Τις θέσεις του για τη συνταγματική αναθεώρηση και τον τρόπο εφαρμογής του Συντάγματος ανέπτυξε ο Προκόπης Παυλόπουλος, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, στο ετήσιο συνέδριο «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Με αφετηρία τη στάση που θα τηρούσε σήμερα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής απέναντι στη συνταγματική αναθεώρηση, ο κ. Παυλόπουλος υπογράμμισε ότι ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε «αφοσίωση μοναχού στο Σύνταγμα και στην έννοια του Συντάγματος». Όπως ανέφερε, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής πίστευε σε ένα κανονιστικό και στιβαρό Σύνταγμα, το οποίο δεν πρέπει να αναθεωρείται παρά μόνο όταν οι διατάξεις του έχουν παλαιωθεί, όταν υπάρχει εσφαλμένη ρύθμιση ή όταν αναδεικνύεται κενό μέσα από την εφαρμογή του στον χρόνο.
«Ο Καραμανλής δεν διανοήθηκε ποτέ ότι θα γίνει αναθεώρηση του Συντάγματος για λόγους συνταγματικού εντυπωσιασμού, όπως γίνεται σήμερα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παυλόπουλος, τονίζοντας ότι «το Σύνταγμα δεν είναι εργαλείο». Κατά τον ίδιο, η αντιμετώπιση του Συντάγματος ως μέσου πολιτικού εντυπωσιασμού συνιστά εργαλειοποίηση και αποτελεί σοβαρή παθογένεια. «Δεν μπορούμε να παίζουμε με το Σύνταγμα, να προχωρούμε σε προσχηματικές αναθεωρήσεις», σημείωσε.
Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξέφρασε επίσης έντονες επιφυλάξεις για την πρόταση περί «συνταγματοποίησης» της δημοκρατικής οργάνωσης των κομμάτων. Όπως είπε, δεν είναι σαφές τι σημαίνει μια τέτοια πρόταση, ιδίως σε μια χώρα που διαθέτει ώριμη δημοκρατική παράδοση. Το Σύνταγμα, πρόσθεσε, «έχει περάσει από πολλές καταιγίδες και αναζητά ασφαλές λιμάνι εφαρμογής».
Στο ίδιο πλαίσιο, συνέδεσε τη σχετική συζήτηση με το έντονα πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα της χώρας, υποστηρίζοντας ότι η αμηχανία γύρω από τη δημοκρατική οργάνωση των κομμάτων αποκαλύπτει βαθύτερες δυσκολίες στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος.
Αναφερόμενος στην πρόταση συνταγματικής κατοχύρωσης της προστασίας και διάδοσης της ελληνικής γλώσσας, ο κ. Παυλόπουλος τη χαρακτήρισε «αμήχανη και ατελή». Όπως διερωτήθηκε, τίποτα δεν εμποδίζει σήμερα μια νομοθετική παρέμβαση για την υπεράσπιση και τη διάχυση της γλώσσας. Παράλληλα, στάθηκε στη διατύπωση περί «μέριμνας», επισημαίνοντας ότι το «μεριμνώ» δεν ισοδυναμεί με νομική υποχρέωση. «Το Σύνταγμα δεν πρέπει να περιλαμβάνει διακηρυκτικές διατάξεις», υπογράμμισε.
Τέλος, αναφερόμενος στον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας, σημείωσε ότι ο Πρόεδρος πρέπει να εκλέγεται με ευρεία πλειοψηφία, ώστε να διαθέτει το αναγκαίο θεσμικό κύρος για την άσκηση των καθηκόντων του. Σχολιάζοντας τη σημερινή συνθήκη, ανέφερε ότι η χώρα έχει Πρόεδρο της Δημοκρατίας εκλεγμένο από μια «μονοκομματική, συγκυριακή πλειοψηφία».
