ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν να σταματήσουν τις πρόσφατες εχθροπραξίες στον Κόλπο και να ανανεώσουν τις συνομιλίες σχετικά με τη διαμάχη τους για τα Στενά του Ορμούζ, όπως μετέδωσε την Κυριακή το Axios. Πρόκειται για μια κίνηση που θα μπορούσε να βάλει τέλος στα εκατέρωθεν πλήγματα, τα οποία απειλούσαν να καταστρέψουν την ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία.
Οι δύο πλευρές σχεδιάζουν να συναντηθούν την Τρίτη στο Κατάρ, ανέφερε το Axios, επικαλούμενο ανώτερο αξιωματούχο των ΗΠΑ. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει άμεσα την είδηση, ενώ ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Το χρονικό της κλιμάκωσης και οι απειλές Τραμπ
Η επιστροφή στη διπλωματία ακολουθεί αρκετές ημέρες επιθέσεων και αντιποίνων, οι οποίες ξεκίνησαν όταν ιρανικό βλήμα έπληξε φορτηγό πλοίο στα Στενά του Ορμούζ, την Πέμπτη. Έκτοτε, ΗΠΑ και Ιράν κατηγορούν αλλήλους για παραβίαση της ενδιάμεσης εκεχειρίας, που είχε συμφωνηθεί στις 17 Ιουνίου.
Νωρίς την Κυριακή, το Ιράν εξαπέλυσε πυραύλους και drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Η επίθεση σημειώθηκε λίγο αφότου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να «αφανίσει» την ιρανική ηγεσία, εάν δεν τηρούσε τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
«Μπορεί να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου δε θα μπορούμε πλέον να είμαστε λογικοί και θα αναγκαστούμε να ολοκληρώσουμε στρατιωτικά τη δουλειά που ξεκινήσαμε με μεγάλη επιτυχία», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πριν από το δημοσίευμα του Axios, προσθέτοντας: «Αν συμβεί αυτό, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα υπάρχει πια!».
Η ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία 14 σημείων είχε ως στόχο να σταματήσει τις μάχες, τις οποίες ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και να ανοίξει ξανά τα Στενά, ενόσω θα προχωρούσαν οι συνομιλίες για ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το «αγκάθι» με τα δεσμευμένα κεφάλαια
Δείγμα της ευθραυστότητας της συμφωνίας αποτελεί το γεγονός ότι το Ιράν ακύρωσε τις τεχνικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ, που είχαν προγραμματιστεί για την Κυριακή. Η Τεχεράνη επικαλέστηκε τις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον της χώρας και ανεκπλήρωτους όρους του Μνημονίου Συνεργασίας.
«Ένας από τους λόγους, για παράδειγμα, είναι ο έλεγχος του αν έχουμε πρόσβαση στα αποδεσμευμένα κεφάλαια. Αν δεν υπάρχει πρόσβαση, τότε αυτός ο όρος δεν έχει εκπληρωθεί», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ο Μεντί Φαζαελί, μέλος του Γραφείου Διατήρησης και Έκδοσης του Έργου του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν.
Μπαράζ επιθέσεων και το «μέτωπο» του Λιβάνου
Παράλληλα, το Ισραήλ δήλωσε την Κυριακή ότι έπληξε εκ νέου την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καταστρέφοντας υπόγειες υποδομές σε χωριό του νότιου Λιβάνου. Το πλήγμα αυτό ακολούθησε μια άλλη επίθεση το Σάββατο, αμέσως μετά την πρόσφατη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τον Λίβανο την Παρασκευή, μια εκεχειρία που το Ιράν θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση για να αντέξει η ευρύτερη συμφωνία.
Λίγο νωρίτερα, ο αμερικανικός στρατός είχε ανακοινώσει ότι έπληξε ξανά το Ιράν, ώρες μετά την επίθεση σε δεξαμενόπλοιο στα Στενά του Ορμούζ, την πιο κρίσιμη θαλάσσια οδό ενέργειας παγκοσμίως, την οποία η Τεχεράνη έχει κλείσει σε μεγάλο βαθμό, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
«Κόλαση τις επόμενες ημέρες»
Πριν από τη συμφωνία για τις συνομιλίες στο Κατάρ, η ένταση είχε χτυπήσει «κόκκινο». Ένας γύρος διαμεσολαβητικών συνομιλιών, υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, είχε πραγματοποιηθεί στην Ελβετία, πριν από μια εβδομάδα, με την Ουάσιγκτον να αίρει κάποιες κυρώσεις, όμως οι μάχες αναζωπυρώθηκαν.
Περίπου μια ώρα μετά την ανάρτηση του Τραμπ, ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι η αεράμυνα του αντιμετώπιζε επιθέσεις με πυραύλους και drones, ενώ το Μπαχρέιν ανέφερε ότι ήχησαν σειρήνες. Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) επιβεβαίωσαν ότι οι ναυτικές και αεροπορικές τους δυνάμεις στόχευσαν αμερικανικές βάσεις, προειδοποιώντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή «θα γνωρίσουν την κόλαση τις επόμενες ημέρες».
Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε τις επιθέσεις στο Reuters, σημειώνοντας πάντως πως δεν αναφέρθηκαν απώλειες ή σοβαρές ζημιές στις αμερικανικές εγκαταστάσεις. Λίγο αργότερα, ωστόσο, οι σειρήνες ήχησαν ξανά στο Μπαχρέιν, όπου ιρανικό πλήγμα προκάλεσε ζημιές σε κτίριο κατοικιών στην επαρχία Μουχαράκ, χωρίς ευτυχώς θύματα. Το Μπαχρέιν κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να συνεδριάσει εκτάκτως.
Το Κατάρ ανακοίνωσε ότι ένας πολίτης του έχασε τη ζωή του και ένας άλλος τραυματίστηκε από θραύσματα σε πλοίο που είχε εξαφανιστεί το Σάββατο, λόγω των «στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή», χωρίς να προσδιορίσει την ακριβή τοποθεσία ή τον υπαίτιο.
