Η «γρήγορη μόδα» – η ταχύτατη παραγωγή φθηνών, μοντέρνων ρούχων από μεγάλες αλυσίδες προκειμένου να επωφεληθούν άμεσα από τη μόδα της εποχής – στην Αυστραλία έχει γίνει μια πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να την αποφύγει κανείς: κατά μέσο όρο, κάθε Αυστραλός αγοράζει 56 νέα ρούχα τον χρόνο, ενώ μόλις το 9% των κλωστοϋφαντουργικών απορριμμάτων ανακυκλώνεται. Περίπου 229,000 τόνοι ρούχων καταλήγουν κάθε χρόνο σε χωματερή με πολλά από αυτά να μην τα έχουμε φορέσει ποτέ.
Υπάρχουν πρωτοβουλίες, όπως το εθελοντικό πρόγραμμα διαχειριστικής ευθύνης «Seamless», που στοχεύουν να αντιστρέψουν την τάση αυτή, επιβάλλοντας υψηλότερο τέλος στις εταιρείες για κάθε προϊόν που κυκλοφορούν στην αγορά, αλλά υπάρχουν πολλά βήματα που πρέπει ακόμα να γίνουν. Στον τομέα του σχεδιασμού, οικολογικά ευαισθητοποιημένοι Αυστραλοί σχεδιαστές καινοτομούν: χρησιμοποιούν υφάσματα που διαφορετικά θα βρισκόντουσαν στα σκουπίδια, όπως αποκόμματα, λινά και vintage υλικά, για να δημιουργήσουν ρούχα με ελάχιστο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
«Οι Έλληνες καταναλωτές στρέφονται όλο και περισσότερο σε μεταχειρισμένα ρούχα, κάτι που έχει πολλαπλές ερμηνείες (με πιο απλές τη νοσταλγία και την ακρίβεια), αλλά σε κάθε περίπτωση αυτή η τάση μειώνει τη ζήτηση για νέα προϊόντα».
Στην Ελλάδα, η τάση της βιωσιμότητας στη μόδα ξεκίνησε πιο πρόσφατα απ’ ό,τι στην Αυστραλία αλλά κερδίζει έδαφος. Η Ερευνητική Μονάδα Βιώσιμης, Ηθικής & Κυκλικής Μόδας και Κλωστοϋφαντουργίας του Πανεπιστημίου Αθηνών εργάζεται για τη διαφάνεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες και προωθεί κυκλικά μοντέλα παραγωγής. Μέσω του έργου EcoFashionEU, περισσότερες από 60 ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις υποστηρίζονται για να υιοθετήσουν ανακυκλωτικές και κυκλικές πρακτικές, ενώ το VERDEinMED επενδύει σε υποδομές ανακύκλωσης κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στη Μεσόγειο.
Οι Έλληνες καταναλωτές στρέφονται όλο και περισσότερο σε μεταχειρισμένα ρούχα, κάτι που έχει πολλαπλές ερμηνείες (με πιο απλές τη νοσταλγία και την ακρίβεια), αλλά σε κάθε περίπτωση αυτή η τάση μειώνει τη ζήτηση για νέα προϊόντα, μια πολύ θετική εξέλιξη από περιβαλλοντική άποψη. Η χρήση εφαρμογών μεταπώλησης, όπως το Vinted, γίνεται όλο και πιο δημοφιλής, ιδιαίτερα στους νεότερους, ενώ εταιρείες όπως η Ergon Mykonos προωθούν σχεδιασμό χωρίς απόβλητα: χρησιμοποιούν ελληνικό βαμβάκι υφασμένο σε παραδοσιακούς αργαλειούς και δημιουργούν ρούχα κατά παραγγελία. Αυτή η θετική τάση δείχνει ότι οι νέες γενιές είναι πολύ πιο περιβαλλοντικά συνειδητές από τις προηγούμενες.
Συνοψίζοντας, ενώ η Αυστραλία παλεύει με την υπερκατανάλωση και τα χαμηλά ποσοστά ανακύκλωσης, η Ελλάδα οικοδομεί σταδιακά το βιώσιμο προφίλ της, εστιάζοντας στην καινοτομία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τις πολιτικές κυκλικής οικονομίας και τη στροφή των καταναλωτών προς τη μεταπώληση.
Αλλά και πέρα από τις δύο χώρες, θα ήταν ιδανικό να γίνει της… μόδας και σε παγκόσμιο επίπεδο η ενσωμάτωση της έννοιας «βιωσιμότητα» στη βιομηχανία της ένδυσης.
