Στη διαδικασία σύνταξης των διατάξεών του βρίσκεται το επικείμενο νομοσχέδιο για την ψυχική υγεία και πριν ακόμη γίνουν γνωστές οι διατάξεις αυτές, φαίνεται ότι έχει ήδη προκαλέσει σημαντική αναστάτωση. Ειδικότερα, στο νομοσχέδιο προβλέπεται να περιληφθεί η θεσμοθέτηση του Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας, με αρμοδιότητα να θεσπίσει τα κριτήρια για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών κέντρων στην ψυχοθεραπεία. Ένα πάγιο αίτημα του κλάδου.
Σύμφωνα με την Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Ελλάδος (Ε.Ε.Ψ.Ε.), η οποία είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας – European Association for Psychotherapy – EAP και σύμφωνα με τη διοίκησή της, εκπροσωπεί σχεδόν το σύνολο του κλάδου της ψυχοθεραπείας στη χώρα μας, η επικείμενη νομοθετική ρύθμιση έχει προκαλέσει επιθέσεις εναντίον της.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, μετά από ανώνυμες καταγγελίες, ο οικονομικός εισαγγελέας διέταξε έρευνα σε πολυάριθμους εκπαιδευτικούς φορείς ελέγχοντας τίτλους σπουδών, φορολογικά, ποινικά, διοικητικά θέματα. Ανάμεσα σε αυτά διερεύνησε και το καθεστώς λειτουργίας των κέντρων εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία.
Η ΕΕΨΕ επισήμανε ότι δεν υπάρχει κάποια νομοθετική ρύθμιση ακόμη, και ότι για δεκαετίες λαμβάνουμε άδεια και λειτουργούμε ως εταιρίες με διάφορες εταιρικές μορφές και αποδίδουμε φόρους, και ότι ως προς τα επιστημονικά κριτήρια έχουμε υιοθετήσει τα ευρωπαϊκά πρότυπα αξιολόγησης, καθώς δεν υφίστανται ακόμη στην χώρα μας τέτοια κριτήρια.
Σχετικά λοιπόν με το ζήτημα που προέκυψε, η ΕΕΨΕ αναφέρει τα εξής:
1) Έχουμε απευθυνθεί επανειλημμένα στους αρμόδιους φορείς για να μας διευκρινίσουν το καθεστώς λειτουργίας των εκπαιδευτικών κέντρων ψυχοθεραπείας, ώστε να εναρμονιστούν άμεσα.
2) Το υπουργείο Παιδείας έχει απαντήσει τα κέντρα ψυχοθεραπείας δεν εμπίπτουν στον νόμο περί Κέντρων Δια Βίου Μάθησης. Σε επίσημη κοινοβουλευτική απάντηση του Υπουργού Υγείας κ. Άδωνι Γεωργιάδη (25/6/2024) επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 4999/2022 (Α’ 225) η Εκπαίδευση στην Ψυχοθεραπεία και η άσκησή της λειτουργούν στο πεδίο της υγείας/ψυχικής υγείας και υπάγονται, ως προς το αντικείμενο και την επιστημονική τους φύση, στο πεδίο αρμοδιότητας του Υπουργείου Υγείας.
3) Από όλες τις χώρες της Ευρώπης, την αρμοδιότητα για την ρύθμιση της ψυχοθεραπείας και της εκπαίδευσης σε αυτή, σε 21 χώρες την έχει αποκλειστικά το Υπουργείο Υγείας, και σε 6 χώρες το Υπουργείο Υγείας σε συνδυασμό με το Υπουργείο Παιδείας και αναγνωρισμένα ψυχοθεραπευτικά Ινστιτούτα.
4) Στον ισχύοντα νόμο Ν. 2716/1999 προβλέπεται ότι όλες οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας, δημόσιες και ιδιωτικές πρέπει να στελεχώνονται με κατάλληλα εκπαιδευμένους και πιστοποιημένους επαγγελματίες, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας. Η υπουργική απόφαση Γ3α,β/Γ.Π. οικ. 49291/2019 του Υπουργείου Υγείας, που καθορίζει λεπτομερώς τα ελάχιστα προσόντα που απαιτούνται για τον διορισμό των ειδικών ψυχικής υγείας αναφέρει μεταξύ άλλων ψυχολόγοι με πτυχίο ΑΕΙ και μεταπτυχιακή ή ισοδύναμη εκπαίδευση στην ψυχοθεραπεία από αναγνωρισμένο φορέα
και καθορίζει ότι όλοι οι επαγγελματίες οφείλουν να διαθέτουν πιστοποιημένη συνεχιζόμενη εκπαίδευση και εποπτεία από ειδικευμένο επόπτη.»
5) Καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεσμοθετημένο πλαίσιο για τη διασφάλιση της λειτουργίας των εκπαιδευτικών δομών ψυχοθεραπείας, το κενό κάλυψαν επί δεκαετίες κέντρα εκπαίδευσης σε πολλές προσεγγίσεις στην ψυχοθεραπεία, τα οποία δημιουργήθηκαν από έμπειρους ψυχοθεραπευτές με σαφή επιστημονικά κριτήρια, συνεργασίες με αναγνωρισμένους ευρωπαϊκούς και όχι μόνο επιστημονικούς φορείς, σημαντικό ερευνητικό/θεραπευτικό υπόβαθρο και αυστηρό κώδικα δεοντολογίας. Όλα αυτά τα χρόνια η αξιοπιστία των κέντρων και η σύνδεση τους με αναγνωρισμένους στην Ευρώπη επιστημονικούς φορείς διασφαλίζει το επίπεδο εκπαίδευσης των ψυχοθεραπευτών.
6) Πραγματικά χιλιάδες απόφοιτοι, όλες αυτές τις δεκαετίες, έχουν καλύψει ανάγκες σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και υπάρχουν προκηρύξεις στον δημόσιο τομέα που ζητούν την πιστοποίηση εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία ή τα κριτήρια της ΕΕfiΕ. Πώς λοιπόν ξαφνικά βρίσκεται υπόλογη μια πολυάριθμη και πολύτιμη για τον τόπο επιστημονική κοινότητα;
Από την πλευρά της η ΕΨΕ ζητά:
1. Να συμπεριληφθεί και η άποψη των επιστημονικών φορέων ψυχοθεραπείας, όπως η ΕΕΨΕ.
2. Να γίνει σαφής διάκριση μεταξύ των ΚΔΒΜ (όπως ορίζονται από το Υπουργείο Παιδείας), των εκπαιδευτικών κέντρων που δεν πληρούν υψηλές προδιαγραφές λειτουργίας ή εκπαίδευσης, δίνουν παραπλανητικές υποσχέσεις, π.χ. πτυχίο, και των Κέντρων στην fiυχοθεραπεία που λειτουργούν με σοβαρότητα και επιστημονικές αρχές και περιμένουν να εναρμονιστούν με τα κριτήρια λειτουργίας που θα θεσπίσει το Υπουργείο Υγείας.
3. Να επιταχυνθεί η νομοθέτηση θεσμικού πλαισίου, ώστε να προστατευτούν το κοινό και οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, να διασφαλιστεί η ποιότητα εκπαίδευσης και να αποφευχθούν επικίνδυνες και παραπλανητικές γενικεύσεις που δημιουργούν σύγχυση και ενισχύουν ένα κλίμα εκφοβισμού.
4. Το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Παιδείας να τοποθετηθούν άμεσα σε σχέση με το θέμα, προκειμένου να τερματισθεί αυτή η κακόβουλη επιθετικότητα εναντίον των επαγγελματιών και φορέων του κλάδου της ψυχοθεραπείας στη χώρα μας.
5. Καλούμε τις αρμόδιες αρχές, τους επιστημονικούς φορείς και τα μέσα ενημέρωσης να αντιμετωπίσουν με υπευθυνότητα το θέμα, αποφεύγοντας αδιακρίτως ταυτίσεις που βλάπτουν χιλιάδες εργαζόμενους, εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενους στον χώρο της ψυχοθεραπείας.
