Μετά από 107 ημέρες καταστροφικού πολέμου, που λύγισε την παγκόσμια οικονομία, οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται πως προχωρούν σε μια ιστορική ανακωχή.
Ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ ανακοίνωσε ότι η συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών είναι πλέον γεγονός, ανοίγοντας ξανά τα Στενά του Ορμούζ, με την επίσημη τελετή υπογραφής να αναμένεται την Παρασκευή 19/6 και να ακολουθούν πιο λεπτομερείς πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με τον Σαρίφ Ιράν και ΗΠΑ δεν έχουν επιβεβαιώσει την είδηση ότι η συμφωνία είναι πλέον σε ισχύ.
Following intensive talks, we are pleased to announce that the Peace Deal between the United States of America and Islamic Republic of Iran has been REACHED. Both sides have declared the immediate and permanent termination of military operations on all fronts, including in…
— Shehbaz Sharif (@CMShehbaz) June 14, 2026
Γιατί είναι σημαντική η συμφωνία
Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η συμφωνία αναμένεται να παρατείνει την κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες, να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ και να ξεκινήσει πυρηνικές συνομιλίες μετά από 107 ημέρες πολέμου αναφέρει το Axios.
To μνημόνιο συνεργασίας θα αποτελέσει το μεγαλύτερο διπλωματικό επίτευγμα του πολέμου και θα κερδίσει χρόνο για να διευθετηθούν τα πιο ακανθώδη ζητήματα γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η συμφωνία αναμενόταν να υπογραφεί ηλεκτρονικά την Κυριακή, μετά από μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, ενώ ο Σαρίφ δήλωσε ότι η επίσημη τελετή θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στην Ελβετία.
Ανάσα για την παγκόσμια ενέργεια, το αγκάθι των Στενών
Σε γενικότερο πλαίσιο, αν η συμφωνία αντέξει, θα μπορούσε να αμβλύνει το παγκόσμιο ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος.
Η συμφωνία έχει σχεδιαστεί για να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ωστόσο, αφήνει βασικά πυρηνικά ζητήματα προς διαπραγμάτευση για τους επόμενους δύο μήνες. Στην πράξη, η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών ενδέχεται να μην είναι άμεση, καθώς η αποναρκοθέτηση, η επισκευή των υποδομών και η εγγύηση της ασφάλειας θα μπορούσαν να απαιτήσουν χρόνο πριν την πλήρη επιστροφή στους όγκους ναυσιπλοΐας.
Οι όροι της συμφωνίας και το μέτωπο του Λιβάνου
Αναλύοντας τη συμφωνία, αυτή προβλέπει ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα διαπραγματευτούν για τον εμπλουτισμό πυρηνικών του Ιράν και τη διάθεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του κατά τη διάρκεια του παραθύρου των 60 ημερών.
Οι ΗΠΑ θα δεσμευτούν να συζητήσουν την ελάφρυνση των κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, με την ελάφρυνση αυτή να αναμένεται να συνδεθεί με τη συμμόρφωση του Ιράν.
Η κατάπαυση του πυρός περιλαμβάνει επίσης τις μάχες μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, οι οποίες αναζωπυρώθηκαν και πάλι την Κυριακή.
Η παρούσα κατάσταση διαμορφώνεται έπειτα από ένα ρευστό και ασταθές τελικό στάδιο. Το Ισραήλ έπληξε στόχους της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό λίγες ώρες πριν από την αναμενόμενη υπογραφή, προκαλώντας ιρανικές απειλές για αποχώρηση από τη συμφωνία.
Το στοίχημα των 60 ημερών και οι επιφυλάξεις των σκληροπυρηνικών
Όσον αφορά τα επόμενα βήματα, οι δύο πλευρές έχουν δώσει στον εαυτό τους προθεσμία 60 ημερών για να καταλήξουν σε μια τεχνική συμφωνία σχετικά με τον τρόπο υποβάθμισης του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, καθώς και για το πάγωμα και την παρακολούθηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν στο μέλλον. Αυτό αποτελεί ένα δύσκολο έργο, δεδομένου του πόσο επίπονο ήταν να επιτευχθεί το κατά πολύ λιγότερο λεπτομερές μνημόνιο συνεργασίας.
Η πλευρά των ΗΠΑ επιμένει ότι το Ιράν έχει κίνητρο να καταλήξει σε μια τελική συμφωνία, επειδή η άρση των κυρώσεων και η πρόσβαση στα παγωμένα κεφάλαια εξαρτώνται από την πρόοδο στο πυρηνικό μέτωπο. Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι σκληροπυρηνικοί στις ΗΠΑ και το Ισραήλ ανησυχούν ότι δεν θα υπάρξει ποτέ τελική συμφωνία και ότι ο πόλεμος θα τελειώσει με τα πυρηνικά ζητήματα να παραμένουν άλυτα.
