Το μεγαλεπήβολο αμερικανικό σχέδιο «Πόλεμος των Άστρων» και η στρατιωτικοποίηση του διαστήματος βρίσκονται πίσω από τη βουλιμία του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε πριν από μερικές ημέρες ότι η απόκτηση του μεγαλύτερου νησιού του κόσμου από τις ΗΠΑ είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία του Χρυσού Θόλου (Golden Dome), ενός νέου συστήματος που βρίσκεται στα σκαριά και έχει ως στόχο να καταστήσει απρόσβλητες τις ΗΠΑ από οποιαδήποτε πυραυλική επίθεση μέσω της Αρκτικής.
Από τον Ρήγκαν στον Τραμπ
Ο Χρυσός Θόλος είναι η σύγχρονη εκδοχή του προγράμματος Strategic Defence Initiative που είχε εξαγγείλει ο πρόεδρος Ρόναλντ Ρήγκαν το 1983 για την εξουδετέρωση του πυραυλικού οπλοστασίου της τότε Σοβιετικής Ένωση με ένα σύστημα δορυφόρων και λέιζερ, το οποίο παρέπεμπε στην ταινία επιστημονικής φαντασίας Star Wars. Εκείνη την εποχή η ιδέα θεωρήθηκε πολύ προχωρημένη ενώ ορισμένοι αναλυτές έκαναν λόγο ακόμα και για μπλόφα που είχε ως στόχο να τρομοκρατήσει την ΕΣΣΔ, να την οδηγήσει σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών και να την εξαντλήσει οικονομικά.
Από την πρώτη εβδομάδα της επιστροφής του στο Λευκό Οίκο πέρυσι τον Ιανουάριο ο Τραμπ διέταξε να αρχίσει η υλοποίηση του προγράμματος Χρυσός Θόλος ώστε να είναι έτοιμος μέχρι το τέλος της θητείας του το 2029. Τον Μάιο ο πρόεδρος παρουσίασε το περίγραμμα ενός σχεδίου με κόστος 175 δισεκατομμύρια δολάρια για να προστατεύσει τις ΗΠΑ «από τις απειλές της Ρωσίας και της Κίνας» ενώ όρισε ως επικεφαλής τον στρατηγό της αμερικανικής διαστημικής δύναμης Michael Guetlein. «Το ήθελε και ο Ρήγκαν πριν από πολλά χρόνια, αλλά τότε δεν είχαν την τεχνολογία» είπε ο Τραμπ. Ο ίδιος είχε μιλήσει από το 2019 για τη σημασία του Θόλου, περιγράφοντάς τον ως ένα σημαντικό «αμυντικό αλλά και επιθετικό» μέσο.
Πώς θα λειτουργεί ο Χρυσός θόλος
Το πρόγραμμα προβλέπει την δημιουργία ενός δικτύου από εκατοντάδες δορυφόρους χαμηλής τροχιάς που θα ανιχνεύουν και θα αναχαιτίζουν εχθρικούς πυραύλους πολύ πριν φτάσουν στις ΗΠΑ, ακόμα και πριν από την εκτόξευσή τους. Πολλοί από τους δορυφόρους θα έχουν αποκλειστικά αναγνωριστικούς ρόλους ενώ άλλοι θα είναι οπλισμένοι με πυραύλους ή και με λέιζερ. Ο αμερικανικός Χρυσός Θόλος είναι εντελώς διαφορετικό από τον Σιδερένιο Θόλο του Ισραήλ, ο οποίος αναχαιτίζει εισερχόμενα βλήματα με πυραύλους που εκτοξεύονται από το έδαφος.
Το υψηλό κόστος κατασκευής και συντήρησης
Σύμφωνα με έκθεση του Κογκρέσου το κόστος του Χρυσού Θόλου θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 830 δισεκατομμύρια δολάρια σε βάθος εικοσαετίας. Πέραν της κατασκευής του δικτύου, προβλέπεται υψηλό κόστος για την συντήρηση/αντικατάσταση των εκατοντάδων δορυφόρων λόγω της επιπλέον φθοράς που θα προκαλείται από τη χαμηλή τροχιά, στα όρια της ατμόσφαιρας. Βουλευτές του Δημοκρατικού Κόμματος έχουν εκφράσει ανησυχίες για το κόστος αλλά και για τη διαδικασία προμηθειών στην οποία εμπλέκονται εταιρείες όπως η SpaceX του προεδρικού φίλου και πολιτικού συμμάχου Ίλον Μασκ και η Palantir ενώ τμήματα του έργου διεκδικούν επίσης η Lokheed Martin, η L3Harris Technologies και η RTX Corp, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters. «Το νέο αυτόνομο αμυντικό σύστημα της διαστημικής εποχής αφορά περισσότερο τη Silicon Valley παρά τις παραδοσιακές αμυντικές βιομηχανίες (big metal). Όλοι μπορούν να πάρουν μέρος στον ανταγωνισμό και να διεκδικήσουν κάτι», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Κέβιν Κράμερ.
Στρατιωτικοποίηση του διαστήματος
Εφόσον υλοποιηθεί, το πρόγραμμα θα σημάνει τη στρατιωτικοποίηση του διαστήματος καθώς οι ΗΠΑ, για πρώτη φορά στην ιστορία, θα διαθέτουν όπλα σε γήινη τροχιά και έτοιμα προς χρήση. Σημειώνεται ότι η σχετική διεθνής συνθήκη του 1967 για το εξώτερο διάστημα απαγορεύει ρητά τα όπλα μαζικής καταστροφής, αλλά όχι τη στρατιωτική δραστηριότητα ούτε τα συμβατικά όπλα στο διάστημα. Οι Αμερικανοί επιτελείς εκτιμούν ότι με αυτό τον τρόπο θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν και να καταστρέψουν εγκαίρως υπερηχητικούς πυραύλους, βαλλιστικούς πυραύλους πολλαπλών κεφαλών και ό,τι άλλο προηγμένο οπλικό σύστημα διαθέτουν οι Ρώσοι,. Με αυτό το ατού στα χέρια η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να θέσει σε ομηρία όλους τους αντιπάλους της, ακόμα και εκείνους που έχουν πυρηνικά όπλα, εφόσον εκείνοι δεν θα διαθέτουν την ίδια ή ανάλογη ασπίδα προστασίας. Κατά συνέπεια θα ανοίξει μια νέα, μεγάλη κούρσα εξοπλισμών στο διάστημα.
Γροιλανδία και Χρυσός θόλος
Δεν είναι γνωστό ποιος ακριβώς θα είναι ο ρόλος της Γροιλανδίας στον Χρυσό Θόλο, πέραν της αυτονόητης στρατηγικής θέσης της στην Αρκτική, και γιατί οι Αμερικανοί απαιτούν την «ιδιοκτησία» του νησιού ώστε να είναι αποτελεσματική η ασπίδα. Οι ΗΠΑ διαθέτουν στο νησί βάση έγκαιρης προειδοποίησης (το προσωπικό της είχε μειωθεί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου) ενώ θα μπορούσαν να την επεκτείνουν, ακόμα και να δημιουργήσουν νέες βάσεις στο πλαίσιο της υπάρχουσας συμφωνίας με τη Δανία. Στον Χρυσό Θόλο αναφέρθηκε επιγραμματικά χθες στο Νταβός ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προτρέποντας όλους «να πάρουν μια βαθιά ανάσα, να μην ανακοινώσουν αντίποινα» αλλά να περιμένουν τον πρόεδρο Τραμπ που θα μεταβεί σήμερα στο ελβετικό θέρετρο.
