Η Διεθνής Ομοσπονδία Αθλητιατρικής (FIMS) επανεξέτασε την πολιτική της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ) σχετικά με την επιλεξιμότητα για τη γυναικεία κατηγορία στα ολυμπιακά αθλήματα.
Η FIMS υποστηρίζει τη δικαιοσύνη, την ασφάλεια και την ευημερία των αθλητριών στον γυναικείο αθλητισμό. Ενώ οι βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι επαρκώς περιγεγραμμένες σε επίπεδο πληθυσμού, τα τρέχοντα επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν την άμεση εφαρμογή αυτών των διαφορών για τον καθορισμό της επιλεξιμότητας των διεμφυλικών (transgender) αθλητών και των αθλητών με διαφορές στη σεξουαλική ανάπτυξη (DSD). Αυτοί οι αθλητικοί πληθυσμοί είναι βιολογικά και φυσιολογικά διακριτοί, και οι άμεσες συγκρίσεις με τυπικούς ανδρικούς πληθυσμούς δεν είναι κατάλληλες.
Βασιζόμενη στην εμπειρογνωμοσύνη της στους τομείς της αθλητιατρικής, της ενδοκρινολογίας και της ανθρώπινης απόδοσης, η FIMS εντόπισε σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την επιστημονική και ιατρική βάση της τρέχουσας προσέγγισης της ΔΟΕ. Ταυτόχρονα, η FIMS αναγνωρίζει τη σημασία της υποστήριξης προς τη ΔΟΕ για την ανάπτυξη επιστημονικά στιβαρών και λειτουργικά εφικτών πλαισίων επιλεξιμότητας. Η στήριξη στην κατάσταση του γονιδίου SRY δεν αποτυπώνει τους βιολογικούς και φυσιολογικούς παράγοντες που καθορίζουν την αθλητική απόδοση, ενώ δεν υπάρχει τεκμηριωμένη σχέση μεταξύ της κατάστασης του SRY και της απόδοσης.
Κατά την τελευταία δεκαετία, η πολιτική της ΔΟΕ εξελίχθηκε από μια καθοδήγηση βασισμένη στις ορμόνες (2015), σε ένα μη περιοριστικό πλαίσιο (2021), και πλέον σε ένα μοντέλο ταξινόμησης με βάση το φύλο που ενσωματώνει τον γενετικό έλεγχο (2026). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα υποκείμενα επιστημονικά στοιχεία παρέμειναν περιορισμένα, ετερογενή και, σε αρκετούς τομείς, χαρακτηρίζονται από αβεβαιότητα.
«Το γονίδιο SRY δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο για την ταξινόμηση του βιολογικού φύλου»
Ο καθηγητής Γιάννης Πιτσιλαδής, Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής της FIMS, δήλωσε: «Η ΔΟΕ έχει αναφέρει ότι η πολιτική της βασίζεται στην επιστήμη. Ωστόσο, η τρέχουσα βάση αποδεικτικών στοιχείων παραμένει περιορισμένη. Η χρήση ενός μεμονωμένου γενετικού δείκτη δεν αντανακλά την πολυδιάστατη φύση της ανθρώπινης απόδοσης και εγείρει σημαντικά επιστημονικά, ηθικά και πρακτικά ζητήματα».
Δεν υπάρχει ενιαία συμφωνία εντός της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με την ερμηνεία των διαθέσιμων στοιχείων. Ενώ ορισμένοι δίνουν έμφαση στον ρόλο της έκθεσης στην τεστοστερόνη κατά την ανδρική εφηβεία, άλλοι υπογραμμίζουν τους περιορισμούς της εξαγωγής συμπερασμάτων από παρατηρήσεις σε επίπεδο γενικού πληθυσμού για τους διεμφυλικούς αθλητές και τους αθλητές με DSD, ιδιαίτερα ελλείψει δεδομένων ειδικά για κάθε άθλημα. Αυτή η απόκλιση αντανακλά την πολυπλοκότητα του ζητήματος και την ανάγκη για συνεχή έρευνα που θα εξετάζει άμεσα τα αποτελέσματα της απόδοσης.
Η βιολογική ανάπτυξη του φύλου είναι μια σύνθετη, πολυπαραγοντική διαδικασία που περιλαμβάνει γενετικές, ενδοκρινικές και φυσιολογικές οδούς. Το γονίδιο SRY δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο για την ταξινόμηση του βιολογικού φύλου και δεν καθορίζει λειτουργικά αποτελέσματα σχετικά με την αθλητική απόδοση. Η σχέση μεταξύ των γενετικών δεικτών και της απόδοσης είναι έμμεση και μη τεκμηριωμένη.
Η εφαρμογή του γενετικού ελέγχου παρουσιάζει επίσης πρακτικές και ηθικές προκλήσεις. Αυτές περιλαμβάνουν τη μεταβλητότητα στην παγκόσμια ικανότητα διεξαγωγής δοκιμών, την πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα και την απουσία συνεπειών οδών για επιβεβαιωτική αξιολόγηση. Οι υποχρεωτικές δοκιμές εγείρουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη συναίνεση, την εμπιστευτικότητα και τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ιδιαίτερα για νεότερους αθλητές και όσους βρίσκονται σε περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους.
Η FIMS αναγνωρίζει ότι οι αποφάσεις πολιτικής πρέπει συχνά να λαμβάνονται υπό συνθήκες αβεβαιότητας. Ωστόσο, οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να παραμένουν αναλογικές, διαφανείς και ευθυγραμμισμένες με τα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία. Η FIMS θεωρεί ότι οι τρέχουσες προσεγγίσεις θα ωφελούνταν από περαιτέρω επιστημονική εξέλιξη και επικύρωση ανάλογα με το άθλημα. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν στιβαρά στοιχεία ανά άθλημα που να αποδεικνύουν ότι ο γενετικός έλεγχος παρέχει ανεξάρτητη αξία στον καθορισμό της επιλεξιμότητας ή στην ενίσχυση της ασφάλειας.
Η προτεινόμενη διαδικασία από την FIMS
Η FIMS προτείνει μια συνεργατική προσέγγιση με τη ΔΟΕ και τις Διεθνείς Ομοσπονδίες για την ενίσχυση των επιστημονικών και πρακτικών θεμελίων της πολιτικής επιλεξιμότητας. Η προσέγγιση αυτή προορίζεται ως μια εποικοδομητική συμβολή στον συνεχιζόμενο διάλογο με τη ΔΟΕ και τους ενδιαφερόμενους φορείς της αθλητικής κοινότητας. Αυτό περιλαμβάνει:
- Ανάπτυξη πλαισίων επιλεξιμότητας ειδικά για κάθε άθλημα, που να αντικατοπτρίζουν τις φυσιολογικές απαιτήσεις των επιμέρους αγωνισμάτων.
- Θέσπιση ανεξάρτητων ερευνητικών προγραμμάτων μεγάλης κλίμακας, εστιασμένων στα αποτελέσματα απόδοσης στους σχετικούς πληθυσμούς αθλητών.
- Ενσωμάτωση πολυδιάστατων προσεγγίσεων αξιολόγησης, αναγνωρίζοντας την αλληλεπίδραση ενδοκρινικών, φυσιολογικών και παραγόντων απόδοσης.
- Εφαρμογή σαφών ηθικών προτύπων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε γενετική συμβουλευτική, της ενημερωμένης συναίνεσης και της προστασίας της ευημερίας των αθλητών.
- Δημιουργία μιας διαφανούς επιστημονικής συμβουλευτικής διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιοποίησης των στοιχείων, της συμβολής εμπειρογνωμόνων και της αιτιολόγησης των αποφάσεων πολιτικής.
Η FIMS παραμένει έτοιμη να εργαστεί σε συνεργασία με τη ΔΟΕ για την ανάπτυξη επιστημονικά στιβαρών, λειτουργικά εφικτών και ηθικά ορθών προσεγγίσεων για την επιλεξιμότητα στον αθλητισμό.
