Την κοινή δήλωση των 35, πλέον, κρατών που έχουν εκφράσει την ετοιμότητά τους να συμβάλουν επί του πεδίου στις απαραίτητες προσπάθειας για τη διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, συνυπέγραψε πριν από λίγο η Αθήνα.
Η πρωτοβουλία, η οποία ανελήφθη αρχικά από τη Μεγάλη Βρετανία, προέκυψε στον απόηχο των αλλεπάλληλων απειλών και επιθέσεων του Αμερικανού προέδρου κατά του ΝΑΤΟ και των Ευρωπαίων, με τον Ντόναλντ Τραμπ να καλεί επανειλημμένως τους δυτικούς εταίρους του να σπεύσουν στον Περσικό Κόλπο προκειμένου να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.
Το ευρωπαϊκό «μέτωπο» και το προαπαιτούμενο της εκεχειρίας
Μεταξύ των 35, πλην της Μεγάλης Βρετανίας, βρίσκονται όλες οι μεγάλες ευρωπαϊκές ναυτικές δυνάμεις- Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Γερμανία- οι οποίες σημειωτέον είχαν σπεύσει, με διαφορετικούς ρυθμούς, ν’ αναπτυχθούν στα ανοικτά της Κύπρου μετά τις ιρανικές επιθέσεις κατά των βρετανικών βάσεων στο νησί.
Βασικό προαπαιτούμενο για το σχηματισμό και κυρίως την ανάπτυξη μιας τέτοιας δύναμης στην ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ είναι η λήξη των εχθροπραξιών. Γεγονός που αφενός δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα, τουλάχιστον για τις επόμενες εβδομάδες, αφετέρου είναι βέβαιο ότι δεν αρέσει στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ουσιαστικά ζητά τη συμμετοχή των Ευρωπαίων στον πόλεμο. Ενδεχόμενο μη αποδεκτό σχεδόν σε καμία απ’ τις 35 συνυπογράφουσες χώρες.
Η ελληνική τεχνογνωσία από τις «ASPIDES» και η «συμμαχία των προθύμων»
Η Ελλάδα, πάντως, διαθέτει ειδική εμπειρία σε αντίστοιχες επιχειρήσεις, χαμηλότερου φυσικά κινδύνου, με αιχμή του δόρατος τις ASPIDES, όπου μαζί κατά κύριο λόγο με την Ιταλία και δευτερευόντως με τη Γαλλία, μία φρεγάτα του Πολεμικού Ναυτικού συνοδεύει εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα έως και τη Διώρυγα του Σουέζ υπό την απειλή των ανταρτών Χούθι της Υεμένης. Τα ελληνικά πλοία, μάλιστα, έχουν εμπλακεί τουλάχιστον δύο φορές στην κατάρριψη μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας των 35 πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη των Υπουργών Εξωτερικών, με τη συμμετοχής του κ. Γιώργου Γεραπετρίτη και την παρουσία της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας κ. Κάγια Κάλας, η οποία μάλιστα ήταν η πρώτη που σχεδόν σε ανύποπτο χρόνο είχε μιλήσει για το ενδεχόμενο σύγκλησης μιας «συμμαχίας των προθύμων», η οποία θα σπεύσει στα Στενά του Ορμούζ.
Άλλωστε, η δημιουργία μικρότερων και πιο ευέλικτων σχημάτων φαίνεται ότι θα αποτελέσει παράδειγμα για τις υπό ανάληψη πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης- ειδικά στα θέματα άμυνας- καθώς ο κοινός βηματισμός και των «27» κρατών- μελών πρέπει να θεωρείται σχεδόν αδύνατος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Γεραπετρίτης στην παρέμβαση του επεσήμανε την ανάγκη να περιοριστούν άμεσα οι επιπτώσεις που καταγράφονται εξαιτίας του de facto κλεισίματος των Στενών στην εφοδιαστική και εμπορική αλυσίδα, την ελληνική ναυτιλία, τον ελληνόκτητο στόλο, καθώς και την ασφάλεια των Ελλήνων ναυτικών, οι οποίοι βρίσκονται εδώ και σχεδόν σαράντα ημέρα εγκλωβισμένοι στον Περσικό Κόλπο. Ο υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την ανάγκη η πρωτοβουλία των 35 ν’ αποκτήσει πιο μακροπρόθεσμη διάσταση- άρα η πιθανή ναυτική παρουσία να λάβει μόνιμα χαρακτηριστικά εν είδη της επιχείρησης ASPIDES- και στάθηκε στην ετοιμότητα της Ελλάδας να συνεισφέρει στην εν λόγω δύναμη επί του πεδίου.
Οι επιχειρησιακοί κίνδυνοι και ο ρόλος του ΟΗΕ
Οι Ευρωπαίοι, βεβαίως, αντιλαμβάνονται ότι η ανάπτυξη ενός ναυτικού σχηματισμού στα Στενά του Ορμούζ ενέχει εξαιρετικά μεγάλους κινδύνους, καθώς οι Ιρανοί διαθέτουν ισχυρή δύναμη πυρός στην περιοχή. Όπως αναρωτιόντουσαν εξ αρχής αυτής της συζήτηση Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, με προεξάρχοντα τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους «αν δεν μπορεί το πανίσχυρο αμερικανικό ναυτικό να ελέγξει τα Στενά, τι ακριβώς θα κάνουμε εμείς;».
Στους 35 συμμετέχουν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα πιέζουν, όπως και η Σαουδική Αραβία, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών προκειμένου να εγκριθεί σχετικό ψήφισμα περί της ανάπτυξης δύναμης στα Στενά, ώστε η πρωτοβουλία να θωρακιστεί θεσμικά, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν φτάσει στο «Βήμα», δεν αποκλείεται τις επόμενες ώρες να συνεδριάσει εκτάκτως το Συμβούλιο Ασφαλείας, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι θα ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις.
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι έως το τέλος του 2026 μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Από τις υπογράφουσες την πρωτοβουλία των35 δυνάμεις μόνιμα μέλη είναι η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία. Για την υιοθέτηση ψηφίσματος απαιτείται ομοφωνία.
