Τα ζάρια και τα παιχνίδια τύχης πιστεύεται ότι πρωτοεμφανίστηκαν στον Παλαιό Κόσμο πριν από περίπου 6.000 χρόνια. Στην πραγματικότητα, ίσως εφευρέθηκαν πολύ νωρίτερα από τους αυτόχθονες της Αμερικής.
Μελέτη που δημοσιεύεται στο «American Antiquity» υποστηρίζει ότι εντόπισε εκατοντάδες οστέινα ζάρια από διάφορους πολιτισμούς της Βόρειας Αμερικής. Τα αρχαιότερα χρονολογούνται στα 12.200 με 12.800 χρόνια, στο τέλος της Εποχής των Παγετώνων, ενώ άλλα προέρχονται από την περίοδο της άφιξης των ευρωπαίων κατακτητών.
Τα περισσότερα από τα αντικείμενα που εξετάστηκαν βρίσκονταν σε μουσεία, όπως αυτό του Ιδρύματος Smithsonian, μέχρι σήμερα όμως είχαν αναγνωριστεί μόνο ως «πιόνια παιχνιδιών» ή δεν είχαν υποβληθεί σε προσεκτική εξέταση. Για να συμπεράνει αν επρόκειτο για ζάρια ή όχι, η μελέτη βασίστηκε σε μια λίστα με τις ιδιότητες 293 γνωστών ζαριών από μεταγενέστερες περιόδους, τα οποία είχαν περιγραφεί το 1907 από τον εθνογράφο Στιούαρτ Κάλιν στη μονογραφία του «Παιχνίδια των Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής».
Περισσότερα από 600 αντικείμενα διαπιστώθηκε ότι πληρούσαν τα κριτήρια. Σε αντίθεση με τα σημερινά κυβικά ζάρια, τα αρχαία αντίστοιχά τους ήταν επίπεδα με δύο όψεις. Η μία πλευρά έφερε σχέδια, χρώματα ή άλλες οπτικές ενδείξεις και ήταν η πλευρά που «μετρούσε» στο παιχνίδι. Τα ζάρια ρίχνονταν κατά ομάδες και το σκορ υπολογιζόταν με βάση το πόσα είχαν προσγειωθεί με την «καλή» πλευρά προς τα πάνω.
Η μελέτη υποδεικνύει ότι τα παιχνίδια αυτά παίζονταν ομαδικά, πιο συχνά από γυναίκες, μια παράδοση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα σε κάποιες κοινότητες αυτοχθόνων. Σε δελτίο Τύπου, το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, όπου πραγματοποιήθηκε η ανάλυση, έδωσε ως παράδειγμα ένα βίντεο στο YouTube, το οποίο δείχνει αγόρια και κορίτσια της φυλής Ναβάχο να παίζουν καθισμένα σε κύκλο.
Οι ιστορικοί των μαθηματικών θεωρούν ότι τα ζάρια ήταν η πρώτη ενασχόληση του ανθρώπου με την τυχαιότητα, προπομπός της θεωρίας των πιθανοτήτων, της στατιστικής και αργότερα της επιστημονικής σκέψης.
