Από το «Oxygène» έως τα πρόσφατα VR/AR projects σας, έχετε επανεφεύρει τα όρια της ηλεκτρονικής μουσικής. Πώς αντιλαμβάνεστε σήμερα, στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, τη σχέση ανάμεσα στον δημιουργό και την τεχνολογία; Και ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη δημιουργική ευκαιρία, αλλά και τη μεγαλύτερη απειλή, που φέρνει η AI για τους καλλιτέχνες;
«Η τεχνολογία ήταν πάντα κομμάτι της δημιουργίας μου, ένα όργανο από μόνη της, όπως τα συνθεσάιζέρ μου, που διαμορφώνει όχι μόνο τον ήχο αλλά και ολόκληρο το οπτικό και σκηνικό σύμπαν των συναυλιών μου. Η περιέργεια και η ανάγκη μου να πειραματίζομαι με ωθούσαν πάντα να σπρώχνω την τεχνολογία όλο και πιο βαθιά μέσα στη δημιουργική διαδικασία: από την εξερεύνηση των ορίων του ήχου με immersive audio, μέχρι νέους τρόπους αντίληψης και εμπειρίας. Για ένα ανήσυχο μυαλό, το να “παίζει” με την τεχνολογία είναι πραγματική απόλαυση, και εγώ πάντα ένιωθα ότι εκεί ανήκω.
Με ενθουσιάζει πραγματικά που ζω σε αυτή την ξεχωριστή εποχή της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης! Κάποιοι καλλιτέχνες φοβούνται ότι η AI θα τους αντικαταστήσει. Εγώ, αντίθετα, την αγκαλιάζω. Μου αρέσει μάλιστα να την ονομάζω “Ενισχυμένη Φαντασία” (Augmented Imagination), γιατί δεν υποκαθιστά τη δημιουργικότητα αλλά την επεκτείνει. Για την αυριανή συναυλία μου στην Αθήνα, για παράδειγμα, τα οπτικά εφέ τα δημιούργησα εγώ με τη βοήθεια της AI, η οποία ανοίγει δρόμους που πριν από λίγα χρόνια μάς ήταν αδιανόητοι.
Η AI είναι ένα τεράστιο παράθυρο ευκαιριών για το μέλλον. Οπως όμως συνέβη σε κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση, χρειάζεται και όρια, κανόνες και ηθική. Η μεγαλύτερη ευκαιρία είναι η διεύρυνση της δημιουργικής παλέτας των καλλιτεχνών, ενώ η μεγαλύτερη απειλή είναι να αφήσουμε αυτό το ισχυρό εργαλείο να εξελιχθεί χωρίς έλεγχο. Αν τη χρησιμοποιήσουμε με σοφία, μπορεί να γίνει ένας από τους πιο εμπνευσμένους συμμάχους μας».
Ως Πρέσβης Καλής Θελήσεως της UNESCO, έχετε συνδέσει την τέχνη σας με παγκόσμια μηνύματα ειρήνης, αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής. Πώς μπορεί η μουσική, και ειδικότερα η ηλεκτρονική μουσική, να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα σε πολιτισμούς σε μια εποχή αυξανόμενων διχασμών; Και, με την ευκαιρία της επίσκεψής σας στην Ελλάδα, πώς βιώσατε τη γνωριμία σας με τη Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη στην UNESCO και τη συνεργασία σας;
«Δεν θεωρώ ότι η μουσική μου έχει από μόνη της τέτοια δύναμη. Ομως, επειδή είναι ορχηστρική, ξεπερνά φυσικά τα σύνορα της γλώσσας. Η ηλεκτρονική μουσική είναι σήμερα το ταχύτερα αναπτυσσόμενο μουσικό ρεύμα στην ιστορία και νιώθω χαρά και υπερηφάνεια που υπήρξα ένας από τους πρώτους που την έκαναν αγαπητή στο ευρύ κοινό. Μέσα από τις συναυλίες μου είχα την τύχη να ταξιδέψω σε όλον τον κόσμο και να γνωρίσω πολιτισμούς που διαμόρφωσαν την καλλιτεχνική μου πορεία.
Ως Πρέσβης Καλής Θελήσεως της UNESCO, προσπάθησα να αναδείξω μνημεία και τόπους παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και να φωτίσω τις οικουμενικές αξίες που αντιπροσωπεύουν. Σε αυτή την αποστολή είχα την τύχη να γνωρίσω και να συνεργαστώ με τη Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη, μια γυναίκα που υπήρξε πραγματική δύναμη ανθρωπιάς, αξιοπρέπειας και προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών. Η αφοσίωσή της, η πίστη της στην αλληλεγγύη και η ακούραστη δράση της την έκαναν φάρο ελπίδας. Για όλους εμάς τους Πρέσβεις Καλής Θελήσεως υπήρξε πρότυπο με τη δύναμή της, τη γενναιοδωρία της και το σπάνιο ήθος της».
Η σχέση σας με την Ελλάδα είναι μακρά και συμβολική και επισφραγίστηκε με τον «Υμνο στην Ακρόπολη» και τις δύο μνημειώδεις συναυλίες σας στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού για το Σωματείο «ΕΛΠΙΔΑ – Σύλλογος Φίλων Παιδιών με Καρκίνο». Επιστρέφετε τώρα για το SNF Nostos. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς η Αθήνα ως δημιουργικό περιβάλλον; Και πώς επηρεάζει την καλλιτεχνική σας προσέγγιση η παρουσία σας σε έναν τόπο με τόσο βαθιά ιστορική μνήμη;
«Πάντα με ενέπνεε ο Παρθενώνας και είναι τιμή μου που έχω στο ρεπερτόριό μου τον “Υμνο στην Ακρόπολη”, ένα έργο που έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου. Το παρουσίασα για πρώτη φορά σε εκείνες τις αξέχαστες βραδιές στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού για την “ΕΛΠΙΔΑ”, στιγμές που παραμένουν από τις πιο σημαντικές της καριέρας μου.
Το να επιστρέφω τώρα στην Αθήνα είναι πολύ συγκινητικό για εμένα. Θα μου λείψει η συνάντηση με την αγαπημένη μου φίλη Μαριάννα. Είναι η πρώτη φορά που έρχομαι μετά την απώλειά της και αυτό με αγγίζει βαθιά. Ομως το πνεύμα της θα βρίσκεται μαζί μου στη σκηνή. Γνωρίζω ότι η αγαπημένη της οικογένεια, η αφοσιωμένη ομάδα της και το Σωματείο “ΕΛΠΙΔΑ” συνεχίζουν να μεταδίδουν το φως της, τη συμπόνια της και το εξαιρετικό όραμά της.
Η Αθήνα υπήρξε πάντα ένα μοναδικό δημιουργικό περιβάλλον για εμένα. Είναι μια πόλη όπου η ιστορία, η φιλοσοφία και η τέχνη δεν είναι μακρινές μνήμες, αλλά ζωντανές παρουσίες. Νιώθεις το βάρος του χρόνου και την ενέργεια του ανθρώπινου επιτεύγματος σε κάθε πέτρα, σε κάθε δρόμο, σε κάθε ορίζοντα. Το να εμφανίζεσαι εδώ δεν είναι ποτέ απλώς μια συναυλία, είναι ένας διάλογος με έναν πολιτισμό που διαμόρφωσε τα θεμέλια της δικής μας κουλτούρας.
Το SNF Nostos Festival ενσαρκώνει αυτό το πνεύμα με τον πιο όμορφο τρόπο. Είναι μια γιορτή καινοτομίας, ανοιχτού πνεύματος και ανθρώπινης σύνδεσης, αξίες που συνδέονται βαθιά με τη δική μου καλλιτεχνική πορεία. Με πολλούς τρόπους, αντικατοπτρίζει ό,τι αγαπώ περισσότερο στην Αθήνα: είναι μια πόλη που κοιτάζει το μέλλον τιμώντας το παρελθόν της, ένας τόπος όπου η έμπνευση βρίσκεται παντού. Το να εμφανίζομαι στην Αθήνα ξανά είναι προνόμιο αλλά και μια επιστροφή που αγγίζει την καρδιά μου».
INFO
Jean-Michel Jarre,
στο πλαίσιο του Release Athens 2026 X SNF Nostos:
Πάρκο Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (Ξέφωτο), αύριο Δευτέρα, 22 Ιουνίου.
