ΩΣ ΤΟ τέλος του 1997 όλοι οι έλληνες πολίτες θα μπορούν να κυκλοφορούν στα περισσότερα κράτη – μέλη της ΕΕ χωρίς την επίδειξη διαβατηρίου στις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα οι πολίτες των περισσότερων κρατών – μελών θα μπορούν να επισκέπτονται την Ελλάδα με τον ίδιο τρόπο.
Δηλαδή οι Ελληνες θα μπορούν να κυκλοφορούν προς (και από) τη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Γερμανία όπως μετακινούνται τώρα μεταξύ… Αθηνών – Κορίνθου. Αρα, όσο και αν μας φαίνεται σήμερα «πολύ προχωρημένο», δεν θα χρειάζεται ούτε η επίδειξη ταυτότητας, εκτός ίσως… κατά την έκδοση και τον έλεγχο του αεροπορικού εισιτηρίου.
Παράλληλα τα ελληνικά προϊόντα θα εκφορτώνονται χωρίς τις σημερινές διατυπώσεις στα αεροδρόμια και στα λιμάνια άλλων κρατών – μελών της ΕΕ, όπως άλλωστε θα γίνεται και για τα προϊόντα αυτών των κρατών – μελών στην Ελλάδα.
Ολα τα ανωτέρω θα καταστούν δυνατά με την εφαρμογή της Συνθήκης Σένγκεν και στην Ελλάδα, η οποία δεν θα αργήσει πέραν του τρέχοντος έτους.
Με τη Συνθήκη όμως θα καταστούν δυνατά και άλλα πράγματα, εκ των οποίων το σημαντικότερο είναι ότι τα σύνορά μας (και κατά προέκταση τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ) θα φυλάσσονται περισσότερο και καλύτερα από ό,τι τώρα, διότι οι έλεγχοι θα γίνονται με αυστηρότερο τρόπο, άρα θα είναι και πιο αποτελεσματικοί.
Ας αναφερθούμε όμως σε όλες τις πτυχές της Συνθήκης Σένγκεν, η οποία καταργεί για τα μέλη της τα εσωτερικά σύνορα και ενισχύει τα εξωτερικά.
Οι χώρες της (τότε) ΕΟΚ υπογράφοντας την Ενιαία Πράξη ανέλαβαν την υποχρέωση να δημιουργήσουν ώς το τέλος του 1992 «έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο θα εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων».
Προς αυτή λοιπόν την κατεύθυνση βαδίζουν τα περισσότερα κράτη – μέλη, όσα δηλαδή εφαρμόζουν ή θα εφαρμόσουν τη Συνθήκη Σένγκεν. Ωστόσο πρέπει να επισημανθεί ότι η κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ συνεπάγεται τη δημιουργία ενός συλλογικού συστήματος ελέγχων και τη θέσπιση μέτρων και ρυθμίσεων, εφόσον οι έλεγχοι για θέματα ασφαλείας, δημόσιας τάξης, λαθρεμπορίου, ναρκωτικών, όπλων, τελωνείων και ελέγχου αλλοδαπών θα σταματήσουν να γίνονται στα κοινά σύνορα μεταξύ των κρατών – μελών της Συνθήκης Σένγκεν.
Αυτό το συλλογικό σύστημα ελέγχων δύσκολα θα εφαρμοσθεί από την Ελλάδα, όπως άλλωστε έγινε και με άλλα κράτη, π.χ. τη Γαλλία, η οποία ανέστειλε την εφαρμογή της Συνθήκης υποστηρίζοντας ότι η Ολλανδία δεν εφαρμόζει τα δέοντα μέτρα με αποτέλεσμα να γίνεται διακίνηση ναρκωτικών από το ολλανδικό έδαφος προς το γαλλικό.
Για να εφαρμοσθεί αυτό το συλλογικό σύστημα ελέγχων η Ελλάδα θα πρέπει να προσαρμοσθεί όσο το δυνατόν συντομότερα και στα θέματα που αφορούν τον έλεγχο αλλοδαπών στα (εξωτερικά) σύνορα, τις θεωρήσεις εισόδου, την έκδοση ατόμων, την αστυνομική δίωξη λαθρεμπορίου, ακόμη και τους φυτοϋγιεινικούς ελέγχους κλπ.
Σημειώνεται εξάλλου ότι ώς τώρα έχουν δαπανηθεί περίπου 2 δισ. δραχμές για τη δημιουργία υποδομής και την εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού, με συγκεκριμένα αποτελέσματα (συλλήψεις λαθρομεταναστών, εμπόρων ναρκωτικών κλπ.). Ποιοι εφαρμόζουν τη Συνθήκη
Η ΣΥΝΘΗΚΗ Σένγκεν εφαρμόζεται προς το παρόν από τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Η Ελλάδα, η Αυστρία και η Ιταλία δεν έχουν επικυρώσει ακόμη τη σύμβαση και δεν την εφαρμόζουν. Από 1ης Μαΐου 1996 μετέχουν ως παρατηρητές (χωρίς δικαίωμα ψήφου ή αρνησικυρίας) οι χώρες: Δανία, Φινλανδία, Σουηδία, Νορβηγία και Ισλανδία. Ενδιαφέρον για την εφαρμογή της έχουν εκδηλώσει αρκετές άλλες τρίτες χώρες, από την Πολωνία και την Ουγγαρία ώς και τη Ρωσία! Ανοίγει ο δρόμος για την Ελλάδα
ΜΕ ΤΗΝ ψήφιση του νομοσχεδίου περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων («Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα») ανοίγει ο δρόμος για την εφαρμογή και στην Ελλάδα της περιβόητης πια Συνθήκης Σένγκεν, που για πολλούς θεωρείται ο πρόδρομος της «Ευρωπαϊκής Ενωσης των δύο ταχυτήτων».
Η άποψη ότι η Συνθήκη Σένγκεν «χωρίζει σε δύο κατηγορίες» τα κράτη – μέλη της ΕΕ στηρίζεται στο γεγονός ότι σε όσα συμμετέχουν σε αυτήν η διακίνηση πολιτών και εμπορευμάτων γίνεται ελεύθερα ενώ για όσα δεν συμμετέχουν η διακίνηση γίνεται μετά από ελέγχους στα διαβατήρια, στα έγγραφα κλπ.
Οπως αναφέρει ο γενικός γραμματέας Κοινοτικών Υποθέσεων του υπουργείου Εξωτερικών καθηγητής κ. Στέλιος Περράκης, ο οποίος συμμετείχε στις συνεδριάσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής Σένγκεν, η ψήφιση του νομοσχεδίου αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της εγγύησης των δικαιωμάτων του πολίτη μέσα στην ελληνική έννομη τάξη.
Παράλληλα, προσθέτει, εναρμονίζει τη χώρα μας προς τις υποχρεώσεις που είχαμε αναλάβει με την επικύρωση της σημαντικής σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ταυτόχρονα επιτρέπει την προώθηση της κύρωσης εφαρμογής της Σένγκεν, της οποίας το εν λόγω νομοθέτημα αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο και επιταχύνει την όλη διαδικασία για την προετοιμασία της πλήρους συμμετοχής της χώρας στο σύστημα Σένγκεν ως γνωστόν έχει προβλεφθεί η ολοκλήρωσή του τον Οκτώβριο του 1997.
Φυσικά, καταλήγει ο κ. Περράκης, ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί μόνο αν ακολουθηθεί ταχύτατη κύρωση της Συνθήκης Σένγκεν.
