Τον Αστερίξ, τον Οβελίξ, τον δρυΐδη Πανοραμίξ και ολόκληρη την κοινότητα των ανυπότακτων Γαλατών, έτοιμους για νέες καλοκαιρινές περιπέτειες μέσα στο εμβληματικό χωριό τους, μπορούν να συναντήσουν μικροί και μεγάλοι επισκέπτες στο Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών μέχρι τον Αύγουστο.
Ο ευρηματικός ήρωας και οι σύντροφοί του, που γεννήθηκαν το 1959 από τους Ρενέ Γκοσινί και Αλμπέρ Ουντερζό, παρουσιάζονται στο βγαλμένο – σαν από παραμύθι κάστρο – του Μουσείου Παιχνιδιών «μέσα από μια σπάνια, περιορισμένης έκδοσης σύνθεση που δεν φοβάται ούτε τις ρωμαϊκές λεγεώνες ούτε τη σκόνη του χρόνου», όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει το Μουσείο στην ανακοίνωσή του.
Ένα συλλεκτικό παιχνίδι στο φως
Η σύνθεση είναι μέρος της συλλεκτικής σειράς «Uderzo: Mini & Village Astérix» της γαλλικής εταιρείας Pixi & Cie Γαλλία, δεκαετία 1990, και ένα από τα μόλις 500 αριθμημένα σύνολα, με μεταλλικές φιγούρες ζωγραφισμένες στο χέρι, που αποτυπώνουν με μοναδική λεπτομέρεια τον αγαπημένο κόσμο του κόμικ. Αυτή η υπέροχη σύνθεση και ο διαχρονικός κόσμος του Αστερίξ αποτελούν μέρος της δράσης «Παιχνίδια στο Φως», που ξεκίνησε φέτος τον Φεβρουάριο, «λόγω της ανάγκης να βγουν από τους αποθηκευτικούς χώρους του Μουσείου σημαντικά παιχνίδια που δεν είχαν μέχρι σήμερα παρουσιαστεί στο κοινό, εξαιτίας του μεγάλου όγκου της συλλογής του», όπως λέει στο «Β» η κα Μαίρη Βέργου, υπεύθυνη του Μουσείου Παιχνιδιών.
Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών
Για να καταλάβει κανείς πόσο επιτακτική είναι αυτή η ανάγκη να βγουν «παιχνίδια στο φως», αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι στο μουσείο εκτίθενται περίπου 3.500 παιχνίδια, ενώ στις αποθήκες φυλάσσονται περισσότερα από 25.000 παιχνίδια και αντικείμενα της παιδικής ηλικίας. Παράλληλα, στόχος της νέας δράσης του Μουσείου είναι να αναδειχθούν και αντικείμενα που, παρότι εκτίθενται ήδη, δεν έχουν λάβει την προσοχή που τους αξίζει ως προς τη σημασία τους. Η φιλοσοφία πίσω από την πρωτοβουλία αυτή; «To παιχνίδι δεν αποτελεί μόνο μέσο ψυχαγωγίας, αλλά και ένα πολύτιμο κομμάτι της συλλογικής μνήμης και του πολιτισμού, καθώς συνδέει γενιές, αφηγείται ιστορίες και μεταφέρει τις αξίες, τους φόβους, τα όνειρα και τις επιθυμίες κάθε εποχής», επισημαίνει η κα Βέργου.
Κάθε τρίμηνο, λοιπόν, παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών ένα διαφορετικό παιχνίδι από τη συλλογή, ώστε να φωτιστεί η διάσταση του παιχνιδιού ως φορέα πολιτισμού, φαντασίας και ανθρώπινης επικοινωνίας. Στην τρέχουσα ενότητα, που θα διαρκέσει έως τα τέλη Ιουλίου (το Μουσείο κλείνει τον Αύγουστο για τις καλοκαιρινές διακοπές), κεντρική θέση κατέχει ο Αστερίξ με το συλλεκτικό παιχνίδι του 1997. Καθώς το αρχικό κουτί της συσκευασίας του είχε καταστραφεί όταν έγινε η δωρεά, στην προθήκη όπου εκτίθεται επιλέχθηκε να αναπαραχθεί το χαρακτηριστικό κόκκινο της αρχικής συσκευασίας, ώστε να αποδοθεί όσο γίνεται πιο πιστά η ατμόσφαιρα και η αισθητική του αντικειμένου.
Το Χωριό του Αστερίξ
Ο Αστερίξ ως παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο για τη φιλία
Γιατί όμως επιλέχθηκε ο Αστερίξ και το γαλατικό του χωριό ως πρόταση για παιχνίδι αυτή την περίοδο; Το συγκεκριμένο παιχνίδι προερχόμενο από τον αποθηκευτικό χώρο του Μουσείου, δεν είχε εκτεθεί ποτέ ξανά. Υπάρχει, μάλιστα, η σκέψη να βρεθεί στο μέλλον μία μόνιμη θέση γι’ αυτό μέσα στο Μουσείο, όταν ολοκληρωθεί η τρέχουσα δράση, καθώς πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο αντικείμενο που αξίζει να το γνωρίσουν περισσότεροι επισκέπτες «Ο Αστερίξ επιλέχθηκε όχι μόνο επειδή είναι ένας ιδιαίτερα αγαπητός ήρωας, αλλά και επειδή αποτελεί ένα παγκόσμιο πολιτιστικό σύμβολο που μιλά για τη φιλία, τη συλλογικότητα, την αντίσταση, το χιούμορ και την ανάγκη να διατηρεί κανείς την ταυτότητά του ακόμη και απέναντι στις δυσκολίες», μας λέει η υπεύθυνη του Μουσείου Παιχνιδιών. «Πρόκειται για έναν ολόκληρο μικρόκοσμο γεμάτο χαρακτήρες, οι οποίοι, παρά τις διαφορές τους, λειτουργούν ως κοινότητα».
Αυτό είναι και ένα από τα στοιχεία που θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά από τους ανθρώπους του Μουσείου: μέσα από τις εικόνες, τα αντικείμενα και τις αναφορές στον κόσμο του Αστερίξ, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν έναν διαχρονικό ήρωα, ενώ οι μεγαλύτεροι μπορούν να ξαναθυμηθούν στιγμές από τη δική τους παιδική ηλικία.
Το Χωριό του Αστερίξ
Το έκθεμα δεν περιορίζεται σε μία μόνο σκηνή, αλλά αναπαριστά διάφορες καθημερινές εικόνες από τη ζωή στο γαλατικό χωριό: τον ψαρά Καταλφαβητίξ με τα ψάρια του, τον Κακοφωνίξ, τον Δρυίδη Πανοραμίξ που ανακατεύει τον μαγικό ζωμό και άλλες χαρακτηριστικές μορφές και μικρές ιστορίες που συγκροτούν τον κόσμο του Αστερίξ.
Το Συμπόσιο των Γαλατών
Παράλληλα με την παρουσίαση του εκθέματος, οργανώθηκε και μια συμμετοχική δράση εμπνευσμένη από το «Συμπόσιο των Γαλατών», κατά την οποία μικροί και μεγάλοι κλήθηκαν να συμμετάσχουν ενεργά, στήνοντας με σύνολα της Playmobil όλοι μαζί μια μεγάλη γιορτινή σκηνή εμπνευσμένη από το γαλατικό χωριό και τους ήρωες του Αστερίξ. Η ανταπόκριση του κοινού ήταν πολύ μεγάλη και ιδιαίτερα συγκινητική, σχολιάζει η κα Βέργου. Η εγκατάσταση αυτή παραμένει στην αυλή του μουσείου μέχρι το τέλος της δράσης, στα τέλη Ιουλίου, και συνεχίζει να εξελίσσεται με τη συμμετοχή των επισκεπτών, αφού τα παιδιά μπορούν να τη στήσουν, να την αλλάξουν, να τη μεταμορφώσουν και να δημιουργήσουν τις δικές τους ιστορίες.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οικογένειες μοιράστηκαν αναμνήσεις, ενώ πολλά παιδιά γνώρισαν για πρώτη φορά τους ήρωες του γαλατικού χωριού με τους οποίους είχαν μεγαλώσει οι γονείς τους. Οι γονείς αγκάλιασαν τη δράση με ενθουσιασμό, καθώς ο Αστερίξ αποτελεί για πολλούς ένα ιδιαίτερα αγαπημένο κομμάτι της παιδικής τους ηλικίας και συνδέεται άμεσα με την ανάγνωση των κόμικς. Τα μικρότερης ηλικίας παιδιά έμαθαν λεπτομέρειες για τη δημιουργία του μικρόσωμου αλλά ευφυούς αντι-ήρωα Αστερίξ και του ψηλού, δυνατού συντρόφου του Οβελίξ, που κουβαλά μόνιμα την υπερδύναμη του μαγικού ζωμού, από τον σεναριογράφο Ρενέ Γκοσινί και τον σκιτσογράφο Αλμπέρ Ουντερζό.
Το συλλεκτικό παιχνίδι «Το χωριό του Αστερίξ» στο Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών.
Στη δράση συμμετείχαν παιδιά από περίπου 5 έως 15 ετών, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο κόσμος του Αστερίξ εξακολουθεί να αγγίζει διαφορετικές ηλικίες. «Το παιχνίδι δεν ανήκει αποκλειστικά στην παιδική ηλικία. Αντίθετα, αποτελεί μια πανανθρώπινη γλώσσα, ίσως την πρώτη κοινή γλώσσα όλων, επειδή βοηθά τους ανθρώπους να φαντάζονται, να μαθαίνουν, να θυμούνται και να έρχονται πιο κοντά μεταξύ τους, ανεξάρτητα από φύλο, καταγωγή ή εμπειρίες», τονίζει η κα Μαίρη Βέργου.
Σε μια εποχή όπου τα παιδιά περνούν ολοένα και περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες, η αξία του φυσικού παιχνιδιού γίνεται ακόμη πιο αισθητή. Η τεχνολογία αναγνωρίζεται ως πολύ σημαντική και χρήσιμη, όμως τονίζεται η ανάγκη να υπάρχει μέτρο, ώστε τα παιδιά να συνεχίσουν να παίζουν, να δημιουργούν παιχνιδοκατασκευές με τα χέρια τους και να κοινωνικοποιούνται. Αυτό ακριβώς επιδιώκει και η συγκεκριμένη δράση του μουσείου: να φέρει τους ανθρώπους πιο κοντά μέσα από το παιχνίδι.
Και τι πιο ωραίο και χαρακτηριστικό της ανθρώπινης επιθυμίας για συλλογικότητα και επικοινωνία από το σκηνικό με το χωριό του Αστερίξ και το «Συμπόσιο των Γαλατών»; Mια εμβληματική, επαναλαμβανόμενη σε κάθε κόμικ εικόνα, η οποία προσφέρεται ως ανοιχτό εικονογραφημένο βιβλίο στους επισκέπτες, που μπορούν να μπουν στον φανταστικό κόσμο της να παίξουν, να τον ξαναστήσουν και να δημιουργήσουν τις δικές τους αφηγήσεις με τους ήρωες.
Το Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών σκοπεύει να συνεχίσει τη συγκεκριμένη δράση με ξεχωριστές θεματικές ενότητες που θα ανακοινωθούν το φθινόπωρο και θα ξεκινήσουν τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με την υπεύθυνη του Μουσείου, Μαίρη Βέργου, η φιλοσοφία παραμένει η ίδια: κάθε επιλογή γίνεται με βάση το μήνυμα κάθε επιλεγμένου παιχνιδιού, καθώς το παιχνίδι, πέρα από τη χαρά που προσφέρει, μυεί τα παιδιά όσο πιο ομαλά γίνεται στον κόσμο των ενηλίκων και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τις κοινωνικές και ηθικές αξίες κάθε εποχής.
Αν θα έπρεπε να συνοψιστεί σε μία φράση το μήνυμα του συλλεκτικού χωριού του Αστερίξ, αυτό θα ήταν ότι «το παιχνίδι ενώνει». «Ενώνει παιδιά και μεγάλους, συνδέει γενιές, γεφυρώνει αποστάσεις και δημιουργεί έναν κοινό τόπο εμπειρίας, φαντασίας και επικοινωνίας.»
Μέσα από τον μαγικό κόσμο του Αστερίξ, το Μουσείο Παιχνιδιών απευθύνει μια ανοιχτή πρόσκληση στο κοινό να συμμετάσχει σε μια εμπειρία γεμάτη χιούμορ, περιπέτεια, νοσταλγία και συλλογικότητα.
INFO Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών, «Παιχνίδια στο φως» – «Το χωριό του Αστερίξ», Μάϊος – Ιούλιος 2026
