Η ιδέα γεννήθηκε το 1988 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης από τον Βασίλη Σπηλιόπουλο και τον Ανδρέα Παγουλάτο και αποσκοπούσε στην καθιέρωση ενός φεστιβάλ ντοκυμαντέρ που θα περιελάμβανε ένα τμήμα διαγωνιστικό, καθώς και αφιερώματα σε έλληνες και ξένους δημιουργούς. Εναρκτήριο αφιέρωμα αυτό στα ντοκυμαντέρ του Μικελάντζελο Αντονιόνι που προβλήθηκαν για πρώτη φορά στη χώρα μας, για να ακολουθήσουν ενότητες αφιερωμένες στον Αλέν Ρενέ, στον Μανοέλ ντε Ολιβέιρα, στον Ζαν Ρους. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν η παραγωγή των ελληνικών ντοκυμαντέρ μειώθηκε αισθητά, το διαγωνιστικό τμήμα σταμάτησε να έχει λόγο ύπαρξης. Το φεστιβάλ ντοκυμαντέρ «Κινηματογράφος και πραγματικότητα» μεταφέρθηκε στην Αθήνα, για να βρει στέγη στο Γαλλικό Ινστιτούτο.
Την εφετεινή χρονιά το φεστιβάλ συμπληρώνει 12 χρόνια ζωής και μας παρουσιάζει από αύριο και ως την επόμενη Κυριακή στο Γαλλικό Ινστιτούτο τέσσερα αφιερώματα. Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει ένα αφιέρωμα στο έργο του κινηματογραφιστή Γιόχαν βαν ντερ Κέουκεν. Σε συνεργασία με την ολλανδική πρεσβεία, θα προβληθούν συνολικά 15 ντοκυμαντέρ του ολλανδού σκηνοθέτη, ο οποίος αναμειγνύει στοιχεία μυθοπλασίας σε μια καθαρά ντοκυμαντερίστικη γραφή συνεχίζοντας το ιδιαίτερο αυτό είδος ντοκυμαντέρ που εγκαινίασε στα τέλη της δεκαετίας του ’50 ο Ζαν Ρους, «ένα είδος μειχτό αλλά αυτόνομο», όπως τονίζει ο Ανδρέας Παγουλάτος.
Η δεύτερη ενότητα του φεστιβάλ είναι αφιερωμένη στον γάλλο κινηματογραφιστή και φωτογράφο Ρεϋμόν Ντεπαρντόν. Θα τον παρακολουθήσουμε μέσα από πέντε ντοκυμαντέρ στα ταξίδια του στην Υεμένη το 1973, στην Πράγα το 1969, στη Νέα Υόρκη και στην εκδήλωση μνήμης για τον Τζον Λένον το 1980, στην Ινδία το 1982, αλλά και στη φυλακή όπου κρατείται ένας Κολομβιανός το 1991.
Η τρίτη ενότητα περιλαμβάνει ένα αφιέρωμα στις ελληνίδες ντοκυμαντερίστριες με την προβολή 23 ταινιών, ανάμεσα στις οποίες θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε και δουλειές μερικών από τις πρωτοπόρους στο είδος, όπως της Μαρίας Παπαλιού, της Αλίντας Δημητρίου, της Γκαίης Αγγελή και της Πόπης Αλκουλή. Η τελευταία ενότητα περιλαμβάνει μια επιλογή ταινιών ντοκυμαντέρ από την εφετεινή Διεθνή Μπιενάλε Ταινιών για την Τέχνη που παρουσιάζεται από το 1987 στο Κέντρο Ζορζ Πομπιντού. Στόχος των κινηματογραφιστών που συμμετέχουν, η ανίχνευση της σχέσης του κινηματογράφου με την τέχνη μέσα από το έργο δημιουργών όπως του Βαν Γκογκ, του Σεζάν, αλλά και του φωτογράφου Γιόζεφ Κουντέλκα.
Παράλληλα, σε πρώτη προβολή θα δούμε την τελευταία ταινία του Ροβήρου Μανθούλη «Η δική μου Γιάφφα», καθώς και τις πρόσφατα βραβευμένες ταινίες στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και Δράμας αντιστοίχως: «Ηπειρος» του Στράτου Στασινού και «Σκληρή πόζα» της Μαρίας Λεωνίδα.
Οι προβολές στο Γαλλικό Ινστιτούτο (Σίνα 31) ξεκινούν αύριο και θα ολοκληρωθούν την επόμενη Κυριακή. Ωρα έναρξης: 5 μ.μ. (την Τετάρτη και την Πέμπτη οι προβολές θα αρχίσουν στις 2.45 μ.μ.)
