Νέα πολεμική ανάφλεξη σημειώνεται στη θαλάσσια δίοδο-κλειδί για την παγκόσμια ενέργεια. Τρία δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από βλήματα την Τρίτη στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τον βρετανικό στρατό. Πρόκειται για το πιο σοβαρό κύμα επιθέσεων σε μία μόνο ημέρα, από τα τέλη Απριλίου, κύμα που απειλεί να παραλύσει τη ναυσιπλοΐα, τη στιγμή που η διεθνής κοινότητα ήλπιζε σε εξομάλυνση της αγοράς.
Η αντίδραση των ΗΠΑ ήταν ακαριαία: Μόλις λίγες ώρες μετά τα πλήγματα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακάλεσε την 60ήμερη άδεια που είχε εκδώσει τον προηγούμενο μήνα, η οποία επέτρεπε προσωρινά στο Ιράν να πουλάει πετρέλαιο, παρά τις κυρώσεις, στο πλαίσιο μιας ενδιάμεσης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.
Το χρονικό των επιθέσεων και η εμπλοκή του Κατάρ
Σύμφωνα με το Κέντρο Θαλάσσιων Εμπορικών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO):
- Το πρώτο τάνκερ, το οποίο μετέφερε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από το Κατάρ, δέχθηκε πλήγμα στο αριστερό μηχανοστάσιο, κοντά στο Λίμαχ του Ομάν, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά.
- Το δεύτερο τάνκερ (πετρελαιοφόρο) χτυπήθηκε στην αριστερή του πλευρά, καθώς έβγαινε από τα Στενά, στα σύνορα Ομάν-Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
- Το τρίτο τάνκερ επλήγη από drone, στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.
Αν και τα άλλα δύο πλοία υπέστησαν ζημιές, δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί και συνέχισαν την πορεία τους.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση άφησε να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη κρύβεται πίσω από το χτύπημα στο καταριανό πλοίο, υποστηρίζοντας ότι αγνόησε τις προειδοποιήσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη ανάληψη ευθύνης. Έντονη ήταν η αντίδραση της Ντόχα, με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζέντ Αλ Ανσάρι, να κάνει λόγο για «απαράδεκτη επίθεση» και «κατάφωρη παραβίαση» του διεθνούς δικαίου, καθιστώντας το Ιράν πλήρως υπεύθυνο.
Ο πόλεμος των «διαδρομών» και το τελεσίγραφο Τραμπ
Το Ιράν επιμένει ότι μόνο η δική του εγκεκριμένη διαδρομή στα Στενά είναι ασφαλής και απαιτεί να ελέγχει τα πλοία και να εισπράττει τέλη διέλευσης, κάτι που ανατρέπει πρακτικές δεκαετιών. Αντίθετα, οι ΗΠΑ, οι χώρες του Κόλπου και ο ΟΗΕ υποστηρίζουν μια εναλλακτική διαδρομή κοντά στις ακτές του Ομάν.
Η ένταση χτύπησε κόκκινο μετά τις δηλώσεις του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τον Λευκό Οίκο, ο οποίος έστειλε σαφές τελεσίγραφο στην Τεχεράνη:
«Θα πρέπει να κάνουν συμφωνία, αλλιώς θα τελειώσουμε τη δουλειά. Προτιμώ τη συμφωνία γιατί δε θέλω να επηρεαστούν 91 εκατομμύρια άνθρωποι. Όμως, μπορούμε να γκρεμίσουμε τις γέφυρές τους σε μία ώρα. Μπορούμε να εξουδετερώσουμε την ενεργειακή τους τροφοδοσία».
Στον «πάγο» οι διαπραγματεύσεις ένεκα πένθους
Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον πλήρη τερματισμό του πολέμου (ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου) βρίσκονται πλέον σε τέλμα. Πηγές αναφέρουν ότι οι διπλωματικές επαφές έχουν παγώσει μέχρι να ολοκληρωθεί η ταφή του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή, στην αρχή του πολέμου.
Την Τρίτη, εκατοντάδες χιλιάδες πιστοί κατέκλυσαν την ιερή σιιτική πόλη Κομ, κρατώντας αφίσες του Χαμενεΐ και του γιου του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος είναι ο νέος Ανώτατος Ηγέτης της χώρας. Ο Μοτζτάμπα δεν έχει εμφανιστεί δημόσια, καθώς φημολογείται ότι κρύβεται, αφού τραυματίστηκε στην ίδια επιδρομή που σκότωσε τον πατέρα του. Στην κηδεία, το πλήθος ξέσπασε σε συνθήματα, ζητώντας τον θάνατο του Ντόναλντ Τραμπ.
Η σορός του Χαμενεΐ μεταφέρθηκε το βράδυ της Τρίτης στη Νατζάφ του Ιράκ, όπου προγραμματίζονται νέες πομπές περιφοράς, πριν επιστρέψει την Πέμπτη στο Ιράν για την τελική ταφή στο ιερό του Ιμάμ Ρεζά στη Μασχάντ.
