«Γεννήθηκα στον προσφυγικό καταυλισμό της Κάκουμα στην Κένυα, οι γονείς μου είναι Νοτιοσουδανοί».
Έτσι ξεκινάει το βίντεο της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αυστραλίας, στο οποίο οι παίκτες που απαρτίζουν τη σύνθεση των «Socceroos» για το Μουντιάλ αναφέρονται καθένας στην εθνοτική του καταγωγή, σε ένα είδος οπτικοποιημένου μηνύματος υπέρ της σύγχρονης πολυπολιτισμικής ταυτότητας της χώρας.
Πρόκειται για ενέργεια που στην παρούσα συγκυρία, διαβάζεται κι ως πολιτική δήλωση πλήρως αντιπαραθετική στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.
Πολιτικοποίηση
Το συγκεκριμένο βίντεο, κυκλοφόρησε λίγα 24ωρα πριν το ντεμπούτο της εθνικής ομάδας στη φάση των ομίλων, όπου τελικά τα «καγκουρό» επικράτησαν 2-0 της Τουρκίας. Σε αυτό, όλοι οι ποδοσφαιριστές του αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος, αποκαλύπτουν τον τόπο γέννησής τους και καταγωγής τους, με τον Αουέρ Μαμπίλ, να ξεκινά την αφήγηση.
Ακολουθούν οι γεννημένοι σε Μπρίσμπεϊν και Καμπέρα αλλά με αφρικανικές ρίζες, Λούκας Χέρινγκτον και Τζέισον Γκέρια, ο τουρκοκυπριακής καταγωγής Αζίζ Μπεχίτς, ο γεννημένος στη Σκωτία Κάμερον Μπέρτζες, ο Μίλος Ντέγκενεκ, γεννημένος στην Κροατία, μέλος της σερβικής μειονότητας, που μετανάστευσε με τους γονείς του το 2000 στην Αυστραλία.
Όλοι τους καταλήγουν επαναλαμβάνοντας τη φράση «από όπου κι αν έρχεσαι, το ποδόσφαιρο είναι για όλους», με τον κεντρικό μέσο Τζάκσον Ιρβάιν να σημειώνει ότι «οι Socceroos [σ.σ. προσωνύμιο της εθνικής ομάδας] δεν είναι απλά μια ομάδα αλλά αντιπροσωπευτική εικόνα της σύγχρονης Αυστραλίας».
Δεν είναι πρώτη φορά που οι αυστραλοί ποδοσφαιριστές τοποθετούνται επί κοινωνικών και πολιτικών ζητημάτων. Στο Μουντιάλ του 2022, που έγινε στο Κατάρ και το οποίο θεωρήθηκε από πλήθος ανθρωπιστικών οργανώσεων εφιάλτης ως προς τα εργασιακά δικαιώματα, οι ίδιοι είχαν παρέμβει με βιντεοσκοπημένη ομαδική δήλωση, όπου δήλωναν τη συμπαράστασή τους στις «δοκιμασίες» που αντιμετώπιζαν οι μετανάστες εργάτες, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως «δεν είναι απλοί αριθμοί».
Παράλληλα, εξέφραζαν την υποστήριξή τους στα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, επισημαίνοντας ότι στη χώρα της Μέσης Ανατολής «δεν είναι κανείς πραγματικά ελεύθερος να αγαπά όποιον θέλει». Και κατέληγαν υπογραμμίζοντας ότι «υπάρχουν παγκόσμιες αξίες που θα πρέπει να καθορίζουν τις ποδοσφαιρικές αξίες, όπως ο σεβασμός, η αξιοπρέπεια, η εμπιστοσύνη και το θάρρος».
Τραμπ παντού
Η ειδοποιός διαφορά της σημερινής παρέμβασης ωστόσο έγκειται στο γεγονός ότι γίνεται εν μέσω του πιο πολιτικοποιημένου Μουντιάλ, με την ελεύθερη μετακίνηση φιλάθλων, δημοσιογράφων και αξιωματούχων να αντιμετωπίζει ισχυρότατους περιορισμούς εξαιτίας της μεταναστευτικής πολιτικής της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η απόφαση των αμερικανικών αρχών να μην κάνουν δεκτή τη βίζα του κορυφαίου σομαλού διαιτητή Ομάρ Αμπντουλκαντίρ Αρτάν, ο οποίος επρόκειτο να γράψει ιστορία ως ο πρώτος ρέφερι από τη Σομαλία που θα σφύριζε σε τελική φάση Μουντιάλ, θεωρείται η χαρακτηριστικότερη αλλά όχι μοναδική, αφού η Ένωση Διεθνούς Αθλητικού Τύπου (AIPS) κάνει λόγο με επιστολή του προέδρου της για «αμέτρητα και απαράδεκτα» περιστατικά, παραπέμποντας σε αντίστοιχες αρνήσεις έκδοσης βίζας σε ιρανούς και αφρικανούς δημοσιογράφους και φωτογράφους που επρόκειτο να καλύψουν τη διοργάνωση.
Μεγάλη ανησχία υπάρχει και για την παρουσία της διαβόητης Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής (ICE), η βίαιη δράση της οποίας θεωρείται αποτρεπτικός παράγοντας για μετανάστες που διαβιούν στις ΗΠΑ κι ειδικότερα την ισπανόφωνη κοινότητα, που θεωρείται η φιλικότερη προς το άθλημα.
Σε αυτό το πλαίσιο, και με τον Ντόναλντ Τραμπ να αφήνει βαθύ αποτύπωμα στο τουρνουά, η ιδιαίτερα δραστήρια Αυστραλία δε θα μπορούσε να αφήσει αναπάντητη τη συγκυρία. Στις αρχές Απριλίου ο προαναφερθείς Ιρβάιν, από τους πλέον έμπειρους αυστραλούς διεθνείς, ιδιαίτερα ενεργός σε ζητήματα κοινωνικής και έμφυλης ισότητας, είχε καταφερθεί κατά του ίδιου του αμερικανού προέδρου, χαρακτηρίζοντας προ μηνών την απόφαση της FIFA να του απονείμει ειδικό βραβείο ειρήνης «παρωδία, που διακωμωδεί τις προσπάθειες μας το ποδόσφαιρο να εξελιχθεί σε παράγοντα θετικής αλλαγής για τον πλανήτη».
Και δεν πρόκειται για τη μοναδική εμπλοκή του φαινομένου Τραμπ στη χώρα. Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών καταγράφουν αλματώδη αύξηση του εθνικιστικού, αντιμεταναστευτικού κόμματος «Ένα Έθνος». Το κόμμα, επικεφαλής του οποίου είναι η γερουσιαστής του Κουίνσλαντ, Πολίν Χάνσον, υποστηρίζει την υιοθέτηση σκληρότερης μεταναστευτικής πολιτικής, την επιστροφή στις παραδοσιακές μορφές ενέργειας έναντι των ανανεώσιμων πηγών, την κατοχύρωση του δικαιώματος στην οπλοκατοχή, την απαγόρευση της μπούρκας και άλλων ενδυμάτων πλήρους κάλυψης του προσώπου σε δημόσιους χώρους.
Το γεγονός ότι το κόμμα απολαμβάνει της στήριξης του πλουσιότερου ατόμου της χώρας, της δισεκατομμυριούχου Τζίνα Ράινχαρτ, χορηγού επιφανών αρνητών της κλιματικής κρίσης και δεδηλωμένη θαυμάστρια του Τραμπ, επιβεβαιώνει τις εκλεκτικές συγγένειες με την πολιτική φιλοσοφία του τραμπισμού. Και καθιστά πραγματικό γρίφο το πως η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της χώρας θα διαχειριστεί την προοδευτική, φιλελεύθερη εικόνα που έχει επίμονα καλλιεργήσει στο μέλλον, προσεχές και απώτερο.
