Αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν συναντήθηκε στις Βρυξέλλες για πρώτη φορά με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια εξέλιξη που οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατήγγειλαν ως προσπάθεια νομιμοποίησης των ισλαμιστών, αλλά που η ΕΕ υπερασπίστηκε ως ένα βήμα για τη διευκόλυνση της επιστροφής των αιτούντων άσυλο που έχουν απορριφθεί.
Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της δεν έχουν αναγνωρίσει την κυβέρνηση των Ταλιμπάν από τότε που η ένοπλη οργάνωση επέστρεψε στην εξουσία πριν από πέντε χρόνια, έπειτα από 20 χρόνια πολέμου κατά της κυβέρνησης που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ και δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Η ΕΕ υπερασπίζεται την απόφαση της
Ωστόσο, οι Βρυξέλλες υπερασπίζονται την απόφαση τους για περιορισμένες συνομιλίες με τις «de facto αρχές» του Αφγανιστάν, ως αναγκαίες για την απέλαση αιτούντων άσυλο που έχουν διαπράξει εγκλήματα ή θεωρούνται επικίνδυνοι.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι στη συνάντηση στις Βρυξέλλες συμμετείχαν αξιωματούχοι της Επιτροπής και 15 κράτη-μέλη της ΕΕ. Η συνάντηση ακολούθησε μια άλλη συνάντηση που είχε πραγματοποιηθεί στην Καμπούλ τον Ιανουάριο.
«Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Σουηδία συμπροήδρευσαν στην τεχνικού επιπέδου συνάντηση σήμερα στις Βρυξέλλες με τεχνικού επιπέδου εκπροσώπους των de facto αρχών του Αφγανιστάν που είναι αρμόδιοι για επιστροφές και επανεισδοχή», ανέφερε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν.
Τι λέει το ΥΠΕΞ των Ταλιμπάν
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Αφγανιστάν περιέγραψε την ατζέντα ως ευρύτερη, αναφέροντας ότι περιλάμβανε πιθανή προξενική παρουσία στην ΕΕ, επανέναρξη προξενικών υπηρεσιών για Αφγανούς στην Ευρώπη και «την ανάγκη για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης».
Η συνάντηση δημιούργησε «ελπίδα για την ανάπτυξη μιας θετικής δυναμικής με στόχο τη διασφάλιση των προξενικών δικαιωμάτων των Αφγανών που διαμένουν στο εξωτερικό», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος Αμπντούλ Καχάρ Μπαλκί.
Επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τον Μπαλκί, την οποία είδε το Reuters, ανέφερε ότι οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν «στην επιστροφή και επανεισδοχή Αφγανών υπηκόων χωρίς δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ».
Έντονες αντιδράσεις
Η επίσκεψη επικρίθηκε έντονα από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και από αρκετούς Ευρωπαίους πολιτικούς, οι οποίοι υποστήριξαν ότι τέτοιου είδους επαφές ενδέχεται να νομιμοποιούν το καθεστώς και να υπονομεύουν θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ.
«Η Ευρώπη δεν πρέπει να νομιμοποιήσει ένα καθεστώς υπεύθυνο για μία από τις χειρότερες κρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο», δήλωσε η Αφγανή νομπελίστρια Ειρήνης Μαλάλα Γιουσαφζάι σε ανάρτησή της στο Χ.
Πέρα από το ζήτημα της νομιμοποίησης των Ταλιμπάν, η συνάντηση προκαλεί αντιδράσεις και για τις πιθανές συνέπειές της.
«Η πιο προφανής και επικίνδυνη συνέπεια είναι ότι Αφγανοί θα επιστρέφουν από την ΕΕ και θα αντιμετωπίζουν διώξεις από τους Ταλιμπάν μετά την επιστροφή τους», δήλωσε ο Τζεφ Κρισπ, επικεφαλής πολιτικής ανάπτυξης και αξιολόγησης της UNHCR και επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Βελγίου είχε εκδώσει βίζα που επέτρεψε στους Αφγανούς εκπροσώπους να εισέλθουν στη χώρα μόνο για μία ημέρα, περιορίζοντας την παρουσία τους σε βελγικό έδαφος και όχι σε όλη τη ζώνη Σένγκεν της ΕΕ.
Από την επιστροφή τους στην εξουσία, οι Ταλιμπάν έχουν περιορίσει σταδιακά τα δικαιώματα, περιορίζοντας την ελευθερία μετακίνησης των γυναικών, απαγορεύοντας την εκπαίδευση κοριτσιών πέρα από το δημοτικό σχολείο και εφαρμόζοντας νόμους «ηθικής» που περιορίζουν την ελευθερία έκφρασης και την πρόσβαση στην εργασία.
