Έντονη ανησυχία και προβληματισμό στη διεθνή κοινότητα και το ΝΑΤΟ για το ενδεχόμενο διάχυσης του πολέμου της Ουκρανίας και κύμα αντιδράσεων για αυτόν τον λόγο, προκαλεί το πλήγμα ρωσικού drone σε πολυκατοικία στη ρουμανική πόλη Γκαλάτσι, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό δύο ανθρώπων.
Πρόκειται για την πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία που μη επανδρωμένο αεροσκάφος πλήττει πυκνοκατοικημένη περιοχή στη Ρουμανία προκαλώντας τραυματισμούς.
Ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν, δήλωσε ότι η χώρα του «δε θα δεχθεί να μεταφερθεί στους πολίτες της ο πόλεμος που διεξάγει η Ρωσία εναντίον της Ουκρανίας», χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «εξαιρετικά σοβαρό».
Ο ίδιος ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στο υπουργείο Εξωτερικών να προετοιμάσει άμεσα σειρά μέτρων που θα αφορούν τις σχέσεις του Βουκουρεστίου με τη Μόσχα, σημειώνοντας ότι η πρωτοφανής φύση του συμβάντος απαιτεί συντονισμένη αντίδραση τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν αργότερα ο Ρώσος πρόξενος στην Κωνστάντζα χαρακτηρίστηκε persona non grata και το προξενείο θα κλείσει τις επόμενες ημέρες.
Την ίδια στιγμή, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Ιλιέ Μπολόγιαν ανακοίνωσε ότι η Ρουμανία θα υπογράψει μέσα στις επόμενες ώρες συμφωνία για την προμήθεια συστημάτων anti-drone μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE, ενώ ο γεγνικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, διαμήνυσε ότι η Συμμαχία «παραμένει έτοιμη να υπερασπιστεί κάθε σπιθαμή του εδάφους της».
«Η απερίσκεπτη συμπεριφορά της Ρωσίας αποτελεί κίνδυνο για όλους μας», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Χ, προσθέτοντας ότι οι συνέπειες του πολέμου της Μόσχας «δεν σταματούν στα σύνορα».
Έκρηξη σε πολυκατοικία – Τραυματίες και εκκένωση
Το drone έπληξε την ταράτσα δεκαώροφης πολυκατοικίας, προκαλώντας ισχυρή έκρηξη και πανικό στους κατοίκους.
Σύμφωνα με τις ρουμανικές αρχές, μία γυναίκα και το παιδί της μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο με ελαφρά τραύματα, ενώ δύο ακόμη άτομα έλαβαν ιατρική βοήθεια επί τόπου έπειτα από κρίσεις πανικού. Περίπου 70 ένοικοι απομακρύνθηκαν από το κτίριο για λόγους ασφαλείας. Παράλληλα, οι αρχές εξέδωσαν προειδοποιήσεις προς τους κατοίκους των συνοριακών πόλεων Βράιλα, Γκαλάτσι και Τούλτσεα, καλώντας τους να αναζητήσουν άμεσα καταφύγιο.
Η Ρουμανία, χώρα μέλος τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μοιράζεται χερσαία σύνορα 650 χιλιομέτρων με την Ουκρανία και έχει καταγράψει συνολικά 28 παραβιάσεις του εναέριου χώρου της από ρωσικά drones από την έναρξη των επιθέσεων της Μόσχας σε ουκρανικά λιμάνια στον Δούναβη.
Απογειώθηκαν F-16 – «Δεν υπήρχε χρόνος για κατάρριψη»
Το υπουργείο Άμυνας της Ρουμανίας ανακοίνωσε ότι δύο μαχητικά F-16 και ένα στρατιωτικό ελικόπτερο απογειώθηκαν εσπευσμένα από την αεροπορική βάση του Φετεστί, έχοντας εντολή να εμπλακούν εναντίον των εναέριων στόχων.
Ωστόσο, ο ταξίαρχος Γκεόργκε Μαξίμ εξήγησε ότι οι ρουμανικές ένοπλες δυνάμεις δε διέθεταν τον αναγκαίο χρόνο για ασφαλή αναχαίτιση του drone. «Δεν υπήρχε καμία ρεαλιστική δυνατότητα να αναχαιτισθεί με ασφάλεια», δήλωσε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι ο χρόνος αντίδρασης ήταν μόλις τέσσερα λεπτά. Όπως ανέφερε, η κατάρριψη του drone πάνω από κατοικημένη περιοχή θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο για αμάχους.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο πρόεδρος Νταν, ο οποίος σε ανάρτησή του στο Χ υποστήριξε ότι η απόφαση να μην προσβληθεί ο στόχος ελήφθη επειδή δεν υπήρχαν οι απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε να καταστραφεί χωρίς να τεθεί σε σοβαρό κίνδυνο η ασφάλεια του άμαχου πληθυσμού.
Διπλωματικός πυρετός
Η υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας, Οάνα-Σίλβια Τόιου, γνωστοποίησε ότι ο Ρώσος πρέσβης στο Βουκουρέστι κλήθηκε για εξηγήσεις μετά το περιστατικό. Αντίστοιχη κίνηση έκανε και η Γαλλία, με τον υπουργό Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό να ανακοινώνει ότι και το Παρίσι κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη για εξηγήσεις.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέφρασε την πλήρη αλληλεγγύη της προς τη Ρουμανία και τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να ενισχύει την αποτροπή και την ασφάλειά της, ιδίως στα ανατολικά σύνορα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, η οποία χαρακτήρισε την πτώση του drone «κατάφωρη και σοβαρή παραβίαση της κυριαρχίας της Ρουμανίας και του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου». «Η Ρωσία έχει πάψει προ πολλού να σέβεται τα σύνορα», υπογράμμισε.
Από το Κίεβο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, σημείωσε ότι το περιστατικό αποδεικνύει πως η ρωσική επιθετικότητα αποτελεί πλέον άμεση απειλή όχι μόνο για τη Μαύρη Θάλασσα αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη.
Σφοδρές αντιδράσεις και από κυβερνήσεις
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς καταδίκασε τη «παράτολμη» ρωσική επίθεση, υποστηρίζοντας ότι αποδεικνύει την πρόθεση της Μόσχας για περαιτέρω κλιμάκωση.
«Το περιστατικό δείχνει για ακόμη μία φορά την ανάγκη για ισχυρή στάση του ΝΑΤΟ στην ανατολική του πτέρυγα. Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή συμμαχικού εδάφους», ανέφερε.
Η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ χαρακτήρισε το πλήγμα «υπερβολικά επικίνδυνο και παράτολμο», σημειώνοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «στέκεται ενωμένο με τη Ρουμανία και όλους τους συμμάχους για την υπεράσπιση κάθε σπιθαμής ΝΑΤΟϊκού εδάφους».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έκανε λόγο για «απερίσκεπτη και ανεύθυνη κλιμάκωση» από πλευράς Ρωσίας, καταδικάζοντας «με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο» την παραβίαση του ρουμανικού εναέριου χώρου και του διεθνούς δικαίου.
Ο πρόεδρος της Πολωνίας Κάρολ Ναβρότσκι δήλωσε ότι το περιστατικό αποτελεί «ένα ακόμη επεισόδιο του υβριδικού πολέμου» που αντιμετωπίζουν οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και κάλεσε σε ενότητα και ενίσχυση της Συμμαχίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Εσθονίας Μάργκους Τσάκνα υπογράμμισε ότι η υπόθεση αποδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της αποτρεπτικής και αμυντικής στάσης του ΝΑΤΟ, κυρίως στον τομέα της αντιαεροπορικής άμυνας.
Από την πλευρά της Σλοβακίας, ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο εξέφρασε αλληλεγγύη προς τη ρουμανική κυβέρνηση, ζητώντας ταυτόχρονα αυτοσυγκράτηση και επανάληψη του διαλόγου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία.
Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις δήλωσε ότι η χώρα του στέκεται «σθεναρά στο πλευρό των εταίρων της στο ΝΑΤΟ» και καταδικάζει τη συνεχιζόμενη ρωσική επιθετικότητα.
Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο χαρακτήρισε το συμβάν «επικίνδυνη και ανεύθυνη κλιμάκωση που δεν μπορεί να γίνει ανεκτή», ενώ ο Βέλγος υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό τόνισε ότι «ένα πολεμικό όπλο που χτυπά πολυκατοικία σε κράτος μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ είναι μια επικίνδυνη κλιμάκωση που αφορά όλους».
Τέλος, η υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας Ανίτα Όρμπαν υπογράμμισε ότι η επίθεση καταδεικνύει πως «η ενότητα, η ισχύς και η αποτροπή της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ είναι σήμερα πιο αναγκαίες από ποτέ».
