Στη φορολόγηση των κενών/ κλειστών κατοικιών ως ένα εργαλείο για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης -ενός προβλήματος που οξύνεται και στην Ελλάδα-, προχωρούν μεγάλοι δήμοι σε ευρωπαϊκές χώρες όπως στη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Βρετανία αλλά και στον δήμο της Νέας Υόρκης.
Στο Παρίσι, ο νέος σοσιαλιστής δήμαρχος, Εμανουέλ Γκρεγκουάρ, αμέσως μετά την εκλογή του, στις εκλογές του περασμένου μήνα, έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα το ζήτημα των κενών κατοικιών. «Είναι η κατάλληλη στιγμή να πουληθούν τα κενά ακίνητα, διότι τα μέτρα που έρχονται, θα είναι πολύ αυστηρά», δήλωσε ο νεοκλεγείς δήμαρχος, άμα τη αναλήψει των καθηκόντων του.
Παρίσι, μία στις πέντε κατοικίες είναι ακατοίκητη
Στο Παρίσι, μία στις πέντε κατοικίες δεν κατοικείται (274.000 κατοικίες). Πρόκειται είτε για πραγματικά κενές κατοικίες (137.000), είτε για δευτερεύουσες ή περιστασιακές κατοικίες, οι οποίες όμως παραμένουν άδειες κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους του έτους (άλλες 137.000 κατοικίες), σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Γαλλίας (Insee) του 2022.
Την τελευταία δεκαετία, το ποσοστό των κενών κατοικιών αυξήθηκε από 7%, σε 10%, στο Παρίσι. Για να ανακοπεί αυτή η τάση και να επιστρέψουν κατοικίες στην αγορά, ο δήμος της γαλλικής πρωτεύουσας, αποφάσισε να αξιοποιήσει μια διάταξη του νόμου στον προϋπολογισμό του 2026, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα, στις πόλεις που αντιμετωπίζουν έντονο στεγαστικό πρόβλημα, να διπλασιάσουν τον φόρο στα κενά ακίνητα, από το 2027.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση αυτή, όταν η ζήτηση κατοικίας υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά, οι δήμοι θα μπορούν να αυξήσουν τον ετήσιο φόρο από 17% σε 30%, της τεκμαρτής μισθωτικής αξίας, μετά από ένα έτος κατά το οποίο το ακίνητο μένει κενό. Και θα μπορούν, αν το ακίνητο μείνει κενό για δυο χρόνια, να αυξήσουν τον φορολογικό συντελεστή από 34%, σε 60%.
Με μια πρόχειρη εκτίμηση, για ένα μέσο διαμέρισμα, ο φόρος θα αυξηθεί από 2.000 ευρώ σε 4.000 ευρώ ετησίως, μετά από δύο χρόνια που το ακίνητο παραμένει κενό, εκτιμά στον Monde, ο Ζακ Μποντριέ, αντιδήμαρχος του Παρισιού, αρμόδιος για τη στέγαση. Υπενθυμίζεται ότι το 2025, στη Γαλλία καταγράφηκαν τρία εκατομμύρια κενές κατοικίες.
Δεν είναι ωστόσο όλοι βέβαιοι ότι το μέτρο θα αποδώσει. «Η φορολόγηση είναι ένα από τα εργαλεία για την καταπολέμηση της κλειστής κατοικίας. Για ορισμένους ιδιοκτήτες, θα έχει άμεσες συνέπειες, ενώ για άλλους δεν θα έχει ποτέ καμμία συνέπεια. Ιδίως όταν ο ιδιοκτήτης δεν έχει τη δυνατότητα να επαναφέρει το ακίνητο στην αγορά, είτε επειδή βρίσκεται σε μια κληρονομική διαδικασία που είναι δύσκολο να διευθετηθεί, είτε επειδή απαιτούνται υψηλού κόστους εργασίες ανακαίνισης», εξηγεί επίσης
στον Monde, η Καρίν Ντελίν, συντονίστρια της οργάνωσης «Δράση κατά της κενής κατοικίας».
Στη μάχη κατά της κλειστής κατοικίας ο δήμος των Βρυξελλών θέτει στο στόχαστρο τους ιδιοκτήτες
Ο δήμος των Βρυξελλών έχει λάβει πιο δραστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, τα οποία πλήττουν κυρίως τους ιδιοκτήτες. Έχει αποφασίσει ότι η διατήρηση ενός ακινήτου κενoύ, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από δώδεκα μήνες, αποτελεί παράβαση, η οποία τιμωρείται με υψηλό διοικητικό πρόστιμο. Για παράδειγμα, για μια μικρή αστική κατοικία τριών επιπέδων, με πρόσοψη πέντε μέτρων, το πρόστιμο ανέρχεται σε 7.500 ευρώ τον πρώτο χρόνο, 15.000 ευρώ τον επόμενο, αν το ακίνητο παραμείνει κενό, 22.500 ευρώ τον επόμενο, και ούτω καθεξής.
Οι δημοτικές αρχές των Βρυξελλών μπορούν επίσης να ασκήσουν ένα «δικαίωμα δημόσιας διαχείρισης», μια μορφή προσωρινής επίταξης, η οποία τους δίνει τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν τη διαχείριση ενός κενoύ ή ακατάλληλου ακινήτου και να το διαθέτουν σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν στεγαστικές ανάγκες.
Βρετανία: ως και αύξηση 100% του δημοτικού φόρου σε κατοικίες που μένουν κλειστές για περισσότερο από έναν χρόνο
Με βάση τα επίσημα στοιχεία της βρετανικής κυβέρνησης, τον Απρίλιο του 2026, περισσότερες από 300.000 κατοικίες στη Βρετανία παραμένουν
κενές για διάστημα μεγαλύτερο από έξι μήνες, ενώ ο συνολικός αριθμός των ακατοίκητων κατοικιών (συμπεριλαμβανομένων των δευτερευουσών κατοικιών), ξεπερνά το ένα εκατομμύριο.
Σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς που ετέθησαν σε ισχύ την 1η Απριλίου 2024, προβλέπεται αύξηση ως και 100% του δημοτικού φόρου για κατοικίες που παραμένουν κενές για περισσότερο από 12 μήνες.
Σημειωτέον ότι οι ιδιοκτήτες στη Βρετανία μπορεί να πληρώνουν έως και 400% αυξημένο δημοτικό φόρο αν ένα ακίνητο παραμένει κενό για περισσότερο από δέκα χρόνια (200% μετά από έναν χρόνο, 300% μετά από πέντε χρόνια και 400% μετά από δέκα χρόνια).
Νέα Υόρκη: ο δήμαρχος Ζόραν Μαμντάνι φορολογεί τα ακριβά ακατοίκητα διαμερίσματα
Στις 15 Απριλίου, ο Δημοκρατικός δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι, ανακοίνωσε την επιβολή φόρου στα πολυτελή διαμερίσματα αξίας άνω των πέντε εκατομμυρίων δολαρίων (4,3 εκατομμυρίων ευρώ), τα οποία παραμένουν ακατοίκητα για το μεγαλύτερο μέρος του έτους.
Το μέτρο εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, και εκτιμάται ότι θα αποφέρει περί τα 500 εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Στόχος της δημοτικής αρχής υπό τον Μαμντάνι, είναι οι πιο εύποροι να συμβάλλουν «σύμφωνα με αυτό που τους αναλογεί», στον προϋπολογισμό της πόλης, ώστε να αποτυπώνεται στον προϋπολογισμό, η δέσμευση της δημοτικής αρχής, έναντι των εργαζομένων της Νέας Υόρκης, οι οποίοι εκδιώκονται από την πόλη, λόγω της εκτίναξης των τιμών των ακινήτων.
