Η ύπαρξη αρχαιολογικών ευρημάτων στο οικόπεδό σας μπορεί να σας οδηγήσει σε περιπέτειες εξαιτίας των οποίων θα απαιτηθεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να μπορέσετε εν τέλει να αξιοποιήσετε την ακίνητη περιουσία σας.
Πρόσφατα ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κτηματομεσιτών πραγματοποίησε ημερίδα σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας και μεταξύ των θεμάτων που αναπτύχθηκαν ήταν η ακίνητη περιουσία και οι αρχαιολογικές δεσμεύσεις.
Στην εισήγησή του ο κτηματομεσίτης Ρόδου κ. Γ. Πιπίνος ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΝ 5351/32 «Περί Αρχαιοτήτων» κατά την εκσκαφή οικοπέδων για την ανοικοδόμησή τους πρέπει να ειδοποιείται η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων, ανάλογα με τον τόπο των εκσκαφών, για να παρακολουθεί αντιπρόσωπος της ανωτέρω υπηρεσίας τις εκσκαφές με μηχανικά μέσα.
Σε περίπτωση που βρεθούν κάποια αρχαιολογικά ευρήματα, τότε διακόπτεται η εκσκαφή του οικοπέδου με μηχανικά μέσα και διενεργούνται δοκιμαστικές τομές στο οικόπεδο κατά την κρίση της υπηρεσίας, ως προς τη θέση και το βάθος των τομών.
* Ο Γολγοθάς αρχίζει
Το πότε θα γίνουν οι δοκιμαστικές τομές καθορίζεται από έναν κατάλογο προτεραιότητας που ακολουθείται από την υπηρεσία. Αν κατά τις δοκιμαστικές τομές βρεθούν αρχαιολογικά ευρήματα τότε, κατά την απόλυτη κρίση της υπηρεσίας, διακόπτονται οι οικοδομικές εργασίες και οι δοκιμαστικές τομές της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και το οικόπεδο παίρνει σειρά για πλήρη ανασκαφή.
Αν σήμερα ένα οικόπεδο εγγραφεί στον κατάλογο για ανασκαφή, τότε σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, δηλαδή τον αριθμό των εγγεγραμμένων στον ανωτέρω κατάλογο οικοπέδων, το εργατοτεχνικό και επιστημονικό προσωπικό της υπηρεσίας, θα πρέπει ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου να περιμένει τουλάχιστον τρία ή τέσσερα χρόνια για να έλθει η σειρά του.
Οι ανασκαφικές εργασίες της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας διαρκούν κατά μέσον όρο περί τα δύο έτη εφόσον διαθέτει το ανάλογο εργατοτεχνικό προσωπικό και αρχαιολόγους, διαφορετικά η ανασκαφή διαρκεί από τέσσερα ως οκτώ έτη.
Η χρονική διάρκεια των ανασκαφών εξαρτάται από το μέγεθος του οικοπέδου, την αξία και το είδος των αρχαιολογικών ευρημάτων, τις καιρικές συνθήκες κτλ.
Μετά την ανασκαφή ακολουθεί αποτύπωση και αξιολόγηση των αρχαιολογικών ευρημάτων, που σημαίνει ότι το οικόπεδο δύναται:
* Να απαλλοτριωθεί, κάτι το οποίο σημαίνει ότι η υπόθεση περιέρχεται στην ευθύνη του υπουργείου Πολιτισμού με άγνωστη χρονική διάρκεια.
* Να δεσμευθεί κάποιο τμήμα του υπογείου του και να δοθεί κατά κανόνα δωρεάν στο υπουργείο Πολιτισμού, αφού συνήθως αποτελεί όρο του υπουργείου Πολιτισμού για την ανοικοδόμησή του.
* Να διατηρηθούν σε κατάχωση τα αρχαιολογικά ευρήματα.
* Να θεμελιωθεί η οικοδομή σε ορισμένες θέσεις που θα υποδείξει η υπηρεσία.
* Να καταστραφούν τα αρχαιολογικά ευρήματα, κάτι το οποίο συμβαίνει πολύ σπάνια.
Οπως αναφέρει ο κ. Πιπίνος στην εισήγησή του, η λύση της επιφανειακής θεμελίωσης ενός οικοπέδου θα μείωνε τον αριθμό των οικοπέδων που περιμένουν για ανασκαφή, αφού προτείνεται από τους ιδιοκτήτες αν και είναι οικονομικά ασύμφορη γι’ αυτούς.
Από την πλευρά τους οι ιδιοκτήτες ισχυρίζονται ότι η υπηρεσία έχει ήδη στη διάθεσή της μεγάλο αριθμό οικοπέδων για ανασκαφή, μεγάλες ενιαίες εκτάσεις που έχει απαλλοτριώσει σε διάφορες περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος ενώ οφείλει να αφήσει και για τις επόμενες γενεές οικόπεδα για ανασκαφή.
Το άρθρο 9 του ΚΝ 5351/1932 «Περί Αρχαιοτήτων» ορίζει ότι ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου έπειτα από παρέλευση διμήνου από την ημέρα διακοπής των οικοδομικών εργασιών δύναται να ζητήσει αποζημίωση από την Αρχαιολογική Υπηρεσία για στέρηση χρήσης.
«Το άρθρο 51 του ΚΝ 5351/1932 ορίζει ότι ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου έπειτα από παρέλευση διετίας από την ημέρα διακοπής των οικοδομικών εργασιών “δύναται να διαθέσει το κτήμα του κατά βούληση”.
Με την υπ’ αριθμόν 3893/1981 απόφαση της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία βασίζεται στο άρθρο 24 παρ. 1 και 6 του Συντάγματος, κρίθηκε η πιο πάνω διάταξη του άρθρου 51 του ΚΝ 5351/1932 αντισυνταγματική χωρίς να προχωρήσει όμως το υπουργείο Πολιτισμού στην κατάργηση του άρθρου 51 του ΚΝ 5351/32 με νόμο» τονίζει ο κ. Πιπίνος. Και συμπληρώνει ότι η απόφαση του ΣτΕ έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 17 του Συντάγματος που προστατεύει την ιδιωτική περιουσία. Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις που η Αρχαιολογική Υπηρεσία έχει δεσμεύσει οικόπεδα για δύο και τρεις δεκαετίες.
Ο κ. Πιπίνος προτείνει να δεσμευθεί το υπουργείο Πολιτισμού ώστε μετά παρέλευση διετίας από τη στιγμή που διακόπτεται η ανοικοδόμηση να δύναται ο ιδιοκτήτης «να διαθέτει το κτήμα του κατά βούληση» χωρίς το υπουργείο Πολιτισμού να έχει δικαίωμα ένστασης, διότι θεωρεί ότι το χρονικό διάστημα των δύο ετών είναι υπεραρκετό.
Σημειωτέον ότι η όλη δαπάνη του ιδιώτη (εφόσον αυτοχρηματοδοτήσει τις ανασκαφές) δεν έχει καμία φοροαπαλλαγή ενώ από τον φορολογικό νόμο υφίσταται η δυνατότητα δωρεάς χρημάτων προς το υπουργείο Πολιτισμού με πλήρη φοροαπαλλαγή.
