Σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού βρίσκεται η επιστημονική κοινότητα, καθώς οι ωκεανοί του πλανήτη κατέγραψαν τον φετινό Ιούνιο, τις πιο υψηλές θερμοκρασίες που έχουν παρατηρηθεί ποτέ στην ιστορία των μετρήσεων.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που ανακοίνωσαν το παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής (C3S) και η διεύθυνση θαλασσών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος, η κλιματική κρίση σε συνδυασμό με την επανεμφάνιση του φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο οδηγούν τον πλανήτη σε μια νέα, επικίνδυνη φάση.
Ιούνιος από «σίδερο»: Έσπασε το φράγμα των 20,9°C
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών, οι οποίοι καλύπτουν τα δύο τρίτα του πλανήτη, άγγιξε τον Ιούνιο τους 20,98° Κελσίου. Η τιμή αυτή καταρρίπτει το προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ που είχε καταγραφεί το 2024 (20,89° Κελσίου).
Παράλληλα, τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρώτο εξάμηνο του 2026 είναι συνολικά το δεύτερο θερμότερο στα χρονικά, πίσω μόνο από την αντίστοιχη περίοδο του 2024.
«Οι τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσαν να καταδεικνύουν ότι αρχίζει μια νέα φάση, που μας οδηγεί, για ακόμη μια φορά, σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής του C3S. «Με τις θερμοκρασίες των ωκεανών σε αυτά τα επίπεδα και το Ελ Νίνιο στον ορίζοντα, πιθανόν θα δούμε κι άλλα ρεκόρ να καταρρίπτονται τους επόμενους μήνες».
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο απειλεί με νέα ακραία φαινόμενα
Η ζώνη που δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα είναι ο τροπικός Ειρηνικός (κεντρικό και ανατολικό τμήμα), όπου η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 26,91° Κελσίου για το πρώτο εξάμηνο.
Το Ελ Νίνιο, το οποίο πήρε το όνομά του από τον μικρό Ιησού, καθώς παραδοσιακά κορυφώνεται κοντά στα Χριστούγεννα, εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια. Φέτος, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέχρι τα τέλη της χρονιάς, ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα από τα πιο ισχυρά που έχουν καταγραφεί ποτέ, προκαλώντας παγκοσμίως:
- Παρατεταμένες ξηρασίες
- Καταστροφικές πλημμύρες
- Πρωτόγνωρα ρεκόρ ζέστης
Στο «κόκκινο» το 82% των θαλασσών – Συναγερμός για τη Μεσόγειο
Οι ωκεανοί λειτουργούν ως ο μεγάλος «ρυθμιστής» του κλίματος, απορροφώντας το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προέρχεται από την ανθρώπινη δραστηριότητα (καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα). Ωστόσο, οι αντοχές τους εξαντλούνται.
Από τις αρχές του έτους, στα τέσσερα πέμπτα (82%) της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως καταγράφονται θαλάσσιοι καύσωνες, οι οποίοι μάλιστα, στο μισό της επιφάνειας, χαρακτηρίζονται από «ισχυροί έως ακραίοι».
Η κατάσταση στη Μεσόγειο είναι ιδιαίτερα ανησυχητική:
- Ως μια κλειστή και εξαιρετικά ευάλωτη θάλασσα, η Μεσόγειος βίωσε κύματα ζέστης στο 98% της επιφάνειάς της, κατά το πρώτο εξάμηνο.
- Τον Ιούνιο, σημειώθηκε ιστορικό ρεκόρ, με τη θερμοκρασία να φτάνει τους 23,34° Κελσίου.
- Στη βορειοδυτική Μεσόγειο, ο πρόσφατος καύσωνας εκτόξευσε τις τιμές κατά 5,2° Κελσίου, πάνω από τα φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα, ως απόρροια των ακραίων θερμοκρασιών που έπληξαν την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Θνητότητα ειδών και «καύσιμο» για σφοδρές καταιγίδες
Οι επιπτώσεις αυτής της θερμικής ασφυξίας είναι ήδη ορατές και απειλητικές σε δύο μέτωπα:
- Καταστροφή της θαλάσσιας ζωής: Οι θαλάσσιοι καύσωνες προκαλούν μαζικούς θανάτους σε είδη της θαλάσσιας πανίδας, που δεν μπορούν να μετακινηθούν εύκολα, όπως τα κοράλλια, οι αχινοί και τα μαλάκια.
- Παραγωγή ακραίων καιρικών φαινομένων: Η υπερθέρμανση των υδάτων απελευθερώνει τεράστια ποσά ενέργειας στην ατμόσφαιρα. Η υπηρεσία Κοπέρνικος τονίζει ότι αυτό το φαινόμενο λειτουργεί ως «καύσιμο», που αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο για πιο βίαιες και καταστροφικές καταιγίδες, με τη λεκάνη της Μεσογείου να βρίσκεται άμεσα στο στόχαστρο.
