Η χαρτογράφηση του αόρατου έχει εδώ και χρόνια αναχθεί σε επιστήμη. Οι δορυφόροι που καταγράφουν καθημερινά τα συμβαίνοντα στη Γη και γύρω από αυτήν είναι πλέον σε θέση να αποτυπώνουν με τη μεγαλύτερη λεπτομέρεια ακόμη και τα πιο ανεπαίσθητα ρεύματα αέρος…
Ο ιαπωνικός δορυφόρος ADEOS είναι εξοπλισμένος με το αμερικανικό ραδιόμετρο NSCAT που καταγράφει την ταχύτητα του ανέμου με απίστευτη ακρίβεια. Ο δορυφόρος επιτρέπει συνεπώς την τέλεια μετεωρολογική χαρτογράφηση (ως προς τους ανέμους) σε επίπεδο ωκεανού.
Στην εικόνα του Ειρηνικού που βλέπουμε στη φωτογραφία οι υπήνεμες ζώνες προσδιορίζονται με το μπλε χρώμα. Οι ζώνες όπου ο άνεμος κινείται με μέτρια ταχύτητα εμφανίζονται με χρώμα ροζ. Οι πορτοκαλί ζώνες είναι εκείνες που χαρακτηρίζονται επικίνδυνες για τη ναυσιπλοΐα. Το λεπτό πλέγμα από λευκές γραμμές υπογραμμίζει την κατεύθυνση των κρατούντων ανέμων. Το ραδιόμετρο που χρησιμοποιείται για μια τέτοια χαρτογράφηση δεν παραλείπει βεβαίως ούτε τους τροπικούς κυκλώνες.
Πώς όμως καταφέρνει το ραδιόμετρο NSCAT να ανιχνεύει με τέτοια ακρίβεια τους ανέμους; Αναλύοντας τη συχνότητα των ραδιοκυμάτων που ανακλώνται από την επιφάνεια των υδάτων, μια παράμετρο που καθορίζεται κατά βάσιν από τους ανέμους. Η τεχνική δεν είναι καινούργια: ήδη από το 1978 ο δορυφόρος Seasat είχε τη δυνατότητα να αποτυπώνει την ένταση και την κατεύθυνση των ανέμων. Η ακρίβεια όμως των εικόνων εκείνων καμία σχέση δεν έχει με το θέαμα που έχουμε μπροστά μας σ’ αυτή τη φωτογραφία. Βιντεοπαιχνίδια: η χρυσή τομή ανάμεσα στη λεπτομέρεια και στην κίνηση
Με το βιντεοπαιχνίδι «Βερσαλλίες 1685» η γαλλική εταιρεία Cryo Interactive Entertainment, που έχει την έδρα της στο Παρίσι, πραγματικά κατέπληξε. Η ποιότητα της εικόνας και η λεπτομέρεια του ντεκόρ σε κάνουν όντως να νομίζεις ότι βρίσκεσαι στις Βερσαλλίες… Αποβαίνει όμως αυτό εις βάρος της ταχύτητας του παιχνιδιού; Αποδεικνύεται πως όχι…
Με μια πρωτότυπη τεχνολογία, που ονομάζεται Omni 3D, η εταιρεία Cryo Interactive Entertainment κατάφερε να βελτιώσει τον ρεαλισμό της εικόνας χωρίς να χρειάζεται να θυσιάσει την ομαλή ροή του παιχνιδιού. Η καθυστέρηση στη ροή του παιχνιδιού προκαλείται από τους χιλιάδες υπολογισμούς που πρέπει να κάνει το μηχάνημα κάθε φορά όπου οι κινούμενοι χαρακτήρες της οθόνης αλλάζουν θέση και οπτική γωνία. Οσο μάλιστα πιο περίπλοκο είναι το περιβάλλον της εικόνας τόσο περισσότεροι υπολογισμοί χρειάζονται και τόσο περισσότερο καθυστερεί η δράση.
Μια λύση είναι να χρησιμοποιεί κανείς «παγωμένες» εικόνες. Ο ήρωας κινείται ανάμεσά τους σε προκαθορισμένους «διαδρόμους» που δεν αλλοιώνουν την υπόλοιπη εικόνα και «βλέπει» το περιβάλλον του από τις προκαθορισμένες γωνίες που έχουν προϋπολογισθεί. Βεβαίως έτσι κερδίζει κανείς σε ποιότητα εικόνας, χάνει όμως σε ευελιξία των χαρακτήρων επί της οθόνης.
Η τεχνολογία Omni 3D της εταιρείας Cryo αποτελεί στην ουσία έναν χρυσό συμβιβασμό μεταξύ των δύο επιλογών. Στην περίπτωσή της οι προκαθορισμένοι διάδρομοι κίνησης των χαρακτήρων αντικαθίστανται από μια «σφαίρα», στο κέντρο της οποίας βρίσκεται το κινούμενο πρόσωπο. Μπορεί μεν αυτό να μην κινείται σ’ ολόκληρο τον χώρο, αλλά έχει τη δυνατότητα να γυρίζει το κεφάλι του και να κοιτάζει γύρω του, επάνω και κάτω. Η σφαιρική εικόνα είναι προϋπολογισμένη, αλλά η οπτική γωνία που σχετίζεται με το στίγμα του προσώπου μέσα στη σφαίρα υπολογίζεται σε πραγματικό χρόνο. Περισσότερα μπορεί να μάθει κανείς στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http: //www. cryointeractive. fr/.
Οταν, πριν από λίγες ημέρες, ανακοινώθηκε η ήττα του πρωταθλητή κόσμου στο σκάκι Γκάρι Κασπάροφ από τον ηλεκτρονικό αντίπαλό του Deeper Blue, όλοι μας κάπως μουδιάσαμε… Η ιδέα πως το καλύτερο ανθρώπινο μυαλό στο ευρηματικό παιχνίδι που λέγεται σκάκι έχασε από μια στενοκέφαλη υπολογιστική μηχανή προκαλεί αναμφίβολα αμηχανία. Ισως όμως να μη νιώθαμε τόσο άσχημα αν ξέραμε πόσο χρήσιμη μπορεί να φανεί αυτή η αντιπαθητική μηχανή στην ανθρωπότητα. Οπως πρόσφατα ανακοίνωσε η ΙΒΜ (η εταιρεία που κατασκεύασε τον Deeper Blue), «αδελφοί υπερυπολογιστές» του ηλεκτρονικού σκακιστή θα απασχοληθούν συντόμως στη φαρμακοβιομηχανία και υπόσχονται πολλά.
Με λίγα λόγια, η ΙΒΜ αποκάλυψε ότι υπερυπολογιστές σαν τον Deeper Blue θα μπορούν να κατασκευάζουν μοντέλα νέων φαρμάκων και να ολοκληρώνουν τις δοκιμές τους «επί της οθόνης» μέσα σε δύο χρόνια περίπου, συρρικνώνοντας έτσι σημαντικά τη σημερινή 12ετή δοκιμαστική περίοδο που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να βγει ένα καινούργιο φάρμακο στην αγορά. Το κέρδος για την ανθρωπότητα είναι προφανές.
Οι φαρμακευτικές εταιρείες χρησιμοποιούν ήδη τους υπολογιστές στην κατασκευή νέων φαρμάκων. Οι υπολογιστές αυτοί χρειάζονται όμως έναν ως δύο μήνες για να προσδιορίσουν τις διαδράσεις 1.000 ατόμων μεταξύ τους σε διάστημα ενός νανοδευτερολέπτου! Οι υπερυπολογιστές σαν τον Deeper Blue θα μπορούν μέσα σε μία ημέρα να υπολογίσουν τις διαδράσεις ενός εκατομμυρίου ατόμων μεταξύ τους σε κλάσμα δευτερολέπτου. Ο πρώτος τέτοιος υπερυπολογιστής, που θα βαφτισθεί MD-Grape ΙΙ, έχει ήδη παραγγελθεί από ένα ιαπωνικό ερευνητικό εργαστήριο που ονομάζεται Riken. Το μηχάνημα πρόκειται να παραδοθεί στο Τόκιο τον Μάρτιο του 1999.
Η τεράστια υπολογιστική ικανότητα των υπερυπολογιστών θα επιτρέψει στους ερευνητές να ελέγχουν ταχύτατα τις διάφορες θεωρίες για το ποια συστατικά θα πρέπει να περιλαμβάνονται στα φάρμακα. Με τη βοήθεια του υπολογιστή θα μπορούν να μιμούνται τις παθολογίες που καλούνται να καταπολεμήσουν και την επίδραση των φαρμάκων σ’ αυτές. «Ενας πεπειραμένος επιστήμονας μπορεί ασφαλώς να κάνει την ίδια δουλειά με τον MD-Grape ΙΙ, μόνο που θα πρέπει να αναλώσει ολόκληρη τη ζωή του σ’ αυτό», εξηγεί ο κ. Γκάμπι Σίλμπερμαν, ο οποίος εργάζεται στο ερευνητικό εργαστήριο Τόμας Γουότσον της ΙΒΜ, που έχει την έδρα του κοντά στη Νέα Υόρκη και ασχολείται με την κατασκευή των υπερυπολογιστών.
«Η υψηλή διοίκηση της εταιρείας πάντοτε απορούσε πώς είναι δυνατόν να ξοδεύουμε τόσα χρήματα για να φτιάξουμε μια μηχανή που να παίζει σκάκι», λέει ο κ. Αρμάντο Γκαρσία, στέλεχος του εργαστηρίου Τόμας Γουότσον. Οπως αποδεικνύεται τώρα, η παρτίδα σκάκι ανάμεσα στον Κασπάροφ και στον Deeper Blue δεν ήταν τίποτε άλλο από μια πολύ καλή διαφήμιση για ένα είδος υπολογιστή που προτίθεται να πουλήσει πολύ και ακριβά μέσα στα επόμενα χρόνια… Τεχνητή… ανοησία!
Το ετήσιο συνέδριο τεχνητής νοημοσύνης, που έγινε και εφέτος στο Ντάρτμουθ των Ηνωμένων Πολιτειών (Μασαχουσέτη), είχε να επιδείξει μια καινοτομία. Προσπαθώντας ίσως να ξορκίσει την έλλειψη προόδου στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, ένας από τους ιδρυτές της καινοφανούς αυτής επιστήμης, ο Μέρβιν Μάνσκι, πρότεινε να τη μετονομάσουμε σε… «τεχνητή ανοησία».
Η εξήγηση που έδωσε ωστόσο ο κ. Μάνσκι για τον παράδοξο νέο όρο του έχει αναμφίβολα ενδιαφέρον. «Εχουμε δεχθεί ως δεδομένο», λέει ο κ. Μάνσκι, «ότι ο άνθρωπος χαρακτηρίζεται από νοημοσύνη. Εχει όμως αποδειχθεί ότι και τα ζώα έχουν αυτή την ιδιότητα. Υστερα από σαράντα χρόνια ερευνών, φαίνεται πως καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι αυτό που πραγματικά μας διαχωρίζει από τα άλλα όντα είναι η ικανότητά μας να δρούμε με τρόπο που αντιβαίνει στους νόμους της επιβίωσης. Θα πρέπει συνεπώς να προσπαθήσουμε να αναπαραγάγουμε ηλεκτρονικά όχι την ανθρώπινη νοημοσύνη, αλλά την ανθρώπινη “ανοησία”».
Η αλλαγή στη σύλληψη της ανθρώπινης νοητικής ικανότητας που προσφέρει ο κ. Μάνσκι έχει ήδη δώσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην έρευνα. Οι συνάδελφοί του ωστόσο δεν δείχνουν ιδιαίτερα πρόθυμοι να υιοθετήσουν την ορολογία της «τεχνητής ανοησίας», μάλλον από φόβο μήπως βλάψει το επιστημονικό τους κύρος…
