«Χαρούμενη γνώση» είναι ο τίτλος ενός βιβλίου του γερμανού φιλοσόφου Φρειδερίκου Νίτσε που γράφτηκε το 1881. Εκεί όμως σταματά και η σχέση των όσων θα δημοσιεύονται εδώ με το βιβλίο και τις ιδέες του Νίτσε. Οι ερωτήσεις αναφέρονται σε πράγματα που συναντάμε στην καθημερινή μας ζωή ή για τα οποία ακούμε να γίνεται λόγος και μας έχουν δημιουργήσει κάποιες απορίες. Οι απαντήσεις δίνονται με βάση τους νόμους της φυσικής, της χημείας, των μαθηματικών, της βιολογίας και των άλλων επιστημών.
Ανοίγοντας το πώμα της μπανιέρας έπειτα από ένα απολαυστικό μπάνιο, οποιαδήποτε εποχή του χρόνου, το νερό φεύγοντας σχηματίζει μια δίνη. Μπορείτε να προβλέψετε αν η φορά περιστροφής θα είναι σύμφωνη με τη φορά περιστροφής των δεικτών του ρολογιού ή αντίθετα;
Ναι, μπορούμε, αρκεί να ξέρουμε πού βρισκόμαστε! Αν είμαστε στο νότιο ημισφαίριο, το νερό θα στρέφεται όπως οι δείκτες του ρολογιού. Στο βόρειο ημισφαίριο ανάποδα και ακριβώς στον Ισημερινό το νερό θα φεύγει κατευθείαν χωρίς περιστροφές. Αυτό έχει πλέον διαπιστωθεί, αφού σοβαροί επιστήμονες έκαναν τα σχετικά πειράματα δημιουργώντας τις απαραίτητες ιδανικές συνθήκες και τα συμπεράσματά τους δημοσιεύθηκαν σε άκρως αυστηρά επιστημονικά περιοδικά (βλέπε περιοδικό «Nature», τόμος 196, σελ. 1080, 1962, και τόμος 207, σελ. 1084, 1965).
Οταν στεκόμαστε σε έναν τόπο ακριβώς στον Ισημερινό, το έδαφος κάτω από τα πόδια μας και εμείς μαζί στρεφόμαστε ανατολικά με ταχύτητα περίπου 1.600 χιλιομέτρων την ώρα. Αν πάμε πιο βόρεια ή πιο νότια, η ταχύτητα αυτή είναι μικρότερη. Αν φανταστούμε μια τεράστια μπανιέρα από τον Ισημερινό ως την Αθήνα, καταλαβαίνουμε ότι το νερό προς την πλευρά του Ισημερινού θα έχει μεγαλύτερη ταχύτητα περιστροφής από ό,τι η μάζα του νερού κοντά στην Αθήνα. Αν λοιπόν ανοίξουμε το πώμα για να αρχίσει να φεύγει, θα έχουμε, λόγω της διαφοράς στη γραμμική ταχύτητα των δύο άκρων, την τάση το νερό να στρέφεται ανάποδα από ό,τι οι δείκτες του ρολογιού. Το αντίθετο θα συμβαίνει στο νότιο ημισφαίριο. Ακριβώς στον Ισημερινό, όπως απέδειξε ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα, το νερό φεύγει χωρίς περιδίνηση. Ακόμη και σε μια μικρότερων διαστάσεων μπανιέρα το φαινόμενο είναι παρατηρήσιμο και έτσι το όλο σύστημα μπορεί να χρησιμεύσει ως μία ακόμη διάταξη που αποδεικνύει στους κατοίκους της Γης την περιστροφή της.
Γιατί το λεγόμενο σκληρό νερό με τις προσμείξεις του κάνει τα απορρυπαντικά να μην μπορούν να ενεργήσουν σωστά;
Σκληρό είναι το νερό όταν περιέχει άλατα ασβεστίου, μαγνησίου, σιδήρου. Οταν χρησιμοποιηθεί στην πλύση, οι ουσίες αυτές αποσπούν τα υδρόφιλα τμήματα του απορρυπαντικού δημιουργώντας επιπλέον ανεπιθύμητα άλατα. Ετσι, και το μόριο του απορρυπαντικού χάνει τη μία από τις δύο βασικές αιχμές του, ενώ σχηματίζονται και ανεπιθύμητα άλατα που λερώνουν τις προς καθαρισμό επιφάνειες. Στην περίπτωση αυτή χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες απορρυπαντικού.
Το σαπούνι σκοτώνει τους βλαβερούς για τον άνθρωπο μικροοργανισμούς ή όλα αυτά που χρησιμοποιούνται για το πλύσιμο των χεριών μπορεί να έχουν αποτέλεσμα κάποια στιγμή, αντίθετα, να αυξηθούν με το πλύσιμο τα μικρόβια που κουβαλάμε επάνω μας;
Το κοινό σαπούνι δεν σκοτώνει τα μικρόβια, όπως εντελώς λανθασμένα πιστεύει ο περισσότερος κόσμος. Το σαπούνι απλώς διευκολύνει την απομάκρυνση με τη βοήθεια του νερού πολλών βλαβερών μικροοργανισμών, μαζί με κομματάκια από δέρμα, ξεραμένο ιδρώτα και υπολείμματα τροφών. Είναι καλό να πλένουμε τα χέρια μας έπειτα από επισκέψεις στην τουαλέτα, προσοχή όμως: σε κοινόχρηστους χώρους μια πλάκα σαπούνι βουτηγμένη μέσα στη συνηθισμένη λιμνούλα από νερό και σαπουνάδα βοηθάει τα βλαβερά μικρόβια να πολλαπλασιάζονται και να τα παίρνουμε επάνω μας όταν ανυποψίαστοι πηγαίνουμε να πλυθούμε. Μέσα στην υγρασία όλα επιζούν και πολλαπλασιάζονται, ενώ αντίθετα σε συνθήκες ξηρασίας οι μικροοργανισμοί ελάχιστες πιθανότητες επιβίωσης έχουν. Υπάρχουν, είναι αλήθεια, και σαπούνια με συστατικά βακτηριδιοκτόνα, αλλά έχουν το μειονέκτημα να σκοτώνουν τα πάντα επάνω στο δέρμα, άρα και ένα πλήθος από μικροοργανισμούς που ζουν εκεί, τρέφονται από τον ιδρώτα μας δίνοντας μάχες εναντίον άλλων πραγματικά βλαβερών εισβολέων. Το βούρτσισμα των χεριών και των νυχιών, σε συνδυασμό με τη σαπουνάδα, είναι ο πιο αποτελεσματικός καθαρισμός. Διότι ένα από τα πιο βρώμικα σημεία του ανθρώπινου σώματος βρίσκεται ακριβώς κάτω από τα νύχια, ενώ έρευνες που έγιναν στο προσωπικό των νοσοκομείων έδειξαν ότι και το τμήμα ανάμεσα στον αντίχειρα και στον δείκτη είναι μια πραγματικά ιδανική εστία μικροβίων.
