Η συνεχής έκθεση των παιδιών και των εφήβων σε αρνητικό ψηφιακό περιεχόμενο, η εξάρτηση από τα social media και η επιβάρυνση της ψυχικής υγείας βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρουσίασης της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή της Υγείας Παιδιού και Οικογένειας, που υλοποιεί το Υπουργείο Υγείας με τη στήριξη της UNICEF.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν αποτυπώνουν μια νέα πραγματικότητα για την ελληνική οικογένεια: τρεις στους τέσσερις νέους βιώνουν το φαινόμενο του doomscrolling, δηλαδή τη συνεχή κατανάλωση αρνητικών ειδήσεων και περιεχομένου στο διαδίκτυο, ενώ πάνω από τους μισούς παραδέχονται ότι αυτή η συνήθεια επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση, τον ύπνο και τη συγκέντρωσή τους.
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, χαρακτήρισε τα ευρήματα «ιδιαίτερα ανησυχητικά», τονίζοντας ότι το πρόβλημα ξεπερνά τα όρια της ψυχικής υγείας και αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής λειτουργίας και της δημοκρατίας.
«Δεν μπορούμε να στερήσουμε από μία γενιά την ευκαιρία στη σκέψη. Μιλάμε για τη χώρα που γέννησε τη φιλοσοφία και τη σημασία της κριτικής σκέψης», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα παιδιά «παγιδεύονται μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον που εκπαιδεύει τον εγκέφαλο να καταναλώνει όλο και περισσότερες αρνητικές ειδήσεις».
Η «ψηφιακή παγίδα» των νέων
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας:
- Το 89,2% των νέων χρησιμοποιεί καθημερινά τα social media.
- Το 76,1% τα θεωρεί βασική πηγή ενημέρωσης.
- Το 60,3% δηλώνει ότι χάνει την αίσθηση του χρόνου κατά το scrolling.
- Το 81,3% αναγνωρίζει ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενισχύουν σκόπιμα αυτή τη συμπεριφορά.
- Το 42% συνεχίζει να καταναλώνει περιεχόμενο ακόμη και όταν αυτό προκαλεί άγχος ή ψυχική επιβάρυνση.
Η κ. Αγαπηδάκη προειδοποίησε ότι η υπερκατανάλωση αρνητικής ειδησεογραφίας μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων των παιδιών, όπως η κριτική σκέψη και η επίλυση προβλημάτων.
Στήριξη γονέων και πρόληψη
Παράλληλα με την καταγραφή των προβλημάτων, παρουσιάστηκαν και οι δράσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί σε εθνικό επίπεδο.
Για πρώτη φορά εφαρμόστηκε στην Ελλάδα το πρόγραμμα θετικής γονεϊκότητας Triple P, μέσω του οποίου 231 επαγγελματίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εκπαιδεύτηκαν για να υποστηρίζουν οικογένειες, ενώ 6.513 γονείς και φροντιστές συμμετείχαν σε σχετικά σεμινάρια.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ψυχική υγεία των νέων, με τη δημιουργία του πρώτου Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για τον αυτοτραυματισμό ατόμων ηλικίας 17 έως 24 ετών. Μέχρι σήμερα, 2.607 επαγγελματίες έχουν εκπαιδευτεί στην έγκαιρη αναγνώριση περιστατικών, ενώ 429 νέοι έχουν ήδη λάβει υποστήριξη μέσω των υπηρεσιών του Κέντρου.
Η υγιεινή της περιόδου στα σχολεία
Στο πλαίσιο της δράσης παρουσιάστηκαν και παρεμβάσεις για την καταπολέμηση του στίγματος γύρω από την έμμηνο ρύση.
Ενημερωτικές δράσεις πραγματοποιήθηκαν σε 2.521 σχολεία με τη συμμετοχή περίπου 237.000 μαθητών, ενώ διανεμήθηκαν 18 εκατομμύρια προϊόντα περιόδου, ωφελώντας περισσότερα από 120.000 κορίτσια σε όλη τη χώρα.
Από την πλευρά της UNICEF, ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος στην Ελλάδα, Ghassan Khalil, σημείωσε ότι η ουσιαστική στήριξη παιδιών και γονέων αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.
«Όταν ένας έφηβος μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο ή στίγμα και όταν ένα παιδί μπορεί να εκφραστεί με αξιοπρέπεια, τότε κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς μια κοινωνία πιο φιλική προς τα παιδιά», ανέφερε.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την ανακοίνωση νέων δράσεων ψυχικής ανθεκτικότητας μέσω μουσικής και δημιουργικής έκφρασης, οι οποίες ήδη υλοποιούνται σε 15 Μουσικά Σχολεία της χώρας με τη συμμετοχή περίπου 3.000 μαθητών.