Καθώς οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, σύμφωνα με τους πολιτικούς αναλυτές κορυφαίων διεθνών τραπεζών, έχουν αυξηθεί σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από την εποχή της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και η σύγκρουση στη Συρία εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους γεωστρατηγικούς λαβυρίνθους, ορισμένοι αναλυτές υποψιάζονται πως ίσως το 2016 η πολιτική και το γεωπολιτικό σκηνικό και όχι τα οικονομικά θα αποτελέσουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, σύμφωνα π.χ. µε την πολιτική αναλύτρια Tina M. Fordham της Citigroup Global Markets, έχουν αυξηθεί στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 25 ετών, ενώ το αποκαλούμενο και ρίσκο της «Vox Populi» («φωνή λαού») που απεικονίζει τη μεταβαλλόµενη κοινή γνώµη σε µια σειρά γεγονότα, η οποία εγείρει συνεχείς κινδύνους στο επιχειρηµατικό και επενδυτικό περιβάλλον, θα συνεχίσει να επηρεάζει τις αγορές και τις οικονομίες.
Βασική αιτία ενίσχυσης της «Vox Populi» θεωρούνται οι εισοδηµατικές ανισότητες, αλλά και οι ανησυχίες που δηµιουργεί η παγκοσµιοποίηση στην παγκόσµια µεσαία τάξη, σε µια στιγµή που ο αριθµός των εκλογικών αναµετρήσεων, των µαζικών διαδηλώσεων, των κυβερνητικών ανατροπών και ο πολλαπλασιασµός ακραίων πολιτικών σχηµατισµών αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια κατακόρυφα.
Η «φωνή λαού»
Οπου μάλιστα το ρίσκο της «φωνής λαού» συγκλίνει με παραδοσιακούς γεωπολιτικούς κινδύνους, αυξάνονται οι πιθανότητες οι συνέπειες από ένα περιφερειακό επίπεδο να γενικευθούν σε μια πιο συστηματική κρίση. Η πρόσφατη κλιμάκωση πάντως της έντασης μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας δείχνει προς το παρόν να έχει περιφερειακή διάσταση, αλλά καθώς και άλλες χώρες της περιοχής μπαίνουν στο παιχνίδι θα μπορούσε μεσοπρόθεσμα το άμεσο γεωπολιτικό αποτέλεσμα να είναι η υπονόμευση της διπλωματικής διαδικασίας στη συριακή σύγκρουση, αν και μακροπρόθεσμα η ουσία και οι προοπτικές των διαπραγματεύσεων θα επικεντρωθούν στην Ουάσιγκτον και στη Μόσχα. Μια αποτυχία πάντως των διαπραγματεύσεων για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης στη Συρία θα μπορούσε να αυξήσει το κύμα των προσφύγων.
Ενώ οι εκλογές στις ΗΠΑ κυριαρχούν στα πολιτικά ζητήματα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, για την ευρωζώνη η Deutsche Bank εκτιμά πως θα πρέπει να βρεθεί μια λύση στο Μεταναστευτικό, ενώ και οι σχέσεις Ρωσίας – ΕΕ θα πρέπει να επανεξεταστούν. Επίσης θα πρέπει να επιτευχθεί μια συμφωνία ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου.
Το 2016 θα είναι από πολιτική άποψη το πρελούδιο για το 2017, όταν σημαντικές εθνικές εκλογές θα λάβουν χώρα στη ζώνη του ευρώ. Η άνοδος των λαϊκιστικών κομμάτων που έχουν αλλάξει το πολιτικό τοπίο στην Ευρώπη είναι πιθανό να αποδυναμώσει τη συνοχή της ευρωζώνης.
Οι αδυναμίες
Η κρίση χρέους ανέδειξε τις εσωτερικές αδυναμίες του ευρώ, ενώ το προσφυγικό ζήτημα βάζει σε δοκιμασία την κοινοτική αλληλεγγύη καθώς και έναν βασικό πυλώνα της ΕΕ που είναι η ελεύθερη μετακίνηση εντός της ανθρώπων και αγαθών, με τη συνθήκη Σένγκεν να πνέει τα λοίσθια. Συνολικά για το 2016, λαϊκιστικές αντιδράσεις όσον αφορά την παγκοσμιοποίηση, το Μεταναστευτικό αλλά και τη δημοσιονομική προσαρμογή, όπου αυτή απαιτείται, αποτελούν απειλές για τη συνοχή της ευρωζώνης.
Οι τελευταίες εξελίξεις με τη σύγκρουση Ρωσίας – Τουρκίας και η άνοδος της τρομοκρατίας, ίσως αποτελέσουν ένα σημείο καμπής στο γεωπολιτικό τοπίο, ενώ όσο υπάρχει δυσκολία στις διαπραγματεύσεις για την επίτευξη συμφωνίας για τον διαμοιρασμό της εξουσίας στη Συρία τόσο οι ξένοι «χορηγοί» του εμφυλίου στη Συρία θα έρχονται αντιμέτωποι με όλο και πιο περίπλοκα δεδομένα, λένε οι αναλυτές.
Εν τω μεταξύ οι σχέσεις Ευρώπης και ΗΠΑ βρίσκονται στο πιο αδύναμο σημείο τους εδώ και αρκετές δεκαετίες, σύμφωνα με τον Ian Bremmer του Eurasia Group, όπως αναφέρει το Bloomberg. Ο ίδιος θεωρεί ότι η παραπάνω «αδύναμη» σχέση αποτελεί μία από τις βασικές πολιτικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, ικανή να προκαλέσει ανασφάλεια στις αγορές.
Η δημιουργία μιας «κλειστής Ευρώπης» είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος κίνδυνος, με τη Γηραιά Ηπειρο να έχει να αντιμετωπίσει έναν συνδυασμό ανισότητας, προσφυγικών ροών, τρομοκρατικών επιθέσεων και ισχυρής πολιτικής κόντρας, ο οποίος μπορεί να υπονομεύσει τα θεμέλια του πολιτικού συστήματός της. Παράλληλα το Brexit δείχνει περισσότερο πιθανό απ’ ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι, με αποτέλεσμα ο Ντέιβιν Κάμερον να χρειαστεί ίσως τη στήριξη της Ανγκελα Μέρκελ.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
