Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ασκεί κριτική στην Ευρώπη για τη στάση «παρατηρητή» στον πόλεμο με το Ιράν. Ωστόσο, πολλές Ευρωπαϊκές χώρες παίζουν σιωπηλά έναν κρίσιμο υποστηρικτικό ρόλο.
Παρά το γεγονός ότι πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες έχουν δημόσια καταδικάσει τις αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, παρασκηνιακά οι στρατιωτικές τους βάσεις διευκολύνουν μία από τις πιο σύνθετες επιχειρήσεις επιμελητείας που έχει εμπλακεί ο αμερικανικός στρατός εδώ και δεκαετίες.
Τις τελευταίες εβδομάδες, βομβαρδιστικά, drones και πολεμικά πλοία των ΗΠΑ ανεφοδιάζονται, εξοπλίζονται και εκτοξεύονται μέσω βάσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ελλάδα, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Ευρωπαϊκές βάσεις και επιμελητεία για τις αμερικανικές επιχειρήσεις
Τα επιθετικά drones ελέγχονται από τη γιγαντιαία βάση των ΗΠΑ στο Ράμσταϊν της Γερμανίας, που αποτελεί το νευραλγικό κέντρο των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, σύμφωνα με γερμανικές και αμερικανικές πηγές. Βαριά βομβαρδιστικά B-1 έχουν φωτογραφηθεί να φορτώνουν πυρομαχικά και καύσιμα στη RAF Fairford στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο στον κόσμο, βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε ναυτική βάση στην Κρήτη για επισκευές, μετά από ζημιές που προκλήθηκαν από πυρκαγιά.
Ο Αμερικανός στρατηγός της Αεροπορίας Αλέξους Γκρίνκεβιτς, ο ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, δήλωσε πρόσφατα στη Γερουσία ότι οι περισσότεροι ευρωπαίοι σύμμαχοι «έχουν επιδείξει τεράστια υποστήριξη».
Η Ευρώπη, που φιλοξενεί περίπου 40 αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και 80.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς, λειτουργεί ως βάση εκκίνησης των επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή και την Αφρική. «Οι αποστάσεις είναι μικρότερες, το κόστος χαμηλότερο και η προβολή ισχύος πολύ πιο εύκολη με το δίκτυο βάσεων και συμμάχων που διαθέτουμε», ανέφερε ο Γκρίνκεβιτς.
Ευρωπαϊκή πολιτική ή στήριξη στις ΗΠΑ
Για χρόνια, ο Τραμπ επικρίνει τους Ευρωπαίους εταίρους του ότι δεν επενδύουν όσο πρέπει στις ένοπλες δυνάμεις τους και άφηνε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν τη στήριξή τους στο ΝΑΤΟ. Πιο πρόσφατα αυτό έκανε και με τις αρνήσεις των Ευρωπαίων να συνοδεύσουν πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ. «Δειλοί — θα το θυμηθούμε!» είχε γράψει σε έναν λογαριασμό του στα σόσιαλ μίντια ο Τραμπ.
Η επιχείρηση «Epic Fury» δείχνει το τίμημα που θα πλήρωνε η Αμερική αν αποχωρούσε πλήρως από την Ευρώπη. Παρά το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκοί στρατοί έχουν μειωθεί σε μέγεθος από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, παραμένουν αξιόπιστοι σύμμαχοι. Ένα πλέγμα διμερών συμφωνιών, που κατά κύριο λόγο σφυρηλατήθηκαν κατά την διάρκεια της αντιπαράθεσης με την Σοβιετική Ένωση, επιτρέπει σε πυρομαχικά, τεχνολογία και προσωπικό των ΗΠΑ να σταθμεύουν σε βάσεις στην Ευρώπη.
«Η γεωγραφική θέση της Ευρώπης — στη διασταύρωση Αφρικής, Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας — την καθιστά ιδανική για ταχεία ανάπτυξη προς κάθε κατεύθυνση», δήλωσε στο Κέντρο Ανάλυσης για την Ευρωπαϊκή Πολιτική ο Συνταγματάρχης Γκόρντον Μπ. Ντέιβις, πρώην διευθυντής επιχειρήσεων της U.S. European Command.
Stress test για τις βάσεις ο πόλεμος στο Ιράν
Οι βάσεις στην Ευρώπη φιλοξενούν κρίσιμες αμερικανικές μονάδες πληροφοριών και αναγνώρισης. Τα αεροπλάνα μπορούν να ανεφοδιάζονται και να εξοπλίζονται επιτόπου, χωρίς να χρειάζεται να επιστρέψουν στην Αμερική αυξάνοντας το χρονικό πλαίσιο. Οι βάσεις επιτρέπουν στις ΗΠΑ να ανιχνεύουν γρήγορα απειλές, να ασκούν αποτροπή απέναντι στην Ρωσία και να προβάλλουν ισχύ προς το εξωτερικό.
Η παρούσα σύγκρουση λειτουργεί ως stress test σε αυτό το σύστημα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες προσέχουν να μην φανεί ότι υποστηρίζουν άμεσα τον πόλεμο, που αυξάνει το κόστος ενέργειας και είναι πολιτικά επιζήμιος αφού δεν είναι δημοφιλής μεταξύ των ψηφοφόρων τους. Ταυτόχρονα θέλουν να μην αποξενωθούν από τις ΗΠΑ, που εγγυώνται την ασφάλεια τους.
Μέχρι στιγμής, η πολιτική διαφωνία στην κορυφή της πυραμίδας δεν έχει μεταφραστεί σε περιορισμό των επιχειρήσεων στο έδαφος. Η Ισπανία είναι η μόνη που αποτελεί εξαίρεση, καθώς αρνήθηκε τη χρήση των κοινά διοικούμενων βάσεων της για επιθέσεις κατά του Ιράν. Ορισμένα αμερικανικά αεροσκάφη μεταφέρθηκαν από εκεί σε βάσεις στη Γερμανία και τη Γαλλία.
Ramstein: το νευραλγικό κέντρο των επιχειρήσεων
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κι αυτός απαγόρευσε τη χρήση βρετανικών αεροπορικών βάσεων κατά την αρχική φάση της επίθεσης, αλλά αργότερα επέτρεψε «αμυντικές» επιδρομές για να πλήξουν ιρανικούς εκτοξευτές πυραύλων από τις βάσεις RAF Fairford και Diego Garcia στον Ινδικό Ωκεανό.
Οι Γερμανοί αξιωματούχοι έχουν τονίσει επανειλημμένα ότι η χώρα δεν συμμετέχει άμεσα στις στρατιωτικές ενέργειες κατά του Ιράν. Ο καγκελάριος Φρίντριζ Μερτς και ο Υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους έχουν αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο εμπλοκής υποστηρίζοντας ότι «δεν είναι δικός μας πόλεμος». Ωστόσο, η Γερμανία φιλοξενεί και διευκολύνει την λειτουργία των υποδομών που καθιστούν δυνατές τις επιχειρήσεις.
Η βάση Ramstein της Γερμανίας, μία από τις μεγαλύτερες βάσεις των ΗΠΑ στον κόσμο, αποτελεί κρίσιμο κέντρο για ολόκληρη την επιχείρηση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αξιωματικούς του στρατού, αυτή παίζει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό των επιχειρήσεων των drones και στον συντονισμό των πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς, αλλά και στις επικοινωνίες και τη μεταφορά δεδομένων. Η βάση λειτουργεί ως μια αδιάσπαστη αερογέφυρα μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και Κόλπου με μεταφορικά αεροσκάφη C-17 και C-130J να μεταφέρουν προσωπικό, πυρομαρχικά και εξοπλισμό στην περιοχή του Κόλπου. Κοντά σε αυτήν βρίσκεται και το μεγαλύτερο αμερικανικό στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ.
Άλλες εγκαταστάσεις στη Γερμανία, όπως η βάση Spangdahlem και το στρατηγείο στο Στουτγκάρδη, υποστηρίζουν την ανάπτυξη δυνάμεων και τον στρατηγικό σχεδιασμό. Εκπρόσωπος του Μερτς δήλωσε ότι οι ΗΠΑ μπορούν να χρησιμοποιούν την Ramstein και τις υπόλοιπες βάσεις βάσει νομικών συμφωνιών δεκαετιών, οι οποίες προβλέπουν ότι η γερμανική κυβέρνηση δεν έχει λόγο στις επιχειρήσεις.
Τι κάνουν οι υπόλοιποι και ο ρόλος της Σούδας
Άλλες Ευρωπαϊκές χώρες θέλουν να παρουσιάσουν τον ρόλο τους σε υποστηρικτικό/επιμελητειακό επίπεδο. Η βάση Aviano στην Ιταλία, είναι μια μεγάλη στρατιωτική εγκατάσταση της Αεροπορίας των ΗΠΑ και φιλοξενεί αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού, τα οποία χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη επιδρομών μεγάλου βεληνεκούς εντός του Ιράν. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι τόνισε νωρίτερα αυτό τον μήνα ότι οι επιχειρήσεις από τις Αμερικανικές βάσεις στις Ιταλία «δεν περιλαμβάνουν βομβαρδισμούς».
Αντίστοιχα και η Γαλλία επέτρεψε την παρουσία αμερικανικών αεροσκαφών ανεφοδιασμού στην Istres-Le Tubé, σύμφωνα με τον γαλλικό στρατό. Όπως ανέφερε η Γαλλίδα υπουργός Άμυνας Κατρίν Βοτρέν: «Ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού είναι βενζινάδικο, όχι μαχητικό». Η Ρουμανία επίσης συμφώνησε να φιλοξενήσει αμερικανικό προσωπικό και εγκαταστάσεις για επιμελητεία και πληροφορίες.
Η πορτογαλική βάση Lajes στο νησί Τερσέιρα των Αζορών έχει λειτουργήσει ως βασικός κόμβος ανεφοδιασμού και πρόσφατα εκεί βρέθηκαν δεκάδες αεροσκάφη ανεφοδιασμού των ΗΠΑ.
Στο ελληνικό νησί της Κρήτης, ο Κόλπος της Σούδας δεν είναι απλά ένα κρίσιμο λιμάνι βαθέων υδάτων, αλλά είναι επίσης μια από τις ελάχιστες προκεχωρημένες βάσεις στην Μεσόγειο με ασφαλείς επικοινωνίες από τις οποίες μπορούν να απογειωθούν τα υπάρχει ασφαλής επικοινωνία για την εκτόξευση αμερικανικών κατασκοπευτικών αεροσκαφών Rivet Joint. Αυτά πετούν πάνω από το Ιράν για να συλλέξουν σήματα πληφοροιών, σύμφωνα με δημόσια προσβάσιμες πληροφορίες.
Η Ευρώπη παραμένει θεμέλιο της προβολής δύναμης των ΗΠΑ, και οποιαδήποτε κίνηση διακοής των δεσμών με την Ευρώπη «θα ήταν μια τεράστια απώλεια για τις ΗΠΑ, δήλωσε ο Μπένς Νέμεθ, ειδικός άμυνας στο Kong’s College του Λονδίνου. «Θα κόστιζε χρόνο, χρήμα και πόρους», όπως ανέφερε.
