Πρέπει να μας απασχολούν οι εξελίξεις στη Fed και ακόμα περισσότερο η απόφαση του Tραμπ να επιλέξει τον Κέβιν Γουόρς στην ηγεσία της; Σαφέστατα ναι. Κάθε φορά που η Fed προχωρεί σε αλλαγή του επιτοκίου πολιτικής στις ΗΠΑ, επηρεάζεται τόσο η αμερικανική όσο και η παγκόσμια οικονομία.
Ακαδημαϊκές μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αύξηση του επιτοκίου πολιτικής στις ΗΠΑ κατά μία ποσοστιαία μονάδα μειώνει το αμερικανικό ΑΕΠ κατά 0,7% εντός διετίας, ενώ το ΑΕΠ στις ανεπτυγμένες και αναδυόμενες οικονομίες μειώνεται, εντός τριετίας, κατά 0,5% και 0,8% αντιστοίχως. Λογικά, λοιπόν, κάθε μείωση των αμερικανικών επιτοκίων (που ο Τραμπ απαιτεί) θα μπορούσε να αυξήσει το παγκόσμιο ΑΕΠ μέχρι και 0,8% τα επόμενα έτη.
Οχι, όμως, απαραίτητα! Εάν, για παράδειγμα, οι διεθνείς επενδυτές ερμηνεύσουν την όποια μείωση των επιτοκίων στις ΗΠΑ ως αποτέλεσμα παράλογης πίεσης από τον αμερικανό πρόεδρο στη Fed (μην ξεχνάτε ότι ο Τραμπ απαιτεί μείωση του επιτοκίου πολιτικής στο… 1%!), τότε οι αγορές θα αντιδράσουν άσχημα. Το αποτέλεσμα; Μεγάλη αύξηση στο κόστος δανεισμού των ΗΠΑ και, κατά συνέπεια, στο κόστος δανεισμού της Βρετανίας αλλά και της ευρωζώνης λόγω της καλούμενης επίδρασης-ντόμινο. Κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι πιθανή νομισματική χαλάρωση στις ΗΠΑ ενδεχομένως να επηρεάσει αρνητικά την παγκόσμια οικονομία.
Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι κατά πόσο ο Κέβιν Γουόρς θα υποκύψει στις «νομισματικές πιέσεις» του προέδρου των ΗΠΑ. Εάν ο Γουόρς θελήσει να προστατέψει την… υστεροφημία του, δύσκολα βλέπω να καταστεί ένα απλό «πιόνι» στα χέρια του Τραμπ.
Ο Γουόρς πιστεύει ότι χαμηλότερα επιτόκια συμβαδίζουν με χαμηλότερο (αντί για υψηλότερο) πληθωρισμό επειδή η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επιφέρει τεράστια κέρδη παραγωγικότητας. Επειδή όμως η επίδραση της AI στα στατιστικά στοιχεία παραγωγικότητας δύσκολα εμφανίζεται ή εμφανίζεται με μεγάλη καθυστέρηση, ο Γουόρς δείχνει διατεθειμένος να «ποντάρει» σε μείωση επιτοκίων έτσι και αλλιώς.
Κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι, σε αντίθεση με τον νυν πρόεδρο της Fed Τζερόμ Πάουελ (ο οποίος δίνει μεγάλη βαρύτητα στα καταγεγραμμένα στατιστικά στοιχεία), ο Γουόρς θα ακολουθήσει, σύμφωνα με τον έγκριτο Κρις Γκάιλς των «Financial Times», τα καλούμενα… οικονομικά της πεποίθησης (conviction economics).
Η προαναφερθείσα παρατήρηση σίγουρα μου προκαλεί ανησυχία για την επερχόμενη θητεία του. Θα αναθεωρήσει ο Γουόρς την άποψή του περί μείωσης επιτοκίων εάν διαπιστώσει ότι τα conviction economics δεν του «βγαίνουν»;
Από την άλλη πλευρά, όμως, αρκετοί ελπίζουν ότι θα αποφύγουμε το «δράμα» των συνεχών φραστικών επιθέσεων του Τραμπ στον Πάουελ. Ξεχνούν, όμως, ότι ο ίδιος ο Πάουελ αποτέλεσε επιλογή του αμερικανού προέδρου στην ηγεσία της Fed.
Επειδή λοιπόν το αρνητικό παρελθόν έχει την ενοχλητική συνήθεια να εμφανίζεται και πάλι, θεωρώ πιθανή μια σύγκρουση Τραμπ – Γουόρς. Ο αμερικανός πρόεδρος σίγουρα θα χάσει την υπομονή του με τον Γουόρς εάν διαπιστώσει ότι ο τελευταίος και η Fed επιλέξουν μείωση επιτοκίων με πολύ προσεκτικά βήματα.
Ο κ. Κώστας Μήλας είναι καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο University of Liverpool.
