«Πιστεύω πως η Ελλάδα, ως ηγέτιδα δύναμη στη ναυτιλία μπορεί να παίξει ρόλο στις υπηρεσίες συντήρησης, επισκευών και γενικών ανακατασκευών πλοίων, εμπορικών και πολεμικών» στο πλαίσιο της τριμερούς συμφωνίας μεταξύ της Hanwha, των ναυπηγείων της Ελευσίνας και των ΗΠΑ, λέει μιλώντας στο Βήμα ο Γουόνγκι Τσο, καθηγητής Ινδο-Ειρηνικών Σπουδών στην Κορεατική Εθνική Διπλωματική Ακαδημία.
Καθηγητά, ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας σχετικά με τη σχέση μεταξύ Κίνας και Νότιας Κορέας αυτή τη στιγμή;
«Η Κίνα είναι πολύ σημαντική στην Ανατολική Ασία και υπήρξε ένας πολύ καλός οικονομικός εταίρος για εμάς. Επειδή έχει πολύ στενή σχέση με τη Βόρεια Κορέα, θα θέλαμε να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο στην επίλυση του ζητήματος των πυρηνικών της Πιονγιάνγκ. Τελευταίως, η Κίνα προσπαθεί να επιδείξει τη δύναμή της και να επεκτείνει την επιρροή της, είναι πολύ επιθετική στα Στενά της Ταϊβάν και στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Εμείς, ως ένα ναυτικό εμπορικό έθνος, βρισκόμαστε υπό αυξανόμενη πίεση από την επιθετική συμπεριφορά της Κίνας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Νότιας Σινικής Θάλασσας. Δεν θέλουμε να ανταγωνιστούμε την Κίνα, θέλουμε να διατηρήσουμε μια πολύ εποικοδομητική σχέση. Αλλά αυτό γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο λόγω του ευρύτερου στρατηγικού ανταγωνισμού μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.
Αν κοιτάξετε την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Ασία και στην ευρύτερη περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, το Πεκίνο αναπτύσσει πολύ γρήγορα τις στρατιωτικές του δυνατότητες, ιδιαίτερα τις ναυτικές, έτσι αισθανόμαστε ολοένα και περισσότερο την πίεση από τη στρατιωτική άνοδο της Κίνας.
Είναι ένα πολύ σύνθετο ζήτημα. Αλλά ένας από τους τρόπους με τους οποίους προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε είναι να συνεργαστούμε όχι μόνο με την Αμερική, αλλά και με την Ιαπωνία και την Αυστραλία. Το 2023 είχαμε την τριμερή συνεργασία με την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Και επίσης είμαστε πολύ καλός εταίρος με την Αυστραλία. Άρα, υπό αυτή την έννοια, το περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας στην Ανατολική Ασία και στον Ινδο-Ειρηνικό έχει επιδεινωθεί σημαντικά, το οποίο αποτελεί μια από τις βασικές προκλήσεις για εμάς».
Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα για την φερόμενη συνεργασία Βόρειας Κορέας–Ρωσίας που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή;
«Από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2023, ο Πούτιν και ο Κιμ Γιονγκ Ουν, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, δημιούργησαν μια στρατιωτική συμμαχία με τον δεύτερο να στέλνει στρατό στο ουκρανικό μέτωπο. Και επίσης η Βόρεια Κορέα παρέχει βλήματα πυροβολικού και πυρομαχικά στη Ρωσία. Άρα με αυτή τη συνεργασία μεταξύ Πιονγιάνγκ και Μόσχας, η ασφάλεια στην Ανατολική Ασία συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια στην Ευρώπη.
Συνεπώς, η στρατιωτική ευθυγράμμιση της Βόρειας Κορέας με τη Ρωσία αποτελεί μια πολύ σημαντική νέα εξέλιξη που αλλάζει το περιβάλλον ασφαλείας γύρω από τη Νότια Κορέα. Υπό αυτή την έννοια, πιστεύω ότι η Νότια Κορέα πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία με τις χώρες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των μελών του ΝΑΤΟ. Στην πραγματικότητα καθώς είναι και ένας από τους τέσσερις εταίρους του ΝΑΤΟ στον Ινδο-Ειρηνικό».
Άρα οι εμπορικές σας σχέσεις με την Ευρώπη πηγαίνουν καλά και αυτό είναι κάτι που επιδιώκει η Νότια Κορέα;
«Ακριβώς. Στο παρελθόν η Κίνα ήταν ο υπ’ αριθμόν ένα εμπορικός εταίρος μας, αλλά έχει γίνει ένας πολύ σκληρός ανταγωνιστής. Παλαιότερα είχαμε πολύ υψηλό επίπεδο οικονομικής συνεργασίας. Σήμερα, η Κίνα εξακολουθεί να είναι ένας σημαντικός εμπορικός εταίρος, όμως η οικονομική της σημασία για εμάς έχει μειωθεί επειδή πολλές κορεατικές εταιρείες αποχωρούν από την κινεζική αγορά.
Άρα η οικονομική διαφοροποίηση, η αναζήτηση αγορών και οικονομικών εταίρων αλλού, είναι πολύ σημαντική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πολύ σημαντική όχι μόνο σε πολιτική διάσταση αλλά και ως οικονομικός εταίρος. Οπότε νομίζω ότι ένα από τα συμφέροντα της Νότιας Κορέας θα ήταν να αναβαθμίσει και να επεκτείνει τα πεδία συνεργασίας, όχι μόνο στους παραδοσιακούς, συμβατικούς τομείς εμπορίου, αλλά και στις κρίσιμες τεχνολογίες.
Πρόσφατα η συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία έχει γίνει πολύ σημαντική. Η Νότια Κορέα είναι ο μεγαλύτερος εταίρος στην αμυντική συνεργασία με την Πολωνία και βρισκόμαστε σε συζητήσεις και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Νορβηγία».
Πρόσφατα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μια τριμερή συμφωνία μεταξύ της Hanwha, των ναυπηγείων της Ελευσίνας και των ΗΠΑ για τη συντήρηση πλοίων, εμπορικών και στρατιωτικών, καθώς και για την κατασκευή νέων πλοίων. Βλέπετε προοπτικές σε αυτή τη συνεργασία;
«Νομίζω ότι έχουμε μεγάλες προοπτικές εδώ. Όταν δεχόμασταν πιέσεις από τις ΗΠΑ σχετικά με τους δασμούς, μια από τις προτάσεις της Νότιας Κορέας ήταν η εξής: διαθέτουμε τις κορυφαίες ναυπηγικές εταιρείες στον κόσμο, άρα θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε την Αμερική να αναβιώσει τη ναυπηγική της βιομηχανία.
Έτσι, οι κορεατικές ναυπηγικές εταιρείες – για παράδειγμα η Hanwha Ocean – αγόρασαν ναυπηγείο στην Αμερική. Οι νοτιοκορεατικές ναυπηγικές εταιρείες συμμετέχουν στις υπηρεσίες συντήρησης, επισκευών και γενικών ανακατασκευών.
Νομίζω ότι ως ηγέτιδα δύναμη στη ναυτιλία, η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι πολύ χρήσιμη και συμπληρωματική σε αυτόν τον τομέα. Είναι ένας από τους πραγματικά ελπιδοφόρους τομείς στους οποίους οι τρεις χώρες μπορούν να συνεργαστούν, όχι μόνο στην εμπορική ναυπηγική αλλά και στη ναυπήγηση πολεμικών πλοίων».
Αν έπρεπε να κάνετε μια εκτίμηση για το ποια θα είναι η κατάσταση σε δύο ή τρία χρόνια, βλέπετε σταθερότητα γύρω από τη Νότια Κορέα, στη Νότια Σινική Θάλασσα και στα Στενά της Ταϊβάν ή βλέπετε αστάθεια και κάποιου είδους σύγκρουση;
«Στο προβλέψιμο μέλλον, το περιβάλλον θαλάσσιας ασφάλειας γύρω από την Κορέα δεν είναι αισιόδοξο. Αν κοιτάξετε τι συμβαίνει στα Στενά της Ταϊβάν και στη Νότια Σινική Θάλασσα, οι ΗΠΑ δεν είναι πραγματικά σε θέση να αντιμετωπίσουν την Κίνα όπως συνήθιζαν να το κάνουν. Η Κίνα ασκεί ολοένα μεγαλύτερη επιρροή.
Οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας είναι ευάλωτες. Δεν διαθέτουν αυτού του είδους τις ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες. Οι χώρες με κοινό τρόπο σκέψης, που πραγματικά υποστηρίζουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και μια θαλάσσια τάξη βασισμένη σε κανόνες, πρέπει να συνεργαστούν.
Οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει επίσης να ενώσουν δυνάμεις με τους περιφερειακούς εταίρους. Αυτό που συμβαίνει στη Νότια Σινική Θάλασσα δεν είναι απλώς ένα μακρινό ζήτημα για τις ευρωπαϊκές χώρες. Στα σημεία συμφόρησης και στα στρατηγικά περάσματα, όπως το Ορμούζ, θα εμφανιστούν κρίσεις και στο μέλλον, ιδιαίτερα με την Κίνα να ασκεί πίεση στην Ταϊβάν και στη Νότια Σινική Θάλασσα. Αυτό θα ήταν ένα καταστροφικό σενάριο, μια διπλή κρίση στα Στενά του Ορμούζ και στα Στενά της Ταϊβάν».
Αυτό θα οδηγήσει τη νοτιοκορεατική κυβέρνηση να λάβει πιο ενεργά μέτρα για την ανάπτυξη των δικών της δυνατοτήτων, ανεξάρτητα από το τι κάνουν οι ΗΠΑ στην περιοχή;
«Ναι. Ανεξάρτητα από την αμερικανική στάση. Αυτή η αυτοδυναμία, είναι πολύ σημαντική. Αλλά ακόμη κι αν οι ΗΠΑ έχουν γίνει πολύ πιο συναλλακτικές και προσπαθούν να αποσπάσουν πολλές παραχωρήσεις από τους συμμάχους τους, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Κορέας, παραμένουν ένας ουσιώδης παίκτης για τη διατήρηση της στρατηγικής ισορροπίας στον Ινδο-Ειρηνικό.
Άρα νομίζω ότι η νοτιοκορεατική κυβέρνηση προσπαθεί να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί για να διαχειριστεί μια σταθερή σχέση με τις ΗΠΑ. Η αμερικανική δέσμευση και η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας είναι πολύ σημαντικές αλλά πρέπει να είσαι αυτοδύναμος και επίσης να προσπαθείς να διαφοροποιήσεις τις συνεργασίες σου προς την Ευρώπη.
Η συνεργασία με τις ευρωπαϊκές χώρες είναι πολύ σημαντική. Αλλά νομίζω ότι ακόμη κι αν οι ΗΠΑ έχουν γίνει πιο συναλλακτικές και λιγότερο αξιόπιστες, είναι πολύ σημαντικό να παραμείνουν εμπλεκόμενες στις υποθέσεις του Ινδο-Ειρηνικού».
