Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (NWS) των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα επανέλθει εντός του τρέχοντος έτους, με αυξημένες πιθανότητες να διατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα στο Βόρειο Ημισφαίριο.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανογραφίας και Ατμοσφαιρικών Μελετών (NOAA), η πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου ανέρχεται πλέον στο 82%, παρουσιάζοντας κατακόρυφη άνοδο σε σχέση με την πρόβλεψη του Μαρτίου από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό του ΟΗΕ, η οποία εκτιμούσε την πιθανότητα στο 40%. Παράλληλα, η πιθανότητα να συνεχιστεί η δραστηριότητά του από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο του 2027 αγγίζει το 96%.
Ταχεία θέρμανση του Ειρηνικού και ενδείξεις ισχυρού φαινομένου
Οι μετρήσεις των τελευταίων εβδομάδων δείχνουν ταχύτατο ρυθμό θέρμανσης στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας να βρίσκονται ήδη περίπου 0,5 °C πάνω από τον μέσο όρο. Η τιμή αυτή αποτελεί το επίσημο όριο για την έναρξη του Ελ Νίνιο, το οποίο χαρακτηρίζεται από τη φυσική θέρμανση των υδάτων της περιοχής.
Οι επιστήμονες της NOAA επισημαίνουν ότι η μετάβαση από το προηγούμενο ψυχρό μοτίβο (La Niña) σε ένα ενδεχομένως ισχυρό Ελ Νίνιο μέσα σε διάστημα ενός έτους αποτελεί σπάνιο φαινόμενο. Η υπηρεσία έχει αυξήσει στο 66% την πιθανότητα το φαινόμενο να εξελιχθεί σε ιδιαίτερα ισχυρό —ή «σούπερ Ελ Νίνιο»— κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Σημειώνεται ότι το Γραφείο Μετεωρολογίας (BoM) της Αυστραλίας εφαρμόζει ελαφρώς αυστηρότερα κριτήρια για την επίσημη ανακοίνωση, απαιτώντας αποκλίσεις θερμοκρασίας άνω των 0,8 °C και παράλληλη αντιστροφή των αληγών ανέμων στον δυτικό Ειρηνικό, προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι η θέρμανση του ωκεανού επηρεάζει την ατμόσφαιρα.
Εκτιμήσεις για τις ανθρωπιστικές και κλιματικές επιπτώσεις
Αν και η ακριβής διάρκεια και η τελική ένταση του φαινομένου παραμένουν υπό εξέταση, εκφράζονται ανησυχίες για τη διατάραξη των παγκόσμιων καιρικών συνθηκών. Οι μετεωρολόγοι αναφέρουν ότι το Ελ Νίνιο ενδέχεται να οδηγήσει το 2027 σε θερμοκρασίες που θα καταρρίψουν κάθε προηγούμενο ρεκόρ, σε συνέχεια των υψηλών θερμοκρασιών που καταγράφηκαν παγκοσμίως το 2023 και το 2024.
Στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιπτώσεων, αναλυτές προειδοποιούν για πιθανές πιέσεις στην παγκόσμια αγορά τροφίμων. Όπως δήλωσε ο καθηγητής Stephens, οι διαταραχές που έχουν ήδη σημειωθεί στη διανομή και τις τιμές των λιπασμάτων λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, σε συνδυασμό με πιθανές ξηρασίες ή πλημμύρες που προκαλεί το Ελ Νίνιο, ενδέχεται να μειώσουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών και να αυξήσουν περαιτέρω τις τιμές των τροφίμων, επηρεάζοντας κυρίως τους πληθυσμούς που διαβιούν σε συνθήκες φτώχειας.
Τέλος, όσον αφορά την Ευρώπη, κλιματολόγοι της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου επισημαίνουν ότι, αν και οι άμεσες επιπτώσεις στην περιοχή παρουσιάζουν μικρότερη βεβαιότητα, τα έτη έξαρσης του Ελ Νίνιο συνδέονται ιστορικά με αυξημένο κίνδυνο για πιο ψυχρούς χειμώνες στη βορειοδυτική Ευρώπη.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο είναι ένα κυκλικό κλιματικό φαινόμενο που τροφοδοτείται από τις θερμοκρασίες των ωκεανών και τους ανέμους. Μπορεί να διαταράξει τα καιρικά πρότυπα και να οδηγήσει σε αύξηση των παγκόσμιων θερμοκρασιών, οπότε η προετοιμασία είναι καθοριστικής σημασίας. Το 2023 και το 2024 ο πλανήτης κατέγραψε θερμοκρασίες-ρεκόρ, εν μέρει λόγω ενός φαινομένου Ελ Νίνιο που ενίσχυσε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι ομοσπονδιακοί μετεωρολόγοι βασίζονται σε ένα συνδυασμό μετρήσεων — θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας και αλλαγές στα μοτίβα των ανέμων — για να προβλέψουν πότε θα επιστρέψει το Ελ Νίνιο. Για να θεωρηθεί επίσημα έτος Ελ Νίνιο, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας σε ένα τμήμα του Ειρηνικού Ωκεανού πρέπει να αυξηθούν και να παραμείνουν περίπου 0,5 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από το κανονικό, σύμφωνα με την Εθνική Διοίκηση Ωκεανών και Ατμόσφαιρας, η οποία στεγάζει την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
Μόλις πριν από δύο μήνες, τον Μάρτιο, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών εκτίμησε ότι οι πιθανότητες επιστροφής του Ελ Νίνιο από τον Μάιο έως τον Ιούλιο ήταν περίπου 40%. Η πιο πρόσφατη πρόβλεψη δείχνει πολύ υψηλότερο κίνδυνο πρόωρης άφιξης.
