Προστατεύουμε τα καλοκαίρια μας, ταξιδεύοντας στο Αιγαίο

Παρασκευή πρωί και μια ομάδα ανθρώπων, πολλοί εκ των οποίων για πρώτη φορά συναντιούνται, βρίσκεται στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος με προορισμό τη Νάξο, έχοντας ένα κοινό σκοπό: να γίνουν συμμέτοχοι σε μια δράση της Garnier, σε συνεργασία με την Περιβαλλοντική Οργάνωση All For Blue, για τον καθαρισμό παραλιών και βυθών στα πανέμορφα Κυκλαδονήσια.

Η ενέργεια αυτή αποτελεί ένα ανοιχτό κάλεσμα, μια προτροπή να «Κάνουμε Βουτιά στα Καλοκαίρια μας» με ενεργό τρόπο, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι το ελληνικό καλοκαίρι ανήκει σε όλους και έχουμε όλοι χρέος να το φροντίζουμε.

Είναι πολύ περίεργο, βασικά βαθιά στενάχωρο, το γεγονός ότι βρίσκεις τέτοιες ποσότητες σκουπιδιών σε αυτούς τους μικρούς παραδείσους. Πώς είναι δυνατόν να πετάς τις γόπες (προφανώς δεν αναφέρομαι στα ψάρια), να παρατάς τα πλαστικά μπουκαλάκια του νερού, τα κουτάκια από τα αναψυκτικά και να φεύγεις, έχοντας προηγουμένως απολαύσει ένα ηλιοβασίλεμα ή μια φεγγαράδα σε ένα τόσο ειδυλλιακό σκηνικό;

Διαβάζοντας την τελευταία εθνική αξιολόγηση για τα θαλάσσια απορρίμματα, που βασίζεται σε στοιχεία της περιόδου 2018-2023 στο πλαίσιο του Προγράμματος Παρακολούθησης της Οδηγίας-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική, διαπιστώνω και επισήμως την ιδιαίτερα επιβαρυμένη εικόνα για τις ελληνικές θάλασσες. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 100% των ακτών που παρακολουθούνται παρουσιάζει πυκνότητες απορριμμάτων τουλάχιστον πέντε φορές υψηλότερες από το ευρωπαϊκό όριο αναφοράς, ενώ το 94% των σημείων του θαλάσσιου βυθού καταγράφει συγκεντρώσεις τουλάχιστον διπλάσιες από το αντίστοιχο όριο.

Για αυτό ακριβώς, δράσεις όπως αυτή της Garnier αποκτούν ακόμα μεγαλύτερο νόημα, ειδικότερα επειδή επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, εμπλουτίζοντας το πρόγραμμα με νέα στοιχεία και προορισμούς. Για τη μάρκα, εξάλλου, η προστασία της φύσης για τις επόμενες γενιές είναι απόλυτη προτεραιότητα. Και επειδή το ελληνικό καλοκαίρι είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το γαλάζιο, το μήνυμα είναι σαφές: «Προστατεύουμε τις θάλασσές μας. Προστατεύουμε τα καλοκαίρια μας.»

Η σύνθεση της ομάδας περιελάμβανε ανθρώπους των media, της εταιρείας και φυσικά της οργάνωσης. Δεν μας πήρε καθόλου χρόνο για να γίνουμε όλοι μια παρέα, καθώς η καλή διάθεση και ο κοινός σκοπός μας έφερε όλους αμέσως κοντά, θυμίζοντας για άλλη μια φορά την αξία της ρήσης «ισχύς εν τη ενώσει».

Όσο οι άνθρωποι πιστεύουν σε υψηλά ιδανικά και αξίες, όσο ο σεβασμός (προς όλους και όλα όσα μας περιβάλλουν) πρωταγωνιστεί στον αξιακό μας κώδικα και όσο είμαστε αλληλέγγυοι και ενωμένοι, τότε πραγματικά μπορούμε να ελπίζουμε σε ένα καλύτερο αύριο.

Έτσι, σαλπάροντας για το Κουφονήσι ξεκίνησε η μικρή μας περιπέτεια.

Μέρα 1η: Κουφονήσι

Η εικόνα που βλέπει κάποιος όταν φτάνει σε αυτήν τη μικρή Κυκλάδα είναι μαγική. Τα νερά θυμίζουν Καραϊβική και νομίζεις ότι κάπως έτσι πρέπει να είναι ο παράδεισος αργότερα. Τα χρώματα, ως ένα νησί του συμπλέγματος που σέβεται τον εαυτό του, είναι: το γαλαζοπράσινο στα νερά, το λευκό των σπιτιών και το χρώμα της άμμου στο υπόλοιπο, με κάποιες μικρές δόσεις πρασίνου. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι είναι καλοκαίρι στις Κυκλάδες.

Άφιξη στο ξενοδοχείο και αμέσως σε παραλιακό γνωστό ταβερνάκι για να μαζέψουμε δυνάμεις και να μας γίνουν οι απαραίτητες συστάσεις. Η ομάδα της Garnier μας μίλησε πολύ εγκάρδια για αυτές τις δράσεις που τόσο πιστεύει και υποστηρίζει εμπράκτως όλα αυτά τα χρόνια. Πολλά από τα προϊόντα της εταιρείας άλλωστε πρωταγωνιστούν αυτήν την περίοδο, καθώς στόχος όλων ημών είναι να βρεθούμε σύντομα σε κάποια παραλία και να αφεθούμε στον ήλιο και τη θάλασσα. Αυτή η εικόνα βέβαια θα πρέπει να περιλαμβάνει τη σωστή συνθήκη: προστασία από τον ήλιο, απολαμβάνοντας ένα καθαρό και όμορφο (παρα)θαλάσσιο περιβάλλον.

Τη «σκυτάλη» στη συνέχεια την πήρε η ομάδα της οργάνωσης. Ιδρύτρια και ψυχή της All For Blue, η Κατερίνα Τοπούζογλου, με ένα τέτοιο πάθος για τη θάλασσα (και τους παρεξηγημένους καρχαρίες) που δεν μπορεί να μην περάσει στο τέλος της παρουσίασής της και στο σύστημά σου. Παγκόσμια πρωταθλήτρια στο παρελθόν στην Υποβρύχια Σκοποβολή, έξι φορές Πανελλήνια Πρωταθλήτρια στην Στατική Άπνοια, η μοναδική γυναίκα Προπονήτρια Α’ Επιπέδου Υποβρύχιων Δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, Εκπαιδεύτρια Ελεύθερης και Αυτόνομης Κατάδυσης, έχει αφοσιωθεί στην προστασία και ευαισθητοποίηση του κόσμου για τον μαγικό υδάτινο κόσμο.

Στο πλευρό της ο Βασίλης Καλογερόπουλος, πρωταθλητής ελεύθερης κατάδυσης με παγκόσμιο ρεκόρ στην υποβρύχια σκοποβολή, πρωταθλητής Ελλάδας στην κλασική κολύμβηση, προπονητής κολύμβησης και υποβρύχιου rugby, καθώς και εκπαιδευτής εκπαιδευτών στην ελεύθερη κατάδυση.

Η τρίτη και μικρότερη της παρέας Αντιγόνη Βασιλοπούλου, με 18 χρόνια προηγούμενης ενασχόλησης στη συγχρονισμένη κολύμβηση, αθλήτρια της Εθνικής Ομάδας Παρατριάθλου, διεθνολόγος, δύτρια και εισηγήτρια σεμιναρίων στην All For Blue, ήρθε να συμπληρώσει την εικόνα έκπληξης που περίμενε όλους εμάς: Μα πόση εμπειρία μαζεμένη έχει αυτή η ομάδα, πασπαλισμένη με όλο αυτό το πάθος για τη θάλασσα και τα πλάσματα που την κατοικούν;

Στις εικόνες και τα βίντεο που μας έδειξαν για όλα αυτά που περνάει ο απέραντος θαλάσσιος κόσμος από τους ανθρώπους, δεν έλειψαν και στιγμές που τα μάτια βούρκωσαν και στο πρόσωπο ζωγραφίστηκε ένα παράπονο, πλαισιωμένο με το αιώνιο μονολεκτικό ερώτημα: Γιατί;

Αφού έγιναν λοιπόν οι συστάσεις, ακολούθησε μια πρώτη ενημέρωση για τις δράσεις του τριημέρου που θα ξεκινούσαν ευθύς αμέσως.

Η πρώτη παραλία για καθαρισμό ήταν παραδίπλα και εμείς πιάσαμε αμέσως δουλειά. Στόχος ήταν να μαζέψουμε όσο περισσότερα σκουπίδια και αποτσίγαρα από την ακτή, με τους δύτες να αναλαμβάνουν τα σχετικά απορρίμματα στο βυθό της πανέμορφης παραλίας δίπλα από το λιμάνι.

Στη συνέχεια και βάσει του πρωτοκόλλου της οργάνωσης, όλα αυτά ζυγίζονται, καταγράφονται και μπαίνουν στο αρχείο της δράσης. Μέσα σε μία ώρα μαζέψαμε πολλά περισσότερα από όσα φανταζόμουν, από μία παραλία που αρχικά δεν φαινόταν ιδιαίτερα επιβαρυμένη από την ανθρώπινη παρουσία.

Για κλείσιμο της δράσης, στη δύση του ηλίου, ακολούθησε ένα σύντομο μάθημα γιόγκα στην παραλία για να ισορροπήσει σώμα και πνεύμα, μετά από μια τόσο γεμάτη ημέρα.

Μέρα 2η: Σχοινούσα, Ηρακλειά

Το επόμενο πρωί, από νωρίς βρεθήκαμε στο σκάφος για να μεταβούμε στην όμορφη Σχοινούσα. Εκεί αρχικά επισκεφτήκαμε τη χώρα και συγκεκριμένα μαζευτήκαμε στο καφενείο της Χαράς για να συναντήσουμε τη Μαρία, υπεύθυνη ενός πολιτιστικού Συλλόγου και καλλιεργήτρια φάβας η ίδια. Η μετανάστρια εξ Αθηνών, μας μίλησε για το νησί, τη φάβα και την αγάπη της για τον τόπο που είναι ακόμα πιο όμορφος τον χειμώνα.

Το βράδυ στο νησί θα είχε γλέντι, καθότι λάμβανε χώρα το 13ο Φεστιβάλ Φάβας, με μουσικές, ελεύθερη είσοδο και φυσικά άφθονη φάβα. Εμείς αρκεστήκαμε στο να δούμε ιδίοις όμμασι τα καζάνια που είχαν πάρει φωτιά και τις γυναίκες του νησιού εν δράσει. Η ζεστασιά και το καλωσόρισμα αυτών των γυναικών στα Μαγειρεία της Σχοινούσας μάς γέμισαν με μια μοναδική οικειότητα και νοσταλγική θαλπωρή, θυμίζοντάς μας την αληθινή κυκλαδίτικη φιλοξενία.

Στη συνέχεια κατεβήκαμε στην παραλία Αλμυρός για τον επόμενο καθαρισμό. Τα πράγματα ήταν καλύτερα από την προηγούμενη ημέρα αλλά το ζύγι για άλλη μια φορά έπιασε δουλίτσα.

Επόμενη στάση, Ηρακλειά. Ένα ακόμα μικρό διαμάντι του Αιγαίου, με τη γοητεία του να ξεπερνά τις σμαραγδένιες παραλίες του, καθώς η σύνδεσή του με την Οδύσσεια του Ομήρου, ως τόπος συνάντησης του Οδυσσέα με τον γίγαντα Πολύφημο, του προσθέτει ακόμα κάτι στο μυστήριο, ως κυκλαδίτικου εναλλακτικού προορισμού.

Εκεί, αφού καθαρίσαμε την προβλήτα και τον βυθό στο λιμάνι, βρεθήκαμε στα ψηλά για φαγητό και συγκεκριμένα στην Αρακλειά για απίθανες ελληνικές γεύσεις δια χειρός του σεφ Γιάννη Γαβαλά που μοιράστηκε σκέψεις για τον τόπο του και τη αξεπέραστη γαστρονομία της Μεσογείου.

Η ώρα είχε περάσει, ο καιρός δεν έλεγε να ηρεμήσει και η επιστροφή για το Κουφονήσι κράτησε περισσότερο, δίνοντάς μας όμως χρόνο να απολαύσουμε το ηλιοβασίλεμα εν πλω, με φόντο τις Μικρές Κυκλάδες. Μα πόση μαγική είναι η Φύση και πόσο αλήθεια είμαστε παρόντες σε όλα αυτά τα θαύματα που συμβαίνουν καθημερινά μπροστά μας;

Μέρα 3η: Νάξος

Η τελευταία ημέρα της δράσης μας βρήκε στην κοσμοπολίτικη Νάξο. Από νωρίς είχαμε αφήσει το Κουφονήσι για να βρεθούμε με το σκάφος στην παραλία Καλαντό. Εκεί θα έκλεινε ο γύρος των δράσεων, με παράλληλο καθαρισμό παραλίας και βυθού. Όλοι μας, εξοπλισμένοι με τα ειδικά γάντια και τους ειδικούς σάκους συλλογής απορριμμάτων καθαρίσαμε την περιοχή, που έδειχνε και ήταν πιο ταλαιπωρημένη από τις προηγούμενες παραλίες. Μαζέψαμε, ζυγίσαμε και πετάξαμε στον σωστό κάδο όλα αυτά τα σκουπίδια που επιβάρυναν το όμορφο τοπίο.

Η συνέχεια στην παραδοσιακή Απείρανθο, το χωριό ψηλά στις βραχώδεις πλαγιές της ανατολικής Νάξου, τόπο καταγωγής του αγωνιστή Μανώλη Γλέζου και του πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη.

Εκεί, στα όμορφα σοκάκια, επισκεφθήκαμε τον Συνεταιρισμό Παραδοσιακής Τέχνης Γυναικών Απεράθου (όπως χαρακτηριστικά λένε οι ντόπιοι το χωριό τους) για να μιλήσουμε για την τέχνη του αργαλειού που όλο και χάνεται με τα χρόνια. Η συγκίνηση στα μάτια των γυναικών του Συνεταιρισμού, καθώς μοιράζονταν την αγωνία τους για το μέλλον της παράδοσής τους, μας άγγιξε βαθιά. Όπως μας είπαν, κάποιες παραδόσεις δεν θα αντέξουν στην επόμενη γενιά, όσο και αν προσπαθούν οι παλαιότερες να περάσουν την αγάπη τους για την παράδοση και την αξία ενός χειροποίητου αντικειμένου. Μάλιστα, τον χειμώνα διενεργούν και σχετικά σεμινάρια με μικρή όμως απήχηση.

Και επειδή Νάξος χωρίς τη φοβερή κουζίνα της δεν νοείται, βρεθήκαμε στον Αμοργινό για απίθανες γεύσεις και επίσκεψη στους χώρους που φτιάχνουν τα μοναδικά τυριά και αλλαντικά τους.

Η ώρα είχε περάσει και ο δρόμος προς το ξενοδοχείο ήταν ανοικτός. Η ξεκούραση ήταν απαραίτητη, καθώς οι μέρες ήταν τόσο γεμάτες που έδιναν την αίσθηση ενός διευρυμένου χρόνου.

Η ώρα της απογραφής

Αλλά τώρα ήρθε η ώρα να μοιραστώ μαζί σας τα εντυπωσιακά αποτελέσματα που πετύχαμε όλοι μαζί, ξεπερνώντας κάθε προσδοκία και στόχο που είχαμε θέσει, αποδεικνύοντας τη δύναμη της συλλογικής προσπάθειας!

Συνολικά, καθαρίστηκαν 12.194 τ.μ. παραλιών και βυθών, ενώ συλλέχθηκαν περισσότερα από 90 κιλά απορριμμάτων.

Από τους παράκτιους καθαρισμούς που πραγματοποιήθηκαν σε Κουφονήσι, Σχοινούσα, Νάξο και Ηρακλειά, σε μέρη που με την πρώτη ματιά έδειχναν καθαρά, συγκεντρώθηκαν 675 αποτσίγαρα, δεκάδες πλαστικά μπουκάλια και κουτάκια αναψυκτικών, συσκευασίες τροφίμων, αμέτρητα πλαστικά καλαμάκια και πολλά ακόμα κιλά σκουπιδιών που βρήκαν τον δρόμο τους για τους κάδους απορριμμάτων (…και όμως υπάρχουν σχεδόν σε όλες τις παραλίες για όποιον ενδιαφέρεται να τους εντοπίσει).

Στους υποβρύχιους καθαρισμούς σε αυτά τα γαλαζοπράσινα νερά, οι δύτες της οργάνωσης περισυνέλλεξαν διάφορα κομμάτια από αλιευτικούς εξοπλισμούς, λάστιχο και εξάτμιση αυτοκινήτου, μπουκάλια και κουτάκια, πλαστικά μιας χρήσης όλων των ειδών, χαλί, πετσέτα, μπάλα και μια ελληνική σημαία που μάταια προσπαθούσε να κυματίσει στο βυθό.

Με όλα τα παραπάνω ευρήματα γίνεται αντιληπτό, ότι η ανάγκη για συνεχή προστασία και φροντίδα των ελληνικών –και όχι μόνο- θαλασσών είναι επισταμένη και μας αφορά όλους.

Αυτό το οδοιπορικό στις Κυκλάδες που τόσο πολύ αγαπάμε ήταν μοναδικό, όπως μοναδική ήταν η φιλοξενία από την ομάδα της Garnier (του ομίλου L‘Oréal Hellas). Οι άνθρωποι φρόντισαν και την τελευταία λεπτομέρεια για να ζήσουμε στο μέγιστο την εμπειρία μιας δράσης που ξεκίνησε στη θάλασσα, προχώρησε στην στεριά και συνάντησε τους ανθρώπους των νησιών και τις ιστορίες τους.

Ελπίζουμε και ευχόμαστε όλες αυτές οι πρωτοβουλίες να συνεχίσουν, να μεγαλώνουν, να εξελίσσονται ώστε κάποια στιγμή να μην χρειάζονται άλλο.

Ευχαριστούμε για όλα Garnier, ευχαριστούμε All For Blue που υπάρχετε και εμπνέετε τους ανθρώπους. Και δεν ξεχνάμε το κοινό μας σύνθημα για το φετινό καλοκαίρι: «Κάνε Βουτιά στα Καλοκαίρια μας» γιατί… «Προστατεύουμε τις θάλασσές μας. Προστατεύουμε τα καλοκαίρια μας.»

Εις το επανιδείν.