Σε μια εξέλιξη την οποία πολλοί χαρακτήρισαν ιστορική για τον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης και της πνευματικής ιδιοκτησίας, η Anthropic συμφώνησε να καταβάλει 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε συγγραφείς και δικαιούχους για παράνομη χρήση των βιβλίων τους στην εκπαίδευση των μοντέλων της.
Η υπόθεση ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024, όταν τρεις γνωστοί συγγραφείς — η Άντρεα Μπαρτζ, ο Τσαρλς Γκρέμπερ και ο Κερκ Γουόλας Τζόνσον κατέθεσαν αγωγή κατά της Anthropic, της εταιρείας πίσω από το μοντέλο Claude.
Οι τρεις συγγραφείς κατηγόρησαν την εταιρεία ότι «κατέβασε» εκατομμύρια βιβλία από παράνομες, πειρατικές βιβλιοθήκες, όπως η Library Genesis (LibGen) και το Pirate Library Mirror (PiLiMi), δημιουργώντας μια τεράστια εσωτερική βάση δεδομένων, για την εκπαίδευση των AI συστημάτων της.
Ο δικαστής Γουίλιαμ Αλσαπ πιστοποίησε την υπόθεση ως «μαζική αγωγή» (class action), επεκτείνοντάς την σε εκατοντάδες χιλιάδες έργα — περίπου 482.000-500.000 βιβλία.
Αυτό μετέτρεψε μια αγωγή τριών ατόμων σε μια από τις μεγαλύτερες υποθέσεις πνευματικών δικαιωμάτων στην ιστορία των ΗΠΑ. Η Anthropic θεωρητικά ήταν εκτεθειμένη σε αποζημιώσεις δεκάδων δις δολαρίων, καθώς κάθε έργο μπορούσε να διεκδικήσει έως 150.000 δολάρια σε σταθερές αποζημιώσεις.
Οι όροι του συμβιβασμού
Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε τον Αύγουστο του 2025 και εγκρίθηκε οριστικά από ομοσπονδιακό δικαστή στο Σαν Φρανσίσκο στις 20 Ιουλίου 2026, προβλέπει:
- Καταβολή 1,5 δισ. δολαρίων συν τόκους σε ταμείο αποζημιώσεων.
- Περίπου 3.000 δολάρια ανά έργο (ανάλογα με τον αριθμό των έγκυρων αξιώσεων), με δυνατότητα αύξησης αν ο αριθμός των έργων είναι μικρότερος.
- Καταστροφή των παράνομων datasets από την Anthropic.
Ανάμεσα στους δικαιούχους περιλαμβάνονται συγγραφείς, εκδότες, κληρονόμοι και όσοι κατέχουν δικαιώματα αναπαραγωγής.
Μέχρι πρόσφατα, πάνω από 440.000 έργα είχαν ήδη διεκδικήσει το μερίδιό τους, ενώ η προθεσμία υποβολής αξιώσεων έληξε τον Μάρτιο του 2026.
Σημασία και αντιδράσεις
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη γνωστή συμφωνία αποζημίωσης σε υπόθεση πνευματικών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ. Οι υποστηρικτές την χαρακτηρίζουν νίκη για τους δημιουργούς, καθώς στέλνει σαφές μήνυμα ότι η χρήση πειρατικού υλικού δεν είναι «εύκολος δρόμος» για τις εταιρείες AI.
Η Anthropic ισχυρίστηκε ότι η εκπαίδευση των μοντέλων της με νόμιμα αποκτημένα βιβλία εμπίπτει στο fair use, αλλά η αποθήκευση και χρήση πειρατικών αντιγράφων ήταν το αδύναμο σημείο της.
Ωστόσο, δεν έλειψαν και οι επικρίσεις: ορισμένοι συγγραφείς θεώρησαν το ποσό «ψίχουλα» σε σχέση με το μέγεθος της παραβίασης, ενώ ένα σημαντικό μέρος (έως 25%) θα πάει σε δικηγορικά έξοδα.
Παρόλα αυτά, η συμφωνία ενισχύει την τάση για αδειοδοτημένη χρήση περιεχομένου στην AI, ενθαρρύνοντας νόμιμες αγορές αδειών αντί για «σκιώδεις» πηγές.
Η υπόθεση αναμένεται να επηρεάσει και άλλες εκκρεμείς αγωγές κατά εταιρειών όπως OpenAI, Meta και Google, σε μια εποχή που η ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και προστασίας δημιουργών δοκιμάζεται σκληρά.
Δεκάδες άλλες αγωγές
Ενώ η Anthropic πλήρωσε 1,5 δισ. δολάρια για να κλείσει την υπόθεση, ο πόλεμος των πνευματικών δικαιωμάτων στην τεχνητή νοημοσύνη μαίνεται σε πολλαπλά μέτωπα, με δεκάδες αγωγές εναντίον μεγάλων παικτών όπως OpenAI, Meta, Google, Stability AI και Midjourney.
Οι κατηγορίες περιστρέφονται γύρω από την παράνομη «χρήση» εκατομμυρίων έργων —βιβλία, άρθρα, φωτογραφίες, εικόνες— για την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, χωρίς άδεια ή αποζημίωση.
Η πιο ηχηρή αγωγή παραμένει αυτή των New York Times κατά της OpenAI και της Microsoft, που κατατέθηκε τον Δεκέμβριο του 2023. Η εφημερίδα κατηγορεί τις εταιρείες ότι χρησιμοποίησαν εκατομμύρια άρθρα της για την εκπαίδευση του ChatGPT, με αποτέλεσμα το μοντέλο να μπορεί να αναπαράγει σχεδόν αυτούσιο περιεχόμενο, απειλώντας τα έσοδα από συνδρομές και τη φήμη της.
Το 2025 ο δικαστής απέρριψε μεγάλο μέρος των αιτημάτων απόρριψης της OpenAI, επιτρέποντας τις κεντρικές αξιώσεις να προχωρήσουν. Το 2026 η υπόθεση συνεχίζεται με εντάσεις: οι εκδότες κατηγορούν την OpenAI για απόκρυψη αποδεικτικών στοιχείων και καταστροφή δεδομένων, ενώ η εταιρεία υπερασπίζεται το fair use.
Παράλληλα, υπάρχουν αγωγές από συγγραφείς εναντίον της OpenAI, που έχουν ενοποιηθεί και εστιάζουν στη χρήση πειρατικών βάσεων δεδομένων όπως το Books3. Παρόμοιες αγωγές έχουν κατατεθεί και κατά της Meta για το Llama.
Επίσης πολλές εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης που εστιάζουν στην παραγωγή εικόνων δέχονται σφοδρές επιθέσεις από δημιουργούς οπτικού υλικού.
Τρεις καλλιτέχνες κατηγορούν τις πλατφόρμες ότι εκπαίδευσαν τα μοντέλα τους (Stable Diffusion, Midjourney) mε εκατομμύρια έργα τέχνης από το DeviantArt και αλλού, χωρίς άδεια. Το δικαστήριο έχει επιτρέψει να προχωρήσουν αξιώσεις άμεσης παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων.
Η εταιρεία Getty κατηγορεί την εταιρεία Stability για αντιγραφή άνω των 12 εκατομμυρίων φωτογραφιών της, συμπεριλαμβανομένων μεταδεδομένων και υδατογραφημάτων. Η υπόθεση συνεχίζεται και βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο.
Disney και Universal εναντίον Midjourney (Ιούνιος 2025): Οι δύο κολοσσοί του κινηματογράφου κατέθεσαν αγωγή 110 σελίδων, κατηγορώντας την Midjourney για «μαζική οικειοποίηση» εμβληματικών χαρακτήρων (Elsa, Darth Vader, Minions κ.ά.). Παρόμοια αγωγή κατέθεσε και η Warner Bros εναντίον της εταιρείας Discovery.
Άλλες σημαντικές υποθέσεις
Επίσης έχουν γίνει αγωγές από εκδοτικούς οίκους και συγγραφείς εναντίον της Google για χρήση υλικού στην εκπαίδευση Gemini.
Συνολικά υπάρχουν περισσότερες από 50 ενεργές υποθέσεις πνευματικών δικαιωμάτων κατά εταιρειών AI στις ΗΠΑ, σε ποικίλα στάδια —από προδικαστικές κινήσεις έως εφέσεις.
Οι εταιρείες AI υπερασπίζονται συνήθως το fair use, ισχυριζόμενες ότι η εκπαίδευση των μοντέλων της δεν αντικαθιστά την αγορά των πρωτότυπων έργων. Οι δημιουργοί και εκδότες, αντίθετα, τονίζουν την οικονομική ζημιά, την απώλεια εσόδων και την ανάγκη αδειοδότησης.
Η υπόθεση της Anthropic δείχνει ότι η χρήση πειρατικού υλικού είναι το πιο αδύναμο σημείο, ενώ η νομιμότητα της εκπαίδευσης με νόμιμα αποκτημένα δεδομένα παραμένει ανοιχτό ζήτημα.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει τελική απόφαση σε ανώτατο επίπεδο, αλλά οι εξελίξεις αυτές πιέζουν προς κατεύθυνση αδειοδοτημένων αγορών περιεχομένου για AI. Ο δικαστικός «μαραθώνιος» συνεχίζεται, με πιθανές επιπτώσεις όχι μόνο για την τεχνολογία, αλλά και για το μέλλον της δημιουργίας περιεχομένου παγκοσμίως.
