Το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για χιλιάδες νοικοκυριά και νέα ζευγάρια που διαπιστώνουν ότι η πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία γίνεται ολοένα και δυσκολότερη υπόθεση. Οι τιμές αγοράς και ενοικίασης αυξήθηκαν πάνω από 30% την τελευταία πενταετία, ενώ οι αυξήσεις στους μισθούς είναι σταθερά κάτω από την αύξηση του πληθωρισμού. Την ίδια στιγμή που εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα παραμένουν κενά, οι ασχολούμενοι με το real estate εκτιμούν ότι οι τιμές στην Ελλάδα θα αυξηθούν ακόμα περισσότερο τα επόμενα χρόνια (+10,1% μόνο το 2025).
Μέσα σε αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα, που πρώτο το ΠαΣοΚ ανέδειξε το 2022, η κυβέρνηση επέλεξε να απαντήσει με τα προγράμματα «Σπίτι μου» 1 και 2. Παρά τη μεγάλη ζήτηση και τις χιλιάδες προεγκρίσεις, πολλοί δικαιούχοι δεν κατάφεραν τελικά να αγοράσουν κατοικία, είτε επειδή δεν έβρισκαν διαθέσιμα ακίνητα είτε επειδή οι τιμές «ξαφνικά» αυξήθηκαν σημαντικά σε παλαιά διαμερίσματα και περιοχές όπου συγκεντρώθηκε η ζήτηση. Το αποτέλεσμα ήταν το μεγαλύτερο μέρος της κρατικής ενίσχυσης να απορροφηθεί από τις αυξημένες τιμές αγοράς, οι δικαιούχοι να ωφελούνται λίγο, οι ιδιοκτήτες αρκετά, με την κυβέρνηση σε ρόλο θεατή να πανηγυρίζει για την «απορρόφηση πόρων».
Τα ίδια λάθη και η ίδια λογική επαναλήφθηκαν και στο «Σπίτι μου ΙΙ», στο οποίο προστέθηκε και η αποτυχία εφαρμογής, με πάνω από 300 εκατ. ευρώ να μένουν αναξιοποίητα. Αντί για τον στόχο των περίπου 20.000 δανείων, οι εγκρίσεις περιορίστηκαν στις 13.461, με τη γραφειοκρατία να αποδεικνύεται το βασικότερο πρόβλημα για τους επίδοξους αγοραστές (ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτων κ.ά.). Για χιλιάδες πολίτες που είναι εγκλωβισμένοι στο δυσθεώρητο ιδιωτικό χρέος, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση είναι απαγορευμένη, με τις τράπεζες να προσαρμόζουν τους όρους συμμετοχής με βάση τα δικά τους κριτήρια, σε ένα – κατά τα άλλα – κοινωνικού χαρακτήρα πρόγραμμα.
Τελικά, η πρόωρη διακοπή του προγράμματος, μερικούς μήνες πριν από την λήξη του, ήρθε να τινάξει στον αέρα την όποια αξιοπιστία θα έπρεπε να διαθέτει μια δημόσια πολιτική. Χιλιάδες πολίτες που είχαν εμπιστευθεί το πρόγραμμα, είχαν προκαταβάλει χρήματα και είχαν οργανώσει την αγορά κατοικίας τους, βρίσκονται ξαφνικά εγκλωβισμένοι, πληρώνοντας το κόστος ενός πρόχειρου και αποτυχημένου κυβερνητικού σχεδιασμού. Ολα αυτά καταδεικνύουν ότι το πραγματικό πρόβλημα παραμένει το ότι η χώρα μας εξακολουθεί να στερείται μιας ολοκληρωμένης στεγαστικής πολιτικής.
Το ΠαΣοΚ θεωρεί ότι η πρόσβαση στην κατοικία δεν μπορεί να είναι κληρονομικό δικαίωμα για κάποιους ή να εξαντλείται σε επικοινωνιακού χαρακτήρα εξαγγελίες και συνεχόμενες αποτυχημένες κυβερνητικές παρεμβάσεις. Η δική μας πρόταση δίνει έμφαση στην αύξηση της προσφοράς και τη δημιουργία προσιτής κατοικίας. Με ένα συνεκτικό σχέδιο για την αξιοποίηση δημόσιας γης, την ενεργοποίηση κενών κατοικιών και τη δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας. Προτάσεις που βασίζονται στην εμπειρία πολλών χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, από την οποία, ωστόσο, αποκλίνει συνεχώς το «επιτελικό κράτος» του Μαξίμου, στο οποίο, σύντομα, θα κάνει πολιτική έξωση ο ελληνικός λαός.
Ο κ. Μιχάλης Κατρίνης είναι βουλευτής Ηλείας και τομεάρχης Αμυνας του ΠαΣοΚ-Κινήματος Αλλαγής.
