Το 2015 ήταν η στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ μεταμορφώθηκε από κόμμα διαμαρτυρίας σε δύναμη εξουσίας, καβαλώντας την αντιμνημονιακή οργή μιας εξαντλημένης κοινωνίας και εξαργυρώνοντάς την σε κυβερνητική ορμή. Η σύμπραξη με τους ΑΝΕΛ, ιδεολογικά παράδοξη αλλά πολιτικά αποκαλυπτική, έδειξε πως ο θυμός και η υπόσχεση μιας εύκολης ρήξης μπορούσαν τότε να ενώσουν ακόμη και δυνάμεις από αντίθετες όχθες.
Η μετάβαση, όμως, από τη διαμαρτυρία στην εξουσία αποδείχθηκε απότομη. Η διακυβέρνηση έφερε γρήγορα τον ΣΥΡΙΖΑ αντιμέτωπο με τη σκληρή δημοσιονομική πραγματικότητα της εποχής και, κατ’ επέκταση, με τα όρια των υποσχέσεών του. Η σύγκρουση με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, το δημοψήφισμα και η τελική αποδοχή ενός νέου προγράμματος προσαρμογής αποτέλεσαν τις όψεις μιας βίαιης πολιτικής ενηλικίωσης, με βαρύ κόστος για την κοινωνία και μακροχρόνιο τίμημα για το ίδιο το κόμμα.
Το τίμημα αυτό αποτυπώθηκε καθαρότερα κατά την περίοδο της αντιπολίτευσης. Η στρατηγική αμηχανία της περιόδου 2019–2023, που βασίστηκε στην προσδοκία μιας αυτόματης κυβερνητικής φθοράς και στην κατάπτωση της Νέας Δημοκρατίας με τη λογική του «ώριμου φρούτου», αντί για την οικοδόμηση μιας αξιόπιστης εναλλακτικής πρότασης, οδήγησε στη διπλή εκλογική συντριβή και στην παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα, πυροδοτώντας έκτοτε διαδοχικές διασπάσεις, τους εσωτερικούς κλυδωνισμούς της περιόδου Κασσελάκη, την απώλεια της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης και, τελικά, τη μετατροπή μιας εκλογικής κρίσης σε βαθιά εικόνα πολιτικής αποσύνθεσης, όπως αποτυπώνει το ανελέητο κύμα αποχωρήσεων στελεχών που αναζητούν πλέον πολιτική στέγη στο νέο εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού.
Τα κομματικά δράματα, λένε, ξεπερνιούνται και αποδραματοποιούνται όταν γίνεται αντιληπτό ότι το κόμμα που φυλλορροούσε είχε ήδη πάψει να υπηρετεί ζωντανές κοινωνικές ανάγκες. Οι αλλεπάλληλες αποχωρήσεις προσώπων που πορεύτηκαν επί χρόνια μαζί με τον ΣΥΡΙΖΑ μοιάζουν, έτσι, να ομολογούν κάτι δύσκολο, ότι δηλαδή ο ιστορικός του κύκλος έχει πλέον κλείσει. Η πολιτική ζωή θα συνεχιστεί, όπως συμβαίνει πάντα, αλλά η εποχή που γέννησε και ανέδειξε τον ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως έχει ήδη τελειώσει.
