταθούν; Μόνο η πολιτική βία, ο καταναγκασμός, είχε και έχει τέτοια αποτελέσματα. Τα μέντια αποτελούν λάθος στόχο.
Επιπλέον, υποτιμούν τη νοημοσύνη όλων συλλήβδην των τηλεθεατών οι προστάτες τους όταν ισχυρίζονται ότι αυτοί μόνοι είναι σε θέση να διαβάζουν τους κώδικες της τηλεόρασης και να ανακαλύπτουν σκουπίδια και τανκς, εκεί όπου οι υπόλοιποι ανακαλύπτουν ψυχαγωγία και ενημέρωση. Κανείς δεν είναι ανυποψίαστος στον κόσμο αυτόν, η κριτική ικανότητα δεν είναι προνόμιο μόνο κάποιων εκλεκτών που κατάφεραν να μην αποβλακωθούν ενώ όλοι οι υπόλοιποι έχουν πέσει θύματα της μεγάλης τηλεοπτικής απάτης. Από απλά φαινόμενα, όπως η άνοδος και η πτώση τηλεοπτικών αστέρων και εκπομπών, ως τα σύνθετα φαινόμενα των απεργιών, των εξεγέρσεων, των εμφυλίων πολέμων και των πολέμων γενικώς, εύκολα συνάγουμε πως, για καλό και για κακό, οι κοινωνίες μας δεν έχουν γίνει κοινωνίες αποχαυνωμένων τηλεθεατών, όπως προχείρως αρκετοί υποστηρίζουν.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, είναι συντηρητικοί και δεν πρόκειται να προβληθούν στον «Αντέννα» ή στο «Μέγα» πρωτοποριακά αισθητικά δημιουργήματα ή σταυροφορίες για την αποποινικοποίηση της χρήσης των ναρκωτικών και την προώθηση της ελληνοτουρκικής φιλίας· ούτε βεβαίως κηρύγματα για την ανατροπή του καπιταλιστικού καθεστώτος. Αλλά πόσοι θέλουν να ακούσουν για όλα αυτά;
Η συνολική απόρριψη της τηλεόρασης ή σταθμών δεν έχει νόημα ούτε παράγει αποτελέσματα. Αυτό που χρειάζεται είναι η συγκεκριμένη κινητοποίηση και καταδίκη συγκεκριμένων πρακτικών. Οχι για να προστατευθούν οι τηλεθεατές, αλλά για να προστατευθούν είτε τα άτομα που (χάριν των τηλεθεατών) παραβιάζονται τα δικαιώματά τους είτε οι συγκεκριμένες αξίες που η δημοκρατική κοινωνία μας υποτίθεται ότι έχει υιοθετήσει.
